Chủ nhật, 4-10-26 06:41:20
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nửa thế kỷ thiết kế sân khấu

Báo Cà Mau

Họa sĩ (HS) Trịnh Thiên Tài không ngờ cái tên cha mình đặt đúng như mong muốn của gia đình. Ông có đến gần 50 năm làm HS thiết kế mỹ thuật.

Họa sĩ khiêm nhường

Nếu lấy nghệ danh Thiên Tài, ông sợ người ta nói mình “lối” nên phải thêm vào họ Trịnh như tên trong khai sinh. “Sau này đi vẽ pa-nô, bảng hiệu sân khấu, tôi chỉ lấy biệt danh T3, tức Trịnh Thiên Tài và chỉ những người trong giới biết” - HS Trịnh Thiên Tài giải thích.

Cha của HS Thiên Tài là soạn giả, nhà giáo nổi tiếng Nam kỳ: Trịnh Thiên Tư, người từng viết sách Cổ nhạc Nam phần, Ca nhạc cổ điển điệu Bạc Liêu từ những năm đầu thập niên 1960.

HS Thiên Tài. Ảnh: Đ.T

“Ngày nhạc sĩ (NS) Cao Văn Lầu qua đời, cha tôi kêu gọi sự giúp đỡ của anh em nghệ sĩ ở Sài Gòn. Ông gặp ký giả Bảy Cao, yêu cầu có một bài báo về cuộc đời người đã đặt nền móng cho vọng cổ miền Nam - bài “Dạ cổ hoài lang”. Ký giả Bảy Cao sau đó đã viết bài rồi mang tiền của nghệ sĩ đến gia đình NS Cao Văn Lầu ở Bạc Liêu - quê hương tôi. Hậu tổ - nhạc sư Hai Khị (thầy của NS Cao Văn Lầu) là anh ruột của bà nội tôi, cũng là người góp phần làm nên khúc vọng cổ xưa. Nhà sư Thích Thường Chiếu rất am tường nhạc lễ, ông có công hỗ trợ lời ca, tiếng hát cho ca cổ Bạc Liêu nói riêng và miền Nam nói chung. Năm 1935, cha tôi đặt tên bài “Dạ cổ hoài lang” thuộc thể loại “vọng cổ” với ý nghĩa “trông về truyền thống xưa”. Bài vọng cổ xuất phát từ Bạc Liêu là như thế”, HS Thiên Tài cho biết.

Năm 1960, HS Trịnh Thiên Tài lên Sài Gòn học tại trường Sư Vạn Hạnh và nộp đơn thi vào trường Mỹ thuật Gia Định. Ông đậu ngành Điêu khắc rồi làm nghề vẽ tranh, vẽ pa-nô, nặn tượng sau khi tốt nghiệp. Trước năm 1975, ông từng đoạt nhiều giải thưởng về văn học - nghệ thuật. Đến năm 1981, ông chính thức gắn bó với sân khấu, phim ảnh bằng nghề họa sĩ trang trí mỹ thuật.

Thủy chung với nghề nghiệp

Ngày hòa bình, Trịnh Thiên Tài đưa vợ con đi vùng kinh tế mới tận Tân Hòa Tây (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang). “Chịu không nổi, được 5 năm tôi phải mò về Sài Gòn kiếm sống. Tôi chỉ biết cầm cọ mà lúc đó phải cầm cuốc, cầm cày thì làm sao nuôi vợ con được. Về thành phố, không nhà, tiền mua chiếc xe đạp đi làm còn không có, tôi phải cuốc bộ”, ông nhớ lại.

Vậy mà ông vẫn kiên trì nhận từng tấm pa-nô quảng cáo về nhà trọ ngồi vẽ. Lâu dần, thấy biệt tài của ông, nhiều ông bầu gánh cải lương bắt đầu tìm đến. “Tôi vẽ quảng cáo cho các đoàn huyện đến tỉnh, rồi Sài Gòn như Kim Giác, Bảo Long, đoàn của bầu Tấn, Thanh Tú - Trang Bích Liễu, Trọng Nhân, bà bầu Thắm… rồi đoàn cải lương Sài Gòn 2, Sài Gòn 3, Trần Hữu Trang. Nhờ thế mà đời sống đỡ dần lên, con cái có tiền đi học”.

Tính đến nay, HS Trịnh Thiên Tài đã thiết kế mỹ thuật cho hơn 200 phim cải lương tuồng cổ. Ông là người đầu tiên vẽ hình nghệ sĩ cải lương lên băng-rôn treo trước rạp hát và dọc các con đường ở Sài Gòn. “Trước tôi, nhiều họa sĩ vẽ quảng cáo bảng hiệu chỉ viết tên vở diễn kèm tên nghệ sĩ thôi. Tôi mạnh dạn vẽ gương mặt Bạch Tuyết, Kim Thoa, Ngọc Huyền… lên băng-rôn. Ai nhìn cũng khen đẹp và thích lắm. Từ đó, ở Sài Gòn mới có phong trào vẽ hình nghệ sĩ lên bảng quảng cáo”, HS say sưa nói.

