Quốc gia khởi nghiệp: Bắt đầu từ những người trẻ.

Bài 1: Người trẻ “tự bơi” trên đường khởi ghiệp

Bài 2: Thiếu sự gắn kết

Có rất nhiều rào cản trên bước đường khởi nghiệp của thanh niên. Đó là những bất cập trong công tác đào tạo, thiếu cơ chế chính sách, sự gắn kết giữa các đơn vị chủ quản, doanh nghiệp, bạn trẻ…

Nguồn nhân lực bị lãng phí

Một trong những điều kiện để đánh giá sự phát triển của một địa phương là nhìn vào số lượng doanh nghiệp đóng trên địa bàn. Theo Hội Doanh nhân trẻ Bạc Liêu, toàn tỉnh có khoảng 1.000 doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp lớn chỉ chiếm 3 - 4%, doanh nghiệp vừa khoảng 5 - 10%, còn lại là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Để xây dựng đội ngũ doanh nghiệp mạnh về số lượng và chất lượng, các địa phương, trong đó có Bạc Liêu cần tận dụng nguồn lực đông đảo từ đối tượng công chức, sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng.

Cần tổ chức nhiều hơn nữa những sân chơi khởi nghiệp dành cho học sinh, sinh viên, công chức. Trong ảnh: Trao giải thưởng cho các bạn trẻ đoạt giải tại hội thi Sáng tạo kỹ thuật lần thứ VI. Ảnh: Y.N

Thế nhưng, tại các trường chuyên nghiệp, học sinh, sinh viên không có được những sân chơi khởi nghiệp thực thụ. Trường đại học Bạc Liêu có hơn 5.000 sinh viên, nhưng theo Tiến sĩ Trần Mạnh Hùng, Phó Hiệu trưởng trường thì trường chưa có chương trình hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp và cũng chưa tổ chức được những cuộc thi sáng tạo hoặc những “vườn ươm” theo hình thức dành cho ngành, nhóm để trợ giúp các bạn khởi nghiệp. Hiện tại, thông qua các khóa luận tốt nghiệp, các giảng viên chỉ có thể giúp sinh viên vận dụng kiến thức khi học tiếp cận thực tế.

Riêng Trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Bạc Liêu thời gian qua đã tiên phong thực hiện nhiều chương trình cho học sinh, sinh viên tập tành khởi nghiệp như: tổ chức diễn đàn khởi nghiệp; thi ý tưởng khởi nghiệp; tham quan thực tế; 2/3 chương trình giảng dạy của trường là giúp học sinh, sinh viên tiếp cận thực tế… Dù vậy, Tiến sĩ Trần Công Chánh, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Bạc Liêu, bày tỏ: “Thông qua hội thi sáng tạo cấp trường, nhiều học sinh, sinh viên có các ý tưởng làm kinh tế khá hay. Nhưng tiếc rằng các ý tưởng ấy sau khi thi xong chỉ là “bỏ túi” vì thiếu vốn thực hiện, doanh nghiệp thì e ngại chưa dám hỗ trợ các em, ngân hàng thì càng không dám cho vay vốn. Nhiều em tự bỏ vốn khởi nghiệp từ những ý tưởng của mình, bước đầu cũng có được thành công nhất định”.

Về những cuộc thi sáng tạo khoa học và kỹ thuật - vốn được xem là “bệ đỡ” cho những ý tưởng khởi nghiệp của thanh niên thì lại chưa phát huy tốt vai trò. Bạc Liêu hiện có gần 10.000 học sinh, sinh viên theo học tại các trường đại học, cao đẳng của tỉnh. Về lực lượng đoàn viên - thanh niên công chức, chỉ tính riêng cấp tỉnh đã có hơn 60 chi đoàn, đoàn cơ sở. Đông đảo là vậy, thế nhưng các phong trào sáng tạo khoa học - kỹ thuật trong giới trẻ lại khá trầm lắng, mỗi năm cuộc thi chỉ thu hút trên dưới 100 đề tài, ý tưởng - một con số quá nhỏ so với nguồn lực dồi dào mà tỉnh đang có. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn nhân lực, mà sự thiếu sáng tạo làm cho tiềm năng, thế mạnh kinh tế của tỉnh cũng không được khai thác triệt để.

