Phía sau bức màn nhung

Khi bức màn nhung khép lại thì cũng là lúc người nghệ sĩ trút bỏ xiêm áo xênh xang, rời sân khấu trở về với đời thực. Cuộc mưu sinh kéo họ vào guồng quay bất tận của những chuyến “chạy xô” khi mà cải lương ngày càng thiếu đi đất sống. Và kéo theo đó là những hệ lụy…

Muôn nẻo “chạy xô”

Có một câu nói về “nghiệp” cầm ca rằng: “Nghệ sĩ cải lương là những người giàu nhất và cũng là những người nghèo nhất”. Khi đứng trên sân khấu, người nghệ sĩ trông rạng rỡ, quý phái với vô vàn trang sức, xiêm áo xênh xang trong vai những ông hoàng bà chúa, những đại gia lắm bạc nhiều tiền hay những mệnh phụ phu nhân với lắm kẻ hầu người hạ… Nhưng khi đối diện với thực tại, họ lắc đầu ngán ngẩm, nén những tiếng thở dài trước cảnh thiếu thốn trăm bề, chạy ăn từng bữa… bởi cải lương đã qua rồi thời vàng son như thuở trước.

Tuồng tích ngày một thưa dần, khán giả cũng lần lượt quay lưng với cải lương khi ngày càng xuất hiện nhiều loại hình giải trí khác. Lịch tập thưa thớt, thù lao ít ỏi trong khi cơn “bão giá” đang hoành hành dữ dội… Dù muốn dù không thì cuộc mưu sinh đã dẫn lối đưa đường cho nghệ sĩ lao vào những chuyến chạy xô. Và họ bắt đầu trở thành những nghệ sĩ “bất đắc dĩ” trong những buổi liên hoan, tiệc tùng, đám cưới, đám ma, giỗ chạp… Sân khấu của họ không còn lấp lánh ánh đèn màu với những vai diễn làm lay động lòng người mà thay vào đó là một khoảnh sân, một khoảng trống nhỏ hẹp trong cảnh xô bồ, bát nháo với những lời ca chất chứa nỗi niềm riêng. Và càng buồn hơn khi khán giả thưởng thức nghệ thuật trong trạng thái lè nhè, say khướt, đôi lúc “hứng chí” họ còn “cướp” cả micro của nghệ sĩ mà mặc sức tung hoành… Giọng ca của nghệ sĩ giờ đây có cái gì nhàn nhạt, lạc điệu hòa trong những vai diễn gượng gạo, thiếu giá trị thẩm mỹ, nhân văn.

Những hệ lụy

Hình ảnh một cô đào chỉ khoảng đôi mươi thản nhiên để những ông lão đã “ngoại ngũ tuần”, “thất thập cổ lai hy” nắm tay, choàng cổ, thậm chí hôn lên má… không còn là chuyện hiếm. Chẳng những thế, các cô còn sắm vai “xưng thiếp, gọi chàng” với những người đáng tuổi cha, ông mình một cách mùi mẫn khiến nhiều người… sởn da gà. Tất cả cũng chỉ vì đồng tiền!

Việc trở thành kiều nữ cho các đại gia đã không còn là chuyện lạ trong giới nghệ sĩ cải lương. Mà cũng đúng thôi, bởi họ có khuôn mặt đẹp, ngoại hình ưa nhìn, và hơn hết là có giọng hát tốt… thì tại sao không có quyền mơ ước “người trong mộng” là đại gia lắm của nhiều tiền. Điện thoại, xe đời mới hạng sang và khoác lên mình những trang phục đắt tiền, hợp thời trang… đã đưa họ bước lên bục vinh quang của một cuộc sống vương giả chỉ dựa vào lời ca và nhan sắc. Nhưng đổi lại, họ là những “bông hoa biết hát” trong những buổi tiếp khách, tiệc tùng; phải biết “chìu hết ý” những ông khách khó tính nhất… Và sau những cuộc truy hoan ấy là những “chuyến bay đêm” vô tận mà họ dần đã đánh mất chính mình, đánh mất đạo đức nghề nghiệp.

Một người bạn trong giới nghệ sĩ cải lương ở Bạc Liêu tâm sự: Trong thời buổi kinh tế khó khăn, vật giá leo thang, cải lương mất dần đất sống, nghệ sĩ chúng tôi phải tìm kế sinh nhai bằng việc chạy xô. Một số cô đào đẹp “mã” thì khôn khéo tìm kiếm đại gia để “núp bóng tùng quân”… Nghe qua những lời tâm sự này, tôi chợt buồn khi ngẫm lại câu ví “xướng ca vô loại” mà ông bà xưa thường hay nói. Chị Trần Hạnh Nguyên (phường 1, TP. Bạc Liêu) - một người rất mộ điệu cải lương, đam mê đờn ca tài tử, chia sẻ: “Chứng kiến cảnh những nghệ sĩ cải lương chạy xô ở những tụ điểm ca hát, rồi phòng karaoké, liên hoan, tiệc tùng… tôi cảm thấy nghẹn lòng khi nghĩ về thời vàng son của cải lương thuở trước. Và càng buồn hơn khi một bộ phận diễn viên trẻ sống buông thả, đánh mất đạo đức, tư chất người nghệ sĩ; kéo theo đó là những biến tướng khi lợi dụng đờn ca tài tử vào những mục đích không lành mạnh…”.

Xã hội trân trọng những giá trị nhân văn sâu sắc mà người nghệ sĩ thông qua lời ca tiếng hát của mình dâng tặng cho đời; đồng thời, cũng kịch liệt lên án những biến tướng biểu hiện sự xuống dốc trong đạo đức nghề nghiệp của người nghệ sĩ. Hy vọng khi vô tình đọc được bài viết này, những người thật sự có tâm với nghề hãy soi rọi lại mình để có hướng đi đúng.

Kim Trúc