Nổi tiếng trong giới sân khấu, HS Thiên Tài được nhiều đoàn phim mời về cộng tác. Ông làm thiết kế mỹ thuật phim truyền hình đầu tay là “Công tử Bạc Liêu”, rồi “Cuộc phiêu lưu kỳ thú”, “Trái tim mùa đông”, “Kính vạn hoa”, “Cha dượng”, “Hương cỏ dại”... Chưa hết, ông còn vào vai phụ trong một số phim như “Kính vạn hoa, “Hương cỏ dại”, “Cổ tích Việt Nam”… Vì có tài điêu khắc nên HS Thiên Tài được giới tổ chức chương trình đặt cho biệt danh “vua mốp”, bởi ông có thể cắt gọt ra đủ thứ từ cái bàn, cái ghế đến ôtô, thậm chí máy bay trực thăng…

Tài hoa nhưng không vì thế mà làm ra vẻ ngôi sao để nâng giá, HS Thiên Tài được nhiều người trong giới quý mến là vì thế. Ông làm việc rất có trách nhiệm. “Không bao giờ tôi nhận hợp đồng rồi giao cho đệ tử làm. Chính tay tôi vẽ từng tấm bản hiệu, chế tác từng món đạo cụ. Mình làm việc ngoài chuyện kiếm tiền còn uy tín, danh dự nữa” - HS Thiên Tài cho biết.

HS Thiên Tài có 6 người con, tất cả đều theo nghề của cha, người là họa sĩ thiết kế mỹ thuật cho phim, người theo con đường hội họa và theo đoàn phim, trang điểm, hóa trang cho diễn viên. Ở tuổi 71, nhưng HS Thiên Tài vẫn còn nặng nợ với nghề: “Tôi chỉ mong nước mình có được một phim trường đúng nghĩa với cây cối, sông suối, ao hồ… để HS thiết kế mỹ thuật làm việc, chứ không phải dùng nhà kho cũ chứa đạo cụ gọi là phim trường như hiện nay”.

Đỗ Tuấn

Thông báo về Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026

Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ tổ chức Hội thi Tiếng hát phát thanh - truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026. Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau trân trọng thông báo về việc đăng ký tham dự và thể lệ hội thi.

Thông báo về Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026. Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau trân trọng thông báo về việc đăng ký tham gia và thể lệ cuộc thi.

"Làm mới" sân khấu truyền thống mùa lễ Sene Dolta

Không chỉ mang đến những điệu múa, câu hát quen thuộc, dịp lễ Sene Dolta năm 2026, Đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Cà Mau đã nỗ lực làm mới chương trình phục vụ bà con bằng sự kết hợp hài hoà giữa chất liệu truyền thống và hơi thở hiện đại.

Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh Cà Mau: Tranh tài kịch tính, trao 44 huy chương

Sôi nổi, quyết liệt và tràn đầy tinh thần thể thao cao thượng, ngày thi đấu 30/9 tại Đại hội Thể dục Thể thao tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026 (Đại hội) đã khép lại với 44 huy chương được trao cho các vận động viên (VĐV) xuất sắc.

Đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 80

Sáng 29/9, Ban Chỉ đạo tỉnh Cà Mau về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam (Ban Chỉ đạo) tổ chức họp đánh giá kết quả triển khai nhiệm vụ 9 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện trong thời gian tới.

85 huy chương được trao sau 7 ngày tranh tài tại Đại hội TDTT tỉnh Cà Mau

Sau 7 ngày tranh tài, Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026 đã trao 85 huy chương ở 8 môn: bóng chuyền, bóng đá 11 người, bóng bàn, cầu lông, kéo co, quần vợt, bi sắt và bóng chuyền hơi nữ.

Mùa thu miền nhớ

Thời tiết quê tôi 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông không rõ ràng, chỉ rõ 2 mùa mưa, nắng. Bởi thế, nhạc sĩ đã tinh tế đưa vào lời bài hát mà tôi và nhóm bạn nối khố gặp nhau thường nghêu ngao: “Quê em hai mùa mưa nắng; Hai thôn nghèo nối liền bờ đê...”. Tôi cảm nhận mùa thu không qua khung cảnh sắc vàng của lá, của nắng, của hoa, cái nhè nhẹ của gió, trong vắt của bầu trời, hương thơm của đồng nội. Mùa thu đến nhẹ nhàng trong tôi qua lời của mẹ, của chị tảo tần trong xóm nhỏ: gần tết Trung thu rồi, lo cho mâm cỗ cúng trăng tươm tất, mua cho tụi nhỏ lồng đèn.

Trái tim trẻ “say” nghệ thuật

Những năm gần đây, nghệ thuật Cà Mau lần lượt xuất hiện những ngón đờn trẻ đầy triển vọng. Ở lứa tuổi thanh xuân tràn đầy nhiệt huyết cùng với sự nỗ lực khổ luyện, trau dồi không ngừng, tài năng trẻ từng bước nhận được sự ghi nhận của giới chuyên môn và công chúng mộ điệu. Chỉ nói riêng nhạc cụ guitar phím lõm, nếu ở lĩnh vực chuyên nghiệp có Nhạc sĩ Kỳ Anh, hiện đang công tác tại Ðoàn Cải lương Hương Tràm, thì lĩnh vực nghệ thuật quần chúng có tài tử Phi Phàm.

Tổng kết và trao giải Liên hoan Tiếng hát tuổi cao niên tỉnh Cà Mau lần thứ II

Tối 25/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh (phường An Xuyên), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức tổng kết và trao giải Liên hoan Tiếng hát tuổi cao niên tỉnh Cà Mau lần thứ II, năm 2026 sau 3 ngày diễn ra.

Ghi nhịp sống quê hương

Giữa đời sống hối hả, mỗi người chọn cho mình cách riêng lưu giữ ký ức và cảm xúc. Với NSNA Trương Bá Hưng, chiến sĩ công tác tại Công an tỉnh Cà Mau, nhiếp ảnh là không gian bình yên sau giờ công tác, nơi anh thư thái cùng những khoảnh khắc đời thường được thu nhận qua ống kính.