Truyền hình
Cách đây 50 năm, ngày 25/4/1976, hơn 23 triệu cử tri của nước Việt Nam thống nhất đã nô nức đi bầu cử, bầu ra những đại biểu xứng đáng nhất vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam độc lập, thống nhất.
- Tầm vóc và ý nghĩa cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam
- Gặp gỡ các thế hệ đại biểu Quốc hội nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên
- Từ Tổng tuyển cử đầu tiên đến khát vọng kỷ nguyên mới
Đây là sự kiện chính trị quan trọng, đánh dấu bước thắng lợi quyết định của Nhân dân ta trên con đường thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước. Từ mốc son lịch sử ấy, Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, đổi mới, khẳng định vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc, ghi một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Việt Nam chuyển sang một giai đoạn mới, giai đoạn cả nước độc lập thống nhất, cùng thực hiện một nhiệm vụ chiến lược là tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nước. Trong đó, nhiệm vụ cấp bách đầu tiên là phải hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Trong ảnh: Hàng triệu Nhân dân Sài Gòn - Gia Định đổ về quảng trường trước trụ sở Uỷ ban quân quản thành phố để dự lễ mừng chiến thắng (15/5/1975). (Ảnh: TTXVN)
Hoàn thành trọn vẹn sự nghiệp thống nhất non sông
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã kết thúc cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ của dân tộc ta, đất nước thống nhất, non sông liền một dải. Tuy nhiên, về mặt tổ chức Nhà nước, khi ấy vẫn tồn tại hai Chính phủ, Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà ở miền Bắc và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam.
Nhân dân thành phố Sài Gòn - Gia Định nồng nhiệt đón chào Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh và đoàn đại biểu miền Bắc dự Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (12/11/1975). Ảnh: Ngọc Khánh/TTXVN
Trong bối cảnh đó, Đảng ta đề ra nhiệm vụ phải hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Để thực hiện nhiệm vụ này, tháng 11/1975, đại biểu nhân dân hai miền Nam-Bắc đã tổ chức Hội nghị hiệp thương chính trị; quyết định “cần tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên toàn lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung cho cả nước. Là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và chủ nghĩa xã hội, Quốc hội đó sẽ xác định thể chế Nhà nước, bầu ra các cơ quan lãnh đạo của Nhà nước và quy định Hiến pháp mới của nước Việt Nam thống nhất”.
Từ ngày 15 - 21/11/1975, tại thành phố Sài Gòn – Gia Định, đại biểu nhân dân hai miền Nam - Bắc tổ chức Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc, quyết định tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên toàn lãnh thổ Việt Nam vào đầu năm 1976 để bầu ra Quốc hội chung cho cả nước. Trong ảnh: Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ đọc diễn văn khai mạc Hội nghị. Ảnh: TTXVN
Trên cơ sở thành công của Hội nghị Hiệp thương chính trị, Bộ chính trị ban hành Chỉ thị số 228-CT/TW ngày 3/1/1976, nêu rõ, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung “sẽ được tiến hành trong cả nước cùng một ngày, theo những nguyên tắc thật sự dân chủ: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Những nguyên tắc ấy sẽ được vận dụng vào miền Nam cho thích hợp với điều kiện cụ thể của miền Nam”. Đây là những nguyên tắc cơ bản của một cuộc bầu cử dân chủ, được tiếp tục kế thừa từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam cách đó đúng 30 năm.
Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh đọc báo cáo chính trị tại Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (1975). Ảnh: TTXVN
Ngay sau khi Hội đồng Bầu cử toàn quốc được thành lập, các hoạt động chuẩn bị cho ngày bầu cử - ngày hội thống nhất của đất nước - được khắp nơi trên cả nước rộn ràng triển khai. Và ngày 25/4/1976, hơn 23 triệu cử tri đã nô nức làm nghĩa vụ công dân của mình bầu những đại biểu xứng đáng vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam độc lập, thống nhất.
Đồng chí Phạm Hùng, Bí thư Trung ương Cục Miền Nam đọc báo cáo chính trị tại Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (1975). Ảnh: TTXVN
Cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,77%. Cử tri đã lựa chọn và bầu đủ 492 đại biểu trong vòng bỏ phiếu đầu tiên. 492 đại biểu Quốc hội khoá VI đã được cử tri cả nước chọn lựa ra ngay trong vòng bỏ phiếu đầu tiên. Trong tổng số 492 đại biểu trúng cử, có 16,26% công nhân; 20,33% nông dân; 1,22% thợ thủ công; 28,66% cán bộ chính trị; 10,97% quân nhân cách mạng; 18,5% tri thức; 4,06% nhân sĩ dân chủ và tôn giáo; 26,21% đại biểu nữ; 14,28% đại biểu các dân tộc thiểu số. Thành phần của đại biểu Quốc hội được cử tri lựa chọn đã phản ánh đậm nét hình ảnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam hoà bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa.
