Chủ nhật, 1-2-26 13:30:29
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Những người kể chuyện lịch sử thời hiện đại

Báo Cà Mau Giữa nhịp sống hối hả, có những người lặng lẽ giữ gìn và lan toả ký ức lịch sử dân tộc theo cách đặc biệt, đó là những thuyết minh viên tại các khu di tích lịch sử. Họ không chỉ là người dẫn đường, mà còn là “người kể chuyện lịch sử”, góp phần thắp sáng tinh thần yêu nước, khơi dậy lòng tự hào trong mỗi thế hệ.

Dọc tuyến Quốc lộ 1, ghé về phường Giá Rai, Di tích Lịch sử Nọc Nạng hiện ra trầm mặc giữa vùng đất từng nhuốm máu cách mạng. Đây là nơi ghi dấu cuộc nổi dậy anh dũng của anh em Mười Chức chống thực dân và tay sai gần một thế kỷ trước. Đón chúng tôi tại khu di tích là thuyết minh viên Nguyễn Thị Mận, trong bộ bà ba, đầu đội nón lá, với nụ cười hiền hậu. Dáng vẻ mộc mạc ấy mang đậm nét đặc trưng của phụ nữ Nam Bộ, khiến ai gặp cũng dễ có cảm tình.

Chị Nguyễn Thị Mận thuyết minh cho khách đến tham quan Di tích lịch sử Nọc Nạng. 

Cùng vài du khách khác, chúng tôi theo chân chị Mận tham quan và lắng nghe chị kể chuyện. Chất giọng trầm ấm, nhịp kể dứt khoát nhưng sâu lắng, những thông tin lịch sử khô khan như được thổi hồn trở nên sống động, cuốn hút. Nhiều vị khách đã không ngần ngại bày tỏ sự cảm phục và trân quý khi nghe chị kể lại những trang sử hào hùng gắn với vùng đất này.

Khi khách rời đi, chị Mận ngồi lặng bên góc nhà lưu niệm và trải lòng: “Tính đến nay, tôi đã gắn bó với nghề thuyết minh được hơn 11 năm, làm việc ở nhiều nơi như: Di tích Căn cứ Cái Chanh, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Bạc Liêu... và nay là Di tích lịch sử Nọc Nạng. Mỗi nơi đều mang cảm xúc riêng, nhưng điểm chung là sự tự hào. Tôi chưa từng có ý định từ bỏ công việc này, bởi tôi hiểu rõ giá trị và ý nghĩa của nó. Được góp phần gìn giữ lịch sử và truyền lửa cho thế hệ trẻ là điều khiến tôi hạnh phúc mỗi ngày”.

Khu mộ phần gia đình anh em nông dân Mười Chức trong khu di tích. 

Gắn bó với Di tích Lịch sử Nọc Nạng, chị Mận không chỉ là người thuyết minh, mà còn là người chăm sóc, giữ gìn từng phần mộ như gìn giữ ký ức của chính người thân. “Dù đã công tác ở nhiều di tích trong tỉnh, nhưng nguyện vọng của tôi là được gắn bó ở đây cho đến khi nghỉ làm. Tôi xem và chăm sóc mộ phần của gia đình Mười Chức như người thân của mình vậy. Mỗi ngày, tôi đều cúng nước trên bàn tổ đường, quét dọn khu mộ. Thỉnh thoảng, tôi cũng mua trái cây cúng ở khu mộ”, chị Mận cho biết thêm.

Không riêng gì Nguyễn Thị Mận, hành trình “kể chuyện lịch sử” còn có sự góp mặt của chị Lê Thị Bé Sáu, thuyết minh viên Khu Di tích Căn cứ Cái Chanh (xã Ninh Thạnh Lợi). Với chị Bé Sáu, được sống trong không gian lịch sử, kể lại những câu chuyện oanh liệt của quê hương mỗi khi có khách ghé thăm là vinh dự lớn lao. Qua năm tháng, chị đã thuộc nằm lòng từng hiện vật, từng câu chuyện gắn với nơi đây.

Chị Lê Thị Bé Sáu, thuyết minh về Khu Di tích Căn cứ Cái Chanh cho đoàn cán bộ Trung ương và nguyên lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu (cũ) đến tham quan. Ảnh: Phan Thanh Cường

Giọng kể của chị Bé Sáu đầy xúc cảm, khi chỉ vào từng hiện vật, truyền tải những thông tin đậm chất lịch sử và truyền cho người nghe niềm tự hào bất tận: “Đây là cái lu năm xưa đặt tại Căn cứ Cái Chanh cho cán bộ của ta trú ẩn khi có pháo kích hay máy bay bắn phá. Đây là chiếc xuồng lườn được đồng chí Võ Văn Kiệt sử dụng để thuận tiện di chuyển trên những kênh rạch chằng chịt trong thời gian hoạt động tại huyện Hồng Dân. Chiếc xuồng là của gia đình ông Võ Văn Đại, một cơ sở nuôi giấu cách mạng ở ấp Tà Ben, xã Ninh Hoà. Còn đây là kỷ vật của cán bộ lãnh đạo Căn cứ Tỉnh uỷ Bạc Liêu, cây kéo của chùa Vĩnh Đức dùng để cắt vải may cờ, chuẩn bị giải phóng Bạc Liêu. Đây là lá cờ Thượng toạ Thích Hiển Giác, Trụ trì chùa Vĩnh Đức treo trên ngọn cây me trước chùa ngày 30/04/1975”.

Mỗi hiện vật, mỗi câu chuyện được kể bằng tất cả tâm huyết, không chỉ tái hiện lịch sử mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho người nghe. Những thuyết minh viên như Nguyễn Thị Mận, Lê Thị Bé Sáu... không chỉ làm công việc giới thiệu lịch sử mà chính là những “người giữ lửa ký ức”.

Họ bền bỉ lan toả giá trị truyền thống trong lặng thầm, như những nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Trong dòng chảy hiện đại, khi người trẻ dần rời xa sử sách, chính những câu chuyện từ trái tim của họ là lời nhắc nhở sâu sắc về một thời hào hùng mà chúng ta không được phép lãng quên.

Hoàng Lam

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.