Sở Tài nguyên - Môi trường: Hòa giải thành nhiều vụ tranh chấp đất đai phức tạp

Thời gian gần đây, tình hình tranh chấp đất đai diễn biến phức tạp, nhiều vụ việc có tính chất, mức độ mâu thuẫn gay gắt dẫn đến xô xát, hủy hoại tài sản làm mất tình làng nghĩa xóm và trở thành điểm nóng. Song, bằng cách tổ chức đối chất, phân công cán bộ có uy tín, nắm vững pháp luật để hòa giải…, từ đó nhiều vụ tranh chấp gay gắt đã được giải quyết dứt điểm, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự ở địa phương.

Năm 2011, Sở TN-MT tiếp nhận, thụ lý 288 trường hợp khiếu nại, tranh chấp đất đai, đề xuất UBND tỉnh ban hành quyết định giải quyết 253 trường hợp. Trong đó, tổ chức hòa giải thành 14/59 trường hợp mà các bên đương sự là người trong thân tộc, hoặc cùng khóm - ấp, người dân tộc…

Một vụ hòa giải tranh chấp đất đai tại Sở TN-MT. Ảnh: M.N

Đơn cử như trường hợp tranh chấp 10.634m2 đất giữa ông Trần Văn Kỳ và Phạm Văn Đinh (ngụ ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Lộc, huyện Hồng Dân). Vụ việc được UBND huyện giải quyết giữ nguyên diện tích đất tranh chấp cho ông Kỳ sử dụng, nhưng ông Đinh không đồng ý và tiếp tục khiếu nại gay gắt về tỉnh. Xác định đây là vụ tranh chấp phức tạp trong nội bộ gia đình (giữa cha mẹ vợ và con rể), trên cơ sở xin ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh, Ban Giám đốc Sở TN-MT cùng với chính quyền địa phương tổ chức hòa giải ngay tại cơ sở. Qua phân tích, động viên trên cơ sở tình và lý, vợ chồng ông Kỳ thống nhất cho cháu ngoại (con ông Đinh) 2.000m2 đất trong phần diện tích tranh chấp; còn 5 chỉ vàng ông Đinh thiếu, ông Kỳ không đòi lại. Đối với trường hợp tranh chấp ranh đất kéo dài hơn 10 năm giữa bà Phạm Thị Thu và ông Võ Văn Lợi (ngụ khóm 2, phường 8, TP. Bạc Liêu). Khi tiếp nhận, thụ lý vụ việc, lãnh đạo Sở TN-MT chỉ đạo cán bộ đo đạc, có sự chứng kiến của bà Thu. Sau đó, mời các bên đến để hòa giải, phân tích đúng sai, cuối cùng bà Thu chấp nhận kết quả đo đạc để cắm mốc ranh giới. Hay như trường hợp tranh chấp đường đi chung giữa bà Hồng Thị Hía và ông Huỳnh Văn Hóa (ngụ khóm Trà Kha B, phường 8, TP. Bạc Liêu). Hai bên mâu thuẫn gay gắt, phía ông Hóa không cho phía bà Hía đi trên phần đất của mình. Song, sau khi thụ lý vụ việc, Sở TN-MT kết hợp với chính quyền địa phương đo đạc, tổ chức hòa giải. Qua phân tích, động viên thì ông Hóa đồng ý chia đôi phần đất tranh chấp, bà Hía đồng ý trả lại giá trị cây trồng trên phần đất được chia cho ông Hóa theo quy định.

Trên thực tế, đa số các vụ tranh chấp khi có quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của UBND huyện, thành phố, một bên hoặc các bên tranh chấp đều gửi đơn khiếu nại lên cấp tỉnh yêu cầu xem xét lại với nhiều nguyên nhân như: trong quá trình giải quyết, cán bộ thực thi nhiệm vụ giải quyết chưa được chính xác, khách quan, chưa thấu tình đạt lý. Nhiều vụ việc lẽ ra đơn giản, mâu thuẫn nhỏ trong nội bộ nhân dân, nhưng chính quyền địa phương chưa làm tốt công tác hòa giải rồi chuyển lên huyện để giải quyết bằng quyết định hành chính. Chính vì vậy, nhiều trường hợp đã có quyết định giải quyết cuối cùng, có hiệu lực pháp luật, nhưng đương sự vẫn kiên quyết không thực hiện, hoặc chưa thể triển khai thực hiện được do phải tiếp tục phúc tra lại.

Ông Nguyễn Khánh Đền, Chánh Thanh tra Sở TN-MT tỉnh, cho biết: “Mặc dù pháp luật không quy định bắt buộc phải tiến hành hòa giải ở cấp huyện và tỉnh, nhưng thực hiện tốt công tác đối chất, hòa giải trong tranh chấp đất đai sẽ mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực. Qua đối thoại, giải thích cho người dân hiểu được chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại, từ đó các bên hiểu mà tự nguyện thỏa thuận và chấp hành nghiêm quyết định ban hành. Đây cũng là việc làm góp phần thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, giúp tình làng nghĩa xóm gắn bó, tình nghĩa trong thân tộc thêm thắt chặt”.

M.N