Các đại biểu hai đoàn Nam - Bắc trao đổi thân mật trong giờ nghỉ giải lao tại Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (1975). (Ảnh: TTXVN)
Mở ra vị thế của một Nhà nước độc lập, thống nhất
Ngày 24/6/1976, Kỳ họp đầu tiên Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất đã khai mạc tại Thủ đô Hà Nội.
Đoàn đại biểu miền Bắc do đồng chí Trường Chinh, Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội làm trưởng đoàn; Đoàn đại biểu miền Nam do đồng chí Phạm Hùng, Bí thư Trung ương Cục Miền Nam làm trưởng đoàn đi đến nhất trí hoàn toàn mọi vấn đề, nhằm thống nhất đất nước về mặt nhà nước tại Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (21/11/1975). (Ảnh: TTXVN)
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam Nguyễn Hữu Thọ nhấn mạnh: “Kỳ họp Quốc hội lần này là một cái mốc trong lịch sử phát triển của Nhà nước ta. Từ mấy tháng nay, công nhân, nông dân, chiến sĩ và các tầng lớp Nhân dân khác trong cả nước đã phát động phong trào thi đua sôi nổi lấy thành tích chào mừng Quốc hội chung cả nước. Điều đó chứng tỏ Nhân dân ta nhiệt liệt hoan nghênh Quốc hội mới và đặt nhiều hy vọng vào Quốc hội”.
Nhân dân thành phố Sài Gòn - Gia Định mít tinh chào mừng thắng lợi của Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc (1975). (Ảnh: TTXVN)
Tại kỳ họp đầu tiên này, Quốc hội khoá VI đã quyết định nhiều vấn đề trọng đại, mang tính lịch sử. Đó là thông qua các nghị quyết về tên nước, quốc kỳ, quốc huy, quốc ca và tổ chức Nhà nước khi chưa có Hiến pháp mới. Quốc hội quyết định đổi tên nước Việt Nam dân chủ cộng hoà thành nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyết định đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Ðịnh là Thành phố Hồ Chí Minh.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nghe Thủ tướng Phạm Văn Đồng trình bày chủ trương hoàn thành thống nhất Tổ quốc về mặt Nhà nước tại phiên họp đặc biệt dưới sự chủ trì của Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh (12/1975). (Ảnh: TTXVN)
Quốc hội khoá VI đã đóng góp tích cực vào việc xây dựng hệ thống chính quyền mới ở miền Nam, xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất trong cả nước, thông qua Hiến pháp năm 1980, mở đầu cho bước phát triển mới trong tiến trình đi lên của đất nước. Bên cạnh đó, Quốc hội khoá VI còn thông qua Luật bầu cử đại biểu Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và 5 pháp lệnh, là cơ sở pháp lý phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, bảo đảm quyền lực của Nhân dân theo tinh thần của Hiến pháp và pháp luật.
Ngày 21 và 22/2/1976, tại thành phố Sài Gòn - Gia Định, Hội đồng Bầu cử toàn quốc gồm 11 đại biểu miền Bắc và 11 đại biểu miền Nam tổ chức họp phiên thứ Nhất, bàn về việc bầu cử Quốc hội thống nhất trên cả nước. Trong ảnh: Đồng chí Nguyễn Hữu Thọ, Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam phát biểu khai mạc phiên họp (1976). (Ảnh: TTXVN)
Như vậy, kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội khoá I (ngày 6/1/1946), sau 30 năm, cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất, lại được tổ chức trên phạm vi cả nước. Đây là một trong những mốc son trong lịch sử cách mạng nước nhà. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khoá VI còn có ý nghĩa chính trị to lớn, tiếp theo chiến thắng vĩ đại về quân sự vào mùa Xuân năm 1975, mở ra cơ hội cho quá trình hội nhập và mở rộng hợp tác quốc tế của Quốc hội Việt Nam, trong vị thế của một Nhà nước độc lập, thống nhất.
Ngày 21 và 22/2/1976, tại thành phố Sài Gòn - Gia Định, Hội đồng Bầu cử toàn quốc gồm 11 đại biểu miền Bắc và 11 đại biểu miền Nam tổ chức họp phiên thứ Nhất, bàn về việc bầu cử Quốc hội thống nhất trên cả nước. Trong ảnh: Đồng chí Trường Chính, Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng bầu cử phát biểu tại phiên họp (1976). (Ảnh: TTXVN)
Nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ đi qua, có thể khẳng định, thành công của Tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất ngày 25/4/1976 là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cho niềm tin của Nhân dân vào con đường mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn.
