Nhiều chính sách vẫn không thu hút được nguồn nhân lực Y tế

Mới đây, Đoàn giám sát HĐND tỉnh đã có đợt giám sát chuyên đề về “Tình hình thực hiện chính sách đối với công chức, viên chức ngành Y và thực trạng, giải pháp về nguồn nhân lực của ngành Y tế”. Đoàn giám sát đã trực tiếp làm việc và đi khảo sát thực tế ở một số Trung tâm Y tế, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) huyện, thị xã, thành phố và tỉnh, qua đó cho thấy việc thực hiện các chính sách của ngành về cơ bản là tương đối tốt, nhưng bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít bất cập, đặc biệt là vấn đề thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao…

Thực trạng nguồn nhân lực y tế

Trên địa bàn tỉnh hiện có tổng số 107 cơ sở y tế, trong đó tuyến tỉnh có 12 cơ sở; tuyến huyện, thị xã, thành phố là 17 cơ sở, còn lại là y tế xã, phường, thị trấn. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngành Y hiện có 3.253 người, trong khi biên chế của ngành được UBND tỉnh giao là 3.336 biên chế. Mặc dù biên chế được giao chưa sử dụng hết nhưng số lượng hợp đồng ở các đơn vị còn rất cao, chẳng hạn như BVĐK tỉnh hiện có 218 hợp đồng, Trung tâm Y tế TP. Bạc Liêu còn 57 hợp đồng.

Nhằm xây dựng hệ thống mạng lưới y tế đảm bảo cho công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhiều chính sách ưu tiên từ Trung ương đến địa phương đã được ban hành. Bên cạnh chính sách tiền lương có thêm phụ cấp đặc biệt của ngành dành cho cán bộ, công chức, viên chức ngành Y thì còn có chính sách dành cho đội ngũ ngành Y tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, xã ven biển theo Nghị định 64 của Chính phủ; hay chế độ phụ cấp đặc thù chống dịch theo Quyết định 73 của Chính phủ; chế độ phụ cấp dành cho lực lượng y tế trực tiếp quản lý bệnh lao, phong, tâm thần, xét nghiệm HIV… theo Nghị định 56 của Chính phủ… Ngoài ra, tỉnh còn có chính sách phụ cấp làm thêm giờ cho một số đơn vị thực hiện khám, chữa bệnh cho bệnh nhân thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế vào ngày thứ Bảy; phụ cấp cho nhân viên y tế khóm - ấp. Đặc biệt là công tác đào tạo nguồn nhân lực được tỉnh rất quan tâm, từ năm 2011 đến nay, toàn tỉnh đã có 768 lượt công chức, viên chức được cử đi đào tạo đại học, sau đại học nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn nhân lực của ngành Y tế địa phương hiện còn rất hạn chế, cụ thể: nguồn nhân lực có trình độ đại học trở lên hiện chỉ có khoảng 28%. Hiện ngành Y tế còn 83 chỉ tiêu biên chế “để dành” thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao như: bác sĩ chuyên khoa giỏi, chuyên khoa sâu, bác sĩ chuyên ngành đặc thù, cử nhân điều dưỡng… nhưng vẫn chưa tìm được nguồn.

Khám bệnh cho người dân tại Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu. Ảnh: T.T

Cần sớm tháo gỡ những bất cập

Mặc dù nhiều chính sách đặc thù, ưu tiên dành cho ngành Y tế đã được triển khai, nhưng thực tế cho thấy còn một số chính sách thực hiện khá chậm. Đặc biệt, phụ cấp dành cho cộng tác viên y tế khóm, ấp hiện nay quá thấp. Nhiều đơn vị cũng chưa quan tâm đến công tác nâng ngạch, nâng bậc cho công chức, viên chức ngành. Đơn cử như BVĐK tỉnh hiện còn 200 viên chức chưa được xét nâng bậc lương đúng quy định….

Lao động nghề y là loại lao động đặc biệt, có vai trò đặc biệt quan trọng trong xã hội, liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, do vậy phải được đào tạo theo chương trình nghiêm ngặt với thời gian dài hơn các ngành khác. Đồng thời, lại là lao động cực nhọc, căng thẳng, độc hại do luôn tiếp xúc với đau đớn của bệnh nhân, trong môi trường dễ lây nhiễm bệnh tật, có thể phải tiếp xúc với hóa chất, chất thải môi trường bệnh viện nhưng cũng chịu sức ép từ dư luận xã hội khi có những biến cố trong chuyên môn xảy ra. Vì thế việc dành những chính sách ưu đãi, thu hút đặc biệt cũng là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chính sách tiền lương dành cho lực lượng này còn rất hạn chế, đặc biệt là lực lượng bác sĩ chuyên khoa giỏi, chuyên khoa sâu, họ phải đầu tư rất lớn về công sức, thời gian và tiền của cho những khóa học kéo dài (thậm chí cả chục năm) nhưng chế độ thụ hưởng lại quá thấp. Đơn cử như một bác sĩ của BVĐK tỉnh phải thực hiện nhiệm vụ trên bàn phẫu thuật suốt ngày, suốt đêm với tần suất gần như mỗi ngày, nhưng phụ cấp thêm chỉ khoảng hơn 5 triệu đồng/tháng. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến tình trạng “chảy máu chất xám” trong ngành Y tế hiện rất cao. Từ năm 2011 đến nay, toàn tỉnh đã có 34 bác sĩ bỏ việc, ra làm bệnh viện tư…

Ông Lê Thanh Hùng - Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh cho biết: “Qua đợt giám sát này cho thấy hệ thống y tế địa phương còn rất nhiều bất cập, đặc biệt người dân vùng nông thôn sâu gần như không hài lòng với thực trạng của trạm y tế xã, thậm chí là một số bệnh viện cấp huyện. Và đáng lo ngại nhất hiện nay là chất lượng nguồn nhân lực của ngành Y tế gần như là khá yếu, trình độ Trung cấp trở xuống còn nhiều (trên 55,3%), bác sĩ chuyên khoa sâu không thu hút được. Ngoài việc áp dụng một số chính sách thu hút riêng của tỉnh, của đơn vị thì cần phải đẩy mạnh công tác đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ. Bên cạnh đó, các chính sách đặc thù của Trung ương, của tỉnh thì các ngành chức năng, đơn vị phải quan tâm thực hiện đúng, đủ, kịp thời để động viên, khuyến khích tinh thần làm việc, cống hiến của công chức, viên chức, người lao động của ngành…”.

Hoàng Uyên