Phát triển du lịch cộng đồng: Xu thế mới

Du lịch (DL) cộng đồng đã và đang rất được quan tâm trong những năm gần đây, bởi loại hình DL này tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cho những địa phương còn khó khăn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong khi Bạc Liêu hội đủ tiềm năng để phát triển DL cộng đồng thì việc học tập kinh nghiệm, ứng dụng thực tiễn để hòa nhập xu thế là việc làm cần thiết.

Biểu diễn nhạc ngũ âm phục vụ du khách trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu và Lễ hội Dạ cổ hoài lang năm 2022.

Nhìn ra tỉnh bạn

Trong một chuyến tháp tùng ngành DL Bạc Liêu học tập kinh nghiệm làm DL tại tỉnh An Giang, chúng tôi được cán bộ ngành DL tỉnh này giới thiệu khá chi tiết về mô hình DL cộng đồng đang phát triển tại đây.

Huyện Tịnh Biên là một trong những địa bàn DL trọng điểm của An Giang, nổi bật là núi Cấm và rừng tràm Trà Sư - những nơi đang phát triển DL cộng đồng vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer với những giá trị văn hóa truyền thống. Các lễ hội của đồng bào dân tộc Khmer rất phong phú, đặc sắc mang nhiều lợi thế phát triển DL (cũng giống như Bạc Liêu và hầu hết các tỉnh Nam Bộ có đồng bào Khmer cùng sinh sống), như: Chôl-chnăm-thmây (lễ vào năm mới), Đôn-ta (lễ cúng ông bà), Oóc-om-bóc (lễ cúng Trăng)... Đặc biệt, huyện Tịnh Biên có lễ hội đua bò rất đặc sắc diễn ra vào dịp lễ Đôn-ta đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, hằng năm thu hút hàng vạn du khách.

Điều đáng học tập kinh nghiệm là chính quyền sở tại luôn tạo điều kiện cho người dân tự đứng ra tổ chức các hoạt động DL có tư vấn, hướng dẫn, tập huấn; sớm quan tâm việc đầu tư phát triển hệ thống dịch vụ và sản phẩm DL, trong đó chú trọng yếu tố đặc thù của đồng bào dân tộc Khmer. Bên cạnh đó là việc xây dựng bãi đậu xe cho du khách, kết hợp với các cơ sở dịch vụ DL như: bán đồ ăn uống, quà lưu niệm, đặc sản... và xây dựng các cơ sở lưu trú cho khách theo mô hình nhà cộng đồng hoặc nghỉ tại nhà dân...

Để thu hút du khách, UBND huyện Tịnh Biên còn đặc biệt quan tâm phát triển DL làng nghề như: dệt thổ cẩm, các sản phẩm từ thốt nốt, nghiên cứu phát triển nghề làm tranh thốt nốt; khai thác các hoạt động văn hóa - nghệ thuật gắn với sinh hoạt cộng đồng phục vụ DL; khai thác các lễ hội truyền thống như đua bò, nghiên cứu phát triển thành sự kiện văn hóa - DL; thành lập các tổ hướng dẫn DL, xây dựng các bài thuyết minh hấp dẫn để giới thiệu với du khách về văn hóa Khmer; tổ chức chương trình DL thử nghiệm (farmtrip) mời đại diện các công ty DL và báo chí tham gia để giới thiệu, quảng bá về DL cộng đồng của đồng bào dân tộc Khmer.

Việc chế biến các loại bánh dân gian của đồng bào dân tộc Khmer nên đưa vào mô hình du lịch cộng đồng tại chùa Xiêm Cán (TP. Bạc Liêu). Ảnh: C.T

Khởi động DL cộng đồng

Với những tiềm năng sẵn có, Bạc Liêu hoàn toàn có khả năng phát triển DL cộng đồng, nhất là khi chùa Xiêm Cán (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) vừa được công nhận là điểm DL tiêu biểu cấp khu vực - một điểm cộng quan trọng. Và ngoài chùa Xiêm Cán, hiện Bạc Liêu còn khá nhiều chùa Khmer và những điểm DL khác cũng có nhiều thế mạnh để phát triển loại hình DL đang là xu thế này.

Nhiều kinh nghiệm hay rút ra khi nhìn từ tỉnh bạn. Trước hết là tổ chức các lớp tập huấn về DL cộng đồng nhằm nâng cao sự hiểu biết của cộng đồng dân cư tại địa phương. Làm sao cho chính người dân hiểu được lợi ích từ DL cộng đồng, chỉ có lợi ích thiết thân mới khuyến khích người dân tham gia. Ngành chức năng cũng cần quy hoạch xây dựng trung tâm DL cộng đồng thí điểm tại địa phương với nhiều hạng mục, trong đó có bãi đậu xe, khu dịch vụ ăn uống, khu mua bán các sản phẩm của địa phương, khu quà lưu niệm. Thành lập câu lạc bộ về DL cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia để cùng chia sẻ kinh nghiệm, học tập và trao đổi thông tin. Thực hiện thí điểm, chọn một số hộ dân có điều kiện để cải tạo, xây dựng các cơ sở lưu trú cho du khách theo mô hình nghỉ tại nhà dân; Nhà nước có chính sách cho người dân vay vốn để mạnh dạn đầu tư phát triển các dịch vụ ăn uống, dịch vụ lưu trú...

Bảo tồn, phát huy giá trị các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống, đào tạo đội ngũ kế thừa để gìn giữ đúng bản chất những hoạt động này, tránh bị biến thể hoặc mai một. Đầu tư, cải tạo và phát triển các làng nghề truyền thống để nâng cao hiệu quả của việc khai thác tham quan trải nghiệm, thực hành công việc, đồng thời giúp giải quyết đầu ra cho các sản phẩm làm ra từ làng nghề... Đồng bộ và khẩn trương các giải pháp trên để khởi động mạnh mẽ, bền vững DL cộng đồng chắc chắn sẽ làm khởi sắc hơn nữa DL Bạc Liêu.

NHẬT ANH