Từ dấu mốc lịch sử ấy đến nay, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 10 cuộc bầu cử với những nhiệm kỳ không ngừng đổi mới về tổ chức và phương thức hoạt động, ngày càng thực hiện tốt hơn chức năng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Việc niêm yết danh sách cử tri và tổ chức các cuộc tiếp xúc giữa ứng cử viên đại biểu Quốc hội với cử tri ở các khu vực bầu cử được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm công khai và dân chủ để cử tri trao đổi ý kiến, tự mình lựa chọn bầu những đại biểu xứng đáng vào Quốc hội khoá thống nhất. Trong ảnh: Các vị ứng cử đại biểu Quốc hội tại Hà Nội bàn chương trình tiếp xúc với cử tri. (Ảnh: TTXVN)
Ông Hồ Vai, dân tộc Pa Kô, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được Uỷ ban Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam và Uỷ ban Liên minh Các lực lượng dân tộc dân chủ và hoà bình Việt Nam giới thiệu ra ứng cử đại biểu Quốc hội chung cả nước, tiếp xúc với cử tri xã Mỹ Thủy, tỉnh Bình Trị Thiên. (Ảnh: TTXVN)
Tối 22/4/1976, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và Uỷ ban hành chính thành phố Hà Nội tổ chức mít tinh chào mừng cuộc Tổng tuyển cử, chào mừng các vị ứng cử đại biểu Quốc hội. Chủ tịch Tôn Đức Thắng, Phó Chủ tịch Nguyễn Lương Bằng, Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới dự. (Ảnh: THẾ TRUNG/TTXVN)
Diễu hành chào mừng Ngày bầu cử Quốc hội thống nhất trên đường phố Hà Nội (24/4/1976). (Ảnh: NGỌC QUÁN/TTXVN)
Nhân dân thành phố Sài Gòn - Gia Định nô nức đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội thống nhất (25/4/1976). (Ảnh: TTXVN)
Ngày 25/4/1976, trên 23 triệu cử tri của nước Việt Nam thống nhất đã nô nức đi bầu cử. Đây thực sự là ngày hội lớn của toàn dân Việt Nam. Trong ảnh: Cụ Lê Thị Dưỡng (86 tuổi, thành phố Huế), già yếu vẫn nhờ người cõng đến hòm phiếu tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội thống nhất (25/4/1976). (Ảnh: SỸ THÁI/TTXVN)
Ngày 25/4/1976, trên 23 triệu cử tri của nước Việt Nam thống nhất đã nô nức đi bầu cử. Đây thực sự là ngày hội lớn của toàn dân Việt Nam. Trong ảnh: Chủ tịch Tôn Đức Thắng bỏ phiếu tại hòm phiếu số 18, tiểu khu Lê Hồng Phong, khu phố Ba Đình, Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)
Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lê Duẩn đến bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội thống nhất tại khu vực 1, khu phố Ba Đình (Hà Nội, 25/4/1976). (Ảnh: VĂN BẢO/TTXVN)
7h15 ngày 25/4/1976, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu số 13, tiểu khu Phan Đình Phùng, Khu phố Ba Đình, Hà Nội. (Ảnh: KIM HÙNG/TTXVN)
Bà Nguyễn Thị Bình, Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ CPCMLTCHMNVN bỏ phiếu tại hòm phiếu 176 phường Bình Tây, Quận 6, TP Sài Gòn - Gia Định (25/4/1976). (Ảnh: HUY HOÀNG/TTXVN)
Giáo dân xã đạo Phát Diệm (Kim Sơn, Hà Nam Ninh) đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội thống nhất (25/4/1976). (Ảnh: TTXVN)
Đồng bào dân tộc Ê Đê (Đắk Lắk) dùng voi mang hòm phiếu lưu động trong ngày bầu cử đại biểu Quốc hội thống nhất (25/4/1976). (Ảnh: TTXVN)
Hòm phiếu lưu động của tổ bầu cử phường Thạch Thang để phục vụ bệnh nhân bầu cử tại Bệnh viện C Đà Nẵng (25/4/1976). (Ảnh: TTXVN)
Ngày 25/4/1976, trên 23 triệu cử tri của nước Việt Nam thống nhất đã nô nức đi bầu cử. Đây thực sự là ngày hội lớn của toàn dân Việt Nam. Trong ảnh: Nhân dân các dân tộc Tây Nguyên bầu cử đại biểu Quốc hội thống nhất (25/4/1976). (Ảnh: LÂM QUÝ/ TTXVN)
Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá VI đã thông qua Nghị quyết về tên nước, Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca và tổ chức Nhà nước khi chưa có Hiến pháp mới. Quốc hội quyết định đổi tên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thành nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quyết định khoá Quốc hội được bầu trong cuộc Tổng tuyển cử ngày 25/4/1976 là Quốc hội khoá VI nước CHXHCN Việt Nam; quyết định chính thức đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Ðịnh thành Thành phố Hồ Chí Minh (24/6/1976). (Ảnh: TTXVN)
Theo TTXVN
Xem thêm bình luận