CẦN có sự tRỢ GIÚP

“Tài sản” lớn nhất của những người trẻ là ý tưởng sáng tạo. Vì vậy, để giúp họ biến những ý tưởng thành hiện thực thì cần có sự trợ lực từ nhiều phía. Theo đại diện Hội Doanh nhân trẻ Bạc Liêu, nguồn lực tỉnh nhà không thiếu, nhưng cái thiếu hiện nay là cơ chế, sự chỉ đạo đồng bộ, sự hỗ trợ của địa phương. Khởi nghiệp không thể hô hào theo kiểu phong trào rồi để mặc bạn trẻ “tự bơi”.

Ông Phan Duy Tiên, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học - Kỹ thuật tỉnh, nhận định: “Bạc Liêu thiếu những chuyên gia tư vấn, định hướng về kinh tế, hỗ trợ người trẻ lập nghiệp”. Điều đó thể hiện rõ ở việc ngoài tổ chức Đoàn Thanh niên, trong tỉnh hầu như chưa có thêm đơn vị nào trợ giúp thanh niên khởi nghiệp. Thời gian qua, các hoạt động trợ giúp của Đoàn Thanh niên cũng chỉ dừng lại ở việc tư vấn, giới thiệu việc làm. Xét ở điều kiện thực tế thì tổ chức Đoàn chỉ đủ sức gánh vác vai trò phát động, khơi gợi tinh thần khởi nghiệp, về chuyên môn cần có một đơn vị, cơ quan đứng ra phụ trách cụ thể… Trong khi giới trẻ ở nhiều tỉnh, thành phố khác đang sôi nổi với phong trào khởi nghiệp thì thật bất ngờ khi có nhiều bạn trẻ ở Bạc Liêu lại thấy lạ lẫm với phong trào này. Bạn B.X.T (sinh viên khoa Nông nghiệp, Trường đại học Bạc Liêu) cho biết: “Về chương trình quốc gia khởi nghiệp em có nghe trên các phương tiện truyền thông nhưng chưa thật sự hiểu rõ cho lắm. Dù xác định sẽ đeo đuổi chuyên ngành học nhưng thật sự bản thân em cũng chưa xác định được hướng đi sau khi ra trường như thế nào”. Bởi vậy, thời gian tới tổ chức Đoàn cần có những hoạt động tuyên truyền cụ thể, sâu sát hơn.

Một vấn đề cũng không kém phần quan trọng hiện nay là các bạn trẻ thiếu vắng những người thầy - những thế hệ doanh nhân đi trước để “tiếp lửa”. Có thể thấy, số lượng doanh nghiệp lớn, thành công ở Bạc Liêu không nhiều, trong khi đó Hội Doanh nhân trẻ vài năm gần đây do nền kinh tế gặp nhiều khó khăn nên gần như không hoạt động.

Mặt khác, các trường chưa có nhiều hoạt động, sân chơi khởi nghiệp làm cầu nối giữa học sinh, sinh viên với doanh nghiệp, nhà đầu tư, các ngân hàng... Ngoài ra, chương trình khởi nghiệp cần dựa trên định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh với những chiến lược hoạch định lâu dài. Trong chuyến về Bạc Liêu kiểm tra về công tác thanh niên, đề cập đến vấn đề khởi nghiệp của bạn trẻ, Thứ  trưởng Bộ Nội vụ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam - Nguyễn Trọng Thừa cho rằng: tỉnh cần xây dựng các chương trình, đề án cụ thể, thành lập ban chỉ đạo để có đánh giá, sơ kết, tổng kết hằng năm và gắn nội dung chương trình, phân công vai trò trách nhiệm đối với từng sở, ban ngành trong việc trợ giúp thanh niên khởi nghiệp…

Hiện nay, Bạc Liêu cũng như một số địa phương đang phải đối mặt với vấn đề giải quyết việc làm cho thanh niên, đặc biệt là thanh niên có trình độ cao (cao đẳng, đại học). Việc tạo điều kiện giúp thanh niên khởi nghiệp sẽ góp phần giảm tải áp lực việc làm cho xã hội, đồng thời giúp các bạn phát huy năng lực sở trường, khẳng định bản thân…

Tuấn Anh

“Cần mạnh dạn đặt niềm tin vào thanh niên. Trước hết, phải tạo điều kiện cho thanh niên phát huy năng lực, khẳng định bản thân, từ đó họ mới có thể cống hiến cho xã hội. Trong vấn đề khởi nghiệp cho thanh niên, Bạc Liêu cần xác định đây vừa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa là động lực phát triển của tỉnh”.

(Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban quốc gia về thanh niên Việt Nam - Nguyễn Trọng Thừa)