Sắp xếp mạng lưới trường lớp: Đổi mới để phát triển bền vững

Mỗi bước chuyển mình của lịch sử phát triển địa phương đều bắt đầu từ những tư duy chiến lược mang tính đột phá. Trong giai đoạn hiện nay, khi cả nước đang đẩy mạnh tinh gọn bộ máy và tối ưu hoá hệ thống vận hành, chủ trương sắp xếp, quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Cà Mau là yêu cầu khách quan, cấp thiết và đúng đắn.

• Giữ vững đà đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
• Từ kỳ thi an toàn đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục
• Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phải bảo đảm tính khoa học và phù hợp thực tiễn

Việc triển khai quyết liệt, bài bản các chỉ đạo của Trung ương và Công văn số 723-CV/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Cà Mau không đơn thuần là công việc tổ chức hành chính. Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, gắn kết với mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Sắp xếp trường lớp không phải là bài toán mới mẻ đối với mảnh đất Cà Mau. Trong nhiều năm qua, ngành giáo dục địa phương đã kiên trì thực hiện rà soát, dồn dịch các điểm trường lẻ nhằm định hình hệ thống giáo dục khoa học, đáp ứng nhu cầu học tập của Nhân dân.

Những kết quả đạt được thời gian qua là minh chứng cho thấy: Việc sắp xếp lại tổ chức không làm thu hẹp cơ hội đi học, mà đã giải phóng nguồn lực, nâng cấp mạng lưới trường lớp, từng bước xoá nhoà khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa, vùng sông nước. Sắp xếp trường lớp không phải là “xoá trường, ghép lớp, dồn học sinh” cơ học, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện bộ máy quản lý, phân bố tối ưu mạng lưới trường lớp để bảo đảm quyền lợi thụ hưởng nền giáo dục chất lượng cao của học sinh là trên hết.

Việc quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường lớp hướng đến nâng cao chất lượng dạy và học, tạo điều kiện để học sinh được tiếp cận môi trường giáo dục tốt hơn. Ảnh: TRÚC LINH

Nhìn thẳng vào thực trạng, nếu không bước tiếp con đường đổi mới, chúng ta sẽ phải tiếp tục đối mặt với những hệ luỵ của hệ thống trường lớp manh mún, phân tán. Việc duy trì quá nhiều điểm trường nhỏ lẻ khiến nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước và đóng góp xã hội bị xé nhỏ, dẫn đến tình trạng nơi nào cũng thiếu: thiếu phòng chức năng, trang thiết bị hiện đại, máy tính, phòng thí nghiệm và không gian vận động cho trẻ. Sự phân tán ấy làm suy giảm chất lượng quản trị, xé nhỏ đội ngũ giáo viên giỏi, khiến ngân sách phải gánh đỡ bộ máy quản lý cồng kềnh thay vì dồn cho chuyên môn giảng dạy. Nếu giữ nguyên trạng, chúng ta vô hình trung chấp nhận sự bất bình đẳng kéo dài về cơ hội phát triển của con em mình, khiến học sinh ở những vùng khó khăn mãi thiệt thòi so với bạn bè ở những nơi có điều kiện thuận lợi.

Đồng chí Nguyễn Minh Luân, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh (bìa trái), cùng Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Cà Mau Tạ Thanh Vũ khảo sát cơ sở vật chất trường học, chuẩn bị phương án sắp xếp, quy hoạch mạng lưới giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế. (Ảnh chụp tại Trường Tiểu học Vương Nhị Chi, Xã Nguyễn Phích)   Ảnh: TRÚC LINH

Chủ trương tái cấu trúc mạng lưới trường lớp mang lại giá trị cốt lõi cho chính học sinh. Khi các đầu mối được tập trung, học sinh Cà Mau sẽ được học tập trong những ngôi trường đạt chuẩn quốc gia khang trang, tiếp cận đầy đủ phòng học bộ môn, thiết bị công nghệ hiện đại, sân chơi bãi tập đồng bộ và môi trường giao tiếp xã hội phong phú. Sự tập trung này giúp ngành giáo dục điều phối, phát huy năng lực của đội ngũ giáo viên giỏi, giúp học sinh được thụ hưởng sự giảng dạy chất lượng như nhau.

Đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, việc sắp xếp lại giúp giải phóng thầy cô khỏi áp lực hành chính không cần thiết, giảm chi phí kiêm nhiệm để tập trung toàn bộ tâm huyết cho nhiệm vụ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học. Từ chủ trương điều động, bố trí cán bộ quản lý dôi dư sang công tác tại cấp xã theo hướng công khai, minh bạch, đúng quy định, tỉnh Cà Mau không chỉ tối ưu hoá nguồn nhân lực ngành giáo dục mà còn tạo ra nguồn cán bộ chất lượng cao cho hệ thống chính trị cơ sở.

Đội ngũ giáo viên được bố trí, sử dụng hợp lý sau khi sắp xếp mạng lưới trường lớp, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy. (Ảnh chụp tại Lễ trao quyết định tổ chức lại Trường THCS Nguyễn Thái Bình thành Trường THCS và THPT Nguyễn Thái Bình, phường Tân Thành)  Ảnh: TRÚC LINH

Quy hoạch và phát triển không đồng nghĩa với “xoá bỏ” hay “buông bỏ”, mà chính là nâng cấp và tạo đà vươn lên. Để chuyển hoá những băn khoăn, lo lắng ban đầu của phụ huynh thành sự đồng thuận, thấu hiểu và đồng hành, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Cà Mau đã đề ra những định hướng chỉ đạo cụ thể, sâu sắc, đầy tinh thần trách nhiệm và thấu tình, đạt lý. Phương án sắp xếp được yêu cầu triển khai theo lộ trình phù hợp, không xơ cứng, máy móc hay áp đặt. Mỗi đơn vị cấp xã vẫn bảo đảm tối thiểu một cơ sở giáo dục mầm non và một cơ sở giáo dục phổ thông có đủ cấp tiểu học, trung học cơ sở. Các địa phương phải làm việc trực tiếp, rà soát từng xóm ấp, đánh giá các yếu tố đặc thù để chọn lựa điểm trường chính, điểm trường lẻ hợp lý nhất, đồng thời tính toán các giải pháp hỗ trợ đưa đón, tổ chức học bán trú cho học sinh đi học xa.

Cấp uỷ, chính quyền các cấp và ngành giáo dục Cà Mau cam kết thực hiện công khai, minh bạch lộ trình sắp xếp, tăng cường đối thoại để lắng nghe với người dân để tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh từ thực tiễn. Phát triển giáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội, không chỉ là việc riêng ngành giáo dục. Kết quả nổi bật, sự chuyển mình phát triển mạnh mẽ của quê hương Cà Mau gắn với cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy tổ chức và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Cà Mau đã chứng minh, sự phát triển nào cũng cần phải đổi mới, vận động và thực hiện quyết liệt gắn với những chủ trương sáng suốt, chiến lược của Đảng, Nhà nước.

Học sinh được tiếp cận các phòng học chức năng và thiết bị dạy học hiện đại sau khi cơ sở giáo dục được đầu tư đồng bộ. (Ảnh chụp Phòng học STEM tại Trường THPT Đầm Dơi, xã Đầm Dơi)   Ảnh: TRÚC LINH

Đối với chủ trương tinh gọn bộ máy quản lý giáo dục cấp xã, đó là một bước chuyển mạnh mẽ, dứt khoát, quyết liệt nhưng vô cùng cần thiết khi kết quả mang lại là cơ sở hạ tầng giáo dục hoàn thiện, đội ngũ tinh nhuệ và môi trường giáo dục vượt trội cho thế hệ mai sau.

Đột phá phát triển giáo dục, cũng như trong bất cứ lĩnh vực nào, cũng đều bắt đầu từ những bước đi dũng cảm và tầm nhìn dài hạn. Tất cả nỗ lực tái cấu trúc hôm nay đều hội tụ về mục tiêu duy nhất: Vì tương lai của học sinh, của quê hương, đất nước. Để thực hiện được điều ấy, cần nhất là sự đồng lòng, chung sức, cùng nhìn về một hướng, cùng vì lợi ích “trăm năm trồng người”, cùng trao gửi niềm tin, chia sẻ khó khăn và chung tay đồng hành của từng cá nhân, của toàn xã hội, để mỗi ngôi trường thực sự trở thành những “ngôi nhà tri thức” hiện đại, nhân văn, chắp cánh cho thế hệ trẻ Cà Mau tự tin bay cao, vươn xa, tiến mạnh mẽ vào tương lai./.

Tràm Xanh