Sát cánh cùng thanh niên chậm tiến Bài cuối: Để thanh niên lầm lỡ tìm lại cuộc đời

Sát cánh cùng thanh niên chậm tiến Bài 1: Những bước chân lầm lỡ

Sát cánh cùng thanh niên chậm tiến Bài 2: Điểm tựa giúp thanh niên tìm lại “ánh sáng”

Sát cánh cùng thanh niên chậm tiến Bài cuối: Để thanh niên lầm lỡ tìm lại cuộc đời

Trên hành trình tái hòa nhập cộng đồng, thanh niên chậm tiến mang nỗi mặc cảm rất lớn khi đối diện với cuộc sống mới. Nếu không được sự tiếp sức, đồng hành trên bước đường hoàn lương, thanh niên từng lầm lỡ khó lòng vượt qua những rào cản vô hình để tìm ra lối đi tươi sáng. Để sát cánh cùng thanh niên chậm tiến, xã hội và các tổ chức hữu quan cần có những hành động thể hiện sự quyết tâm, kịp thời và phù hợp hơn…

Cán bộ Phòng Khám và điều trị nghiện chất (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) tư vấn cho thanh niên nghiện ma túy.

Tuyên truyền phòng chống ma túy trong học sinh. Ảnh: H.T - H.L

CÒN ĐÓ NỖI TRĂN TRỞ

Một cán bộ Đoàn đã chia sẻ về vấn đề thanh niên chậm tiến với nỗi trăn trở: “Không biết những thanh niên từng nghiện ngập, cờ bạc, trộm cắp… sẽ trở lại “con đường cũ” lúc nào”. Lời tâm sự của cán bộ Đoàn này cũng chính là nỗi lo của toàn xã hội đối với thanh niên chậm tiến. Bởi thực tế, không phải thanh niên lầm lỡ nào cũng đủ nghị lực, niềm tin để vượt qua những “chướng ngại vật” trên con đường làm lại cuộc đời.

Theo tổ chức Đoàn, muốn sát cánh cùng thanh niên chậm tiến thì cần hiểu rõ căn cơ đã dẫn lối đưa đường họ sa ngã. Từ đó, tìm ra giải pháp hỗ trợ phù hợp, ngăn chặn kịp thời để thanh niên không tái phạm sai lầm trước đây. Tuy nhiên, công tác này vẫn tồn tại nhiều khó khăn khi thanh niên lầm lỡ vì mặc cảm mà không trải lòng mình và đón nhận sự quan tâm của xã hội.

Không chỉ là vấn đề của thanh niên mà công tác hỗ trợ những bạn trẻ từng sa ngã cũng còn bất cập. Thực tế là vẫn có công ty, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh chưa “dang rộng vòng tay” đón nhận lao động là thanh niên chậm tiến. Với lý lịch “không sạch” nên họ thường bị từ chối trong quá trình xin việc dù từng tốt nghiệp ở các trường cao đẳng, đại học danh tiếng với tấm bằng khá. Một cán bộ Đoàn còn cho hay: “Đã qua, có ngân hàng vẫn “ngại” cho thanh niên từng lầm lỡ vay vốn làm ăn”.

Một nỗi trăn trở khác là thanh niên chậm tiến rất dễ bị bạn bè tác động, dụ dỗ, lôi kéo trở về với những “thú vui xưa”. Ngoài ra, sự thiếu quan tâm, giáo dục và quản lý của gia đình cũng là nguyên nhân để thanh niên tiếp tục gây ra lỗi lầm. Đơn cử là việc nhiều thanh niên nghiện ngập dù tham gia điều trị cai nghiện nhưng vẫn khó “dứt tình” với ma túy. Bác sĩ Lê Minh Hoài, Phó trưởng  phòng Khám và điều trị nghiện chất (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh), cho biết: “Hơn 2 năm triển khai chương trình điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone, phòng đã tiếp nhận hơn 220 hồ sơ đăng ký. Trong gần 200 bệnh nhân được xét duyệt điều trị đã có khoảng 20% từ bỏ chương trình, phần lớn là người trong độ tuổi thanh niên. Đáng lo ngại là nhiều bạn trẻ lại tiếp tục tái sử dụng các chất gây nghiện. Một khi đã tái nghiện thì rất khó khuyên bảo họ trở lại điều trị, quá trình điều trị cũng không đạt hiệu quả cao. Theo các chuyên gia trong lĩnh vực này, bệnh nhân tham gia điều trị trong 2 năm đầu rất dễ xin ra khỏi chương trình và tỷ lệ tái nghiện là trên 75%”.

