Quan tâm và bảo vệ quyền lợi cho người lao động

Với chủ đề của Tháng hành động vệ sinh, an toàn lao động (ATVSLĐ) năm 2021 được xác định là “Tăng cường đánh giá, kiểm soát các nguy cơ rủi ro về ATVSLĐ và sự tham gia của an toàn, vệ sinh viên” cho thấy, việc tích cực triển khai các hoạt động phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ, BNN) đã trở thành vấn đề đáng quan tâm hiện nay.

Lao động tự do trong ngành Xây dựng - đối tượng luôn đối mặt với nhiều rủi ro về BNN và TNLĐ. Ảnh: T.A

LAO ĐỘNG TỰ DO NHIỀU THIỆT THÒI

Thực tiễn trong những năm qua cho thấy, việc thanh - kiểm tra các cơ sở sản xuất - kinh doanh lâu nay còn nhiều bất cập và gặp khó, nhất là các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh cố tình không thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người lao động (NLĐ). Đó là trường hợp các doanh nghiệp sử dụng lao động không tham gia đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho NLĐ. Các đối tượng này luôn bị xếp vào nhóm lao động tự do và được trả lương công nhật. Việc “lách luật” này đã đẩy NLĐ vào cảnh rủi ro, nguy cơ bị BNN cao, do không được trang bị các kiến thức, tập huấn, phương tiện bảo hộ như các lao động có hợp đồng khác được lập hồ sơ theo dõi gắn với các chế độ về BHXH, BHYT và BHTN. Do vậy, khi mất sức lao động hay chẳng may mắc phải những căn bệnh mãn tính, hiểm nghèo thì không có tấm thẻ BHYT để khám chữa bệnh và không được hưởng các quyền lợi hợp pháp khác dành cho NLĐ, họ thật sự trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Vấn nạn này tập trung khá nhiều trong lĩnh vực chế biến thủy sản xuất khẩu và may công nghiệp.

Một đối tượng khác cũng tương tự như thế, là các nhà thầu có sử dụng lao động phục vụ cho các công trình xây dựng. Qua điều tra, phần lớn lao động trong lĩnh vực này gần như không được trang bị các kiến thức về TNLĐ, BNN, cũng như không được các nhà thầu, chủ doanh nghiệp tham gia đóng BHXH, BHYT và BHTN. Trong khi những đối tượng này phải lao động trong môi trường có nguy cơ cao về TNLĐ, BNN và đã xuất hiện nhiều trường hợp lao động bị tử vong trong lĩnh vực này do tai nạn về điện, bị rơi từ trên cao…

TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT

Xuất phát từ thực trạng trên, một trong những nhiệm vụ được UBND tỉnh giao cho các ngành, địa phương cần tập trung thực hiện tốt trong Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2021 chính là tăng cường các hoạt động kiểm tra, giám sát về ATVSLĐ. Theo đó, giao Sở LĐ-TB&XH thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra, giám sát tại các doanh nghiệp về ATVSLĐ. Nội dung kiểm tra, giám sát tập trung vào các ngành nghề, lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao về TNLĐ, BNN như: Sử dụng nồi hơi, thiết bị nâng, hàn, cắt kim loại, làm việc trong không gian hạn chế, xây dựng, điện; kiểm tra việc sử dụng, kiểm định máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ; công tác huấn luyện ATVSLĐ... trong các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh.

Cùng với đó là tổ chức tọa đàm, đối thoại triển khai chính sách, pháp luật về ATVSLĐ với doanh nghiệp, NLĐ về ATVSLĐ. Đồng thời, tổ chức các lớp bồi dưỡng, huấn luyện, hội nghị về ATVSLĐ; tổ chức giao lưu các mô hình, doanh nghiệp điển hình làm tốt về ATVSLĐ; chia sẻ rộng rãi các sáng kiến, ứng dụng công nghệ thông tin cải thiện điều kiện lao động; chăm lo đời sống cho công nhân, NLĐ; thăm hỏi, động viên các nạn nhân và gia đình nạn nhân bị TNLĐ, BNN... phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế và công tác phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh…

Tuy nhiên, cùng với việc tăng cường thanh - kiểm tra các nội dung theo chỉ đạo của UBND tỉnh, thiết nghĩ Đoàn kiểm tra liên ngành cần tập trung kiểm tra sâu và quan tâm vào nhóm lao động tự do, đặc biệt là việc thực hiện các chính sách về BHXH và Luật Lao động cho các đối tượng này.

TÚ ANH