Sự thịnh vượng được tạo ra bởi lao động

Không phải ngẫu nhiên mà sau 20 năm liên tiếp Hội nghị Các nhà tài trợ cho Việt Nam (Hội nghị CG) được tổ chức, bắt đầu từ năm 2013, các nhà tài trợ sẽ nhóm họp không phải để huy động viện trợ, mà để cùng nhau đối thoại về chính sách phát triển của Việt Nam, trong khuôn khổ một “Diễn đàn phát triển”, trên tinh thần hợp tác và xây dựng. Một mặt khẳng định, Việt Nam là quốc gia điển hình trong việc xóa đói giảm nghèo, song Điều phối viên thường trú của Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam - bà Pratibha Mehta, cảnh báo, tình trạng tái nghèo đang ngày càng khó giải quyết hơn, nhất là ở các vùng dân tộc thiểu số, vùng xa. Đói nghèo tiếp tục là hiện tượng phổ biến ở nông thôn với 91% số người nghèo sinh sống ở khu vực này.

“Hai mươi lăm năm trước, Việt Nam đã khởi động thành công thế hệ cải cách đầu tiên của mình, đưa đất nước từ quốc gia có thu nhập thấp lên quốc gia có mức thu nhập trung bình. Đây có thể là thời điểm bắt đầu thế hệ cải cách thứ hai, giúp Việt Nam chuyển lên nấc thang cao hơn” - bà Mehta nhìn nhận.

Trong khi khuyến khích Việt Nam kiên định thực hiện ổn định kinh tế - xã hội vĩ mô một cách vững chắc, ông Tanizaki Yasuaki, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, luôn mong muốn “nhìn thấy nhiều hơn nữa các biện pháp cụ thể về tái cấu trúc kinh tế”. Vấn đề cấp bách nhất là xây dựng hệ thống tài chính lành mạnh. Muốn vậy, phải giải quyết được vấn đề nợ xấu và tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh đó, cần lựa chọn ra các ngành công nghiệp chiến lược có nhiều tiềm năng giúp tăng cường giá trị gia tăng và cạnh tranh, phân bổ các nguồn lực một cách tập trung để sử dụng hiệu quả dòng vốn FDI và đẩy mạnh hiệu ứng lan tỏa đối với các doanh nghiệp trong nước tại các ngành công nghiệp này. Đặc biệt, Chính phủ cần có nhiều sáng kiến hơn trong việc nắm bắt đầy đủ những nhu cầu và khó khăn của các doanh nghiệp, đồng thời phản ánh kịp thời vào các chính sách điều hành…

Thống nhất với nhận định này, ông Sanjay Karla, đại diện Quỹ Tiền tệ quốc tế tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Tại các quốc gia đang trải qua giai đoạn khó khăn giống với Việt Nam hiện nay đều từng xuất hiện nhiều đòi hỏi nới lỏng chính sách vĩ mô. Tuy vậy, Chính phủ không được nao núng quyết tâm, cần kiên định và cứng rắn trước những đòi hỏi đó. Dù các chính sách vĩ mô thắt chặt có phải trả giá và hy sinh trong ngắn hạn như tăng trưởng chậm, khó khăn kéo dài trong khối ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước, nhưng đổi lại, Việt Nam sẽ vươn dậy mạnh mẽ trong dài hạn”.

Tuy thế, cũng giống như không thể dàn hàng ngang để phát triển kinh tế, ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), lưu ý rằng, Chính phủ không thể thực hiện cải cách cùng một lúc tất cả các lĩnh vực. Việc cải cách cần được cân nhắc, cũng như suy nghĩ thấu đáo để xây dựng lộ trình phù hợp với khả năng thực hiện của đất nước.

Trong một diễn biến mới đây, những kết quả đạt được sau 5 năm Việt Nam gia nhập WTO đã được tổng kết, đánh giá trên nhiều phương diện. Tại cuộc hội thảo lớn nhất về vấn đề này, cho rằng những thành tựu đạt được chưa như kỳ vọng, thậm chí “sức khỏe” của nền kinh tế còn dễ bị tổn thương hơn thời kỳ trước đó, có chuyên gia kinh tế thẳng thắn bình luận rằng, “lỗi không phải tại WTO, khi mà sau 5 năm ra biển lớn, công nghệ của Việt Nam vẫn là “đạp máy khâu” và “nối mối hàn”.

Thực tế, khi nhà mở cửa thì gió lành và gió độc đều có thể ùa vào. Nếu có sự chuẩn bị tốt, đón đúng hướng gió và khắc chế cái “độc” thì quá trình phát triển sẽ được đẩy nhanh và ngược lại. Suy ngẫm về những khuyến cáo chân thành của bạn bè quốc tế để điều chỉnh hệ thống chính sách song song với công tác điều hành, triển khai là điều vô cùng cần thiết.

Cuối cùng, nói như Adam Smith, nhà kinh tế lỗi lạc: “Sự thịnh vượng của thế giới không phải được mua bằng vàng hay bạc - nó được tạo ra bởi lao động”. Không có thành công nào tự đến dễ dàng. Thành công càng lớn càng phải trả giá bằng rất nhiều công sức, thậm chí cả mất mát nữa.

ANH THƯ