Đối với thanh niên chậm tiến, chỉ cần một tác động không tốt cũng sẽ sẵn sàng rũ bỏ mọi sự cố gắng, thậm chí là gia đình... để đi lại “vết xe đổ” của mình. Khi đó, khó mà tưởng tượng mức độ tái vi phạm và hậu quả mà thanh niên, gia đình cũng như xã hội phải tiếp tục gánh lấy sự nguy hại như thế nào!

ĐỂ THANH NIÊN CHẬM TIẾN KHÔNG TIẾP TỤC TRƯỢT NGÃ

Từ những nguyên nhân được xác định, Đoàn Thanh niên và ban ngành, đoàn thể các cấp đã đưa ra nhiều cách làm để góp phần ngăn chặn, hạn chế thanh niên chậm tiến quay lại con đường phạm pháp, tệ nạn xã hội. Trong đó, giải pháp tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục nâng cao nhận thức được xác định là quan trọng. Suy cho cùng, nguyên nhân dẫn đến thanh niên có hành vi vi phạm pháp luật phần lớn là do thiếu hiểu biết. Không ít thanh niên phạm tội đến khi đứng trước vành móng ngựa, tòa tuyên án mới biết hành động của mình là sai trái, ảnh hưởng xấu đến bản thân, gia đình và là mối nguy hiểm cho xã hội.

Cũng theo tổ chức Đoàn thì rất cần có những chính sách hỗ trợ cho thanh niên chấp hành xong hình phạt, chấp hành xong quyết định xử lý hành chính tái hòa nhập cộng đồng, phát triển kinh tế để ổn định cuộc sống. Vấn đề này đã được đại biểu tham dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Bạc Liêu lần thứ X, nhiệm kỳ 2017 - 2022 đặt ra tại buổi gặp gỡ giữa đại biểu thanh niên với lãnh đạo tỉnh. Đã qua, dù được tổ chức Đoàn giới thiệu nhưng việc tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng của thanh niên từng chịu án tù gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần có một cơ chế, chính sách thông thoáng về vốn vay cho thanh niên chậm tiến muốn hoàn lương. Để họ không cảm thấy mình đang bị xã hội ruồng bỏ, kỳ thị dù đã cố gắng, nỗ lực làm lại cuộc đời. Từ đó mà nhen nhuốm ý định trở lại con đường sai lầm trước đây.

Việc thu hút thanh niên chậm tiến tham gia vào những hoạt động xã hội ở địa bàn dân cư như: bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự địa phương… cũng được xem là giải pháp hữu ích giúp thanh niên chậm tiến thấy được ý nghĩa, giá trị cuộc sống mà tránh xa những thói hư tật xấu, không tiếp tục trượt ngã. Tuy nhiên, muốn lôi cuốn được thanh niên chậm tiến thì các hoạt động của Đoàn, Hội phải hấp dẫn, phù hợp với nhu cầu, sở thích và không ngừng đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt. Vì chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn tại nơi cư trú hiện nay còn hạn chế, các hoạt động đơn điệu, nhàm chán.

Ngoài ra, cần lắm sự quan tâm của gia đình. Đối với những gia đình có con em nghiện ngập, cờ bạc, rượu chè, trộm cướp sau khi được giáo dục ở các trung tâm giáo dưỡng thì người thân phải chú ý theo dõi biểu hiện, nhắc nhở, khuyên bảo nhiều hơn để con em mình không sống cách biệt. Đặc biệt là tránh đem sai lầm của con em mình ra chỉ trích mỗi khi có lỗi, vì khi ấy họ sẽ bị tổn thương, buồn chán và đi lại con đường cũ.

Cảm hóa thanh niên chậm tiến là việc làm khó và cần một quá trình lâu dài. Đây không phải là trách nhiệm của riêng một tổ chức, đơn vị nào mà là của toàn xã hội. Để công tác này đạt hiệu quả thì cần cương quyết, sáng tạo trong cách tiếp cận từng đối tượng, giúp họ nhận ra hành vi sai trái và thay đổi lối sống theo hướng tích cực.

GIA NGUYỄN - TRỊNH HỮU

-----------------------------------------

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X về “Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh, thiếu niên giai đoạn 2013 - 2017” đã đề ra một số chỉ tiêu phấn đấu cụ thể. Trong đó có chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2017 cảm hóa, giáo dục 50.000 thanh, thiếu niên chậm tiến tiến bộ với mục đích là tạo chuyển biến rõ nét về đạo đức, lối sống trong thanh, thiếu niên; khắc phục từng bước và tiến tới đẩy lùi hiện tượng suy thoái về đạo đức, lối sống, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật trong một bộ phận thanh, thiếu niên. Riêng ở Bạc Liêu, các cơ sở Đoàn mỗi năm phấn đấu cảm hóa, giúp đỡ ít nhất 1 thanh niên chậm tiến tiến bộ.