Thứ hai, 13-4-26 19:41:10
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tầm quan trọng của thiết chế văn hóa đối với đời sống xã hội hiện nay

Báo Cà Mau

Bạc Liêu hiện có 27 trung tâm văn hóa xã, 421 nhà văn hóa - khu thể thao ấp. Thời gian qua, bên cạnh mặt tích cực là góp phần phát triển mạnh mẽ phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao, phục vụ tích cực các nhiệm vụ chính trị tại địa phương và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân thì các thiết chế văn hóa (TCVH) này đang tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, đòi hỏi các cấp, các ngành cần có cơ chế, chính sách phù hợp để vừa nâng cao hiệu suất sử dụng, vừa hạn chế lãng phí ngân sách.

Nhà Văn hóa - Thể thao ấp Vĩnh Đông (xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long) được đầu tư khang trang, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Từ việc góp phần khẳng định giá trị truyền thống…

Thiết chế có thể hiểu là một tổ chức xã hội có kết cấu bên trong chặt chẽ, đã gắn kết với nhu cầu của con người nên tồn tại bền vững trong đời sống của họ. Trong đó, nhà văn hóa, các câu lạc bộ, bảo tàng, thư viện, rạp chiếu phim, công viên, vườn hoa… là các dạng hình thức tồn tại của TCVH. Hoạt động của các TCVH góp phần khẳng định những giá trị truyền thống của dân tộc, tiếp thu những giá trị văn hóa mới của nhân loại.

 TCVH là chỉnh thể văn hóa hội tụ đầy đủ các yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, hệ thống biện pháp hoạt động và kinh phí hoạt động cho các thiết chế đó. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực, vừa là mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình phát triển. TCVH đóng một vai trò quan trọng, là nơi truyền tải những thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân; là cầu nối trực tiếp giữa Đảng bộ, chính quyền các cấp với quần chúng nhân dân.

Hệ thống TCVH là nơi để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến các nhiệm vụ chính trị, xã hội của các tỉnh, thành trên cả nước nhằm giúp nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, đấu tranh với những luận điệu sai trái, chống phá Đảng, Nhà nước, âm mưu diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch. Nhà văn hóa, các câu lạc bộ, đài phát thanh… là những TCVH để nhân dân đóng góp ý kiến với các cấp ủy đảng, chính quyền về những vấn đề chính trị, văn hóa, xã hội đang diễn ra. Mặt khác, đây còn là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp với phong tục, tập quán, lối sống của nhân dân, giáo dục về pháp luật để giảm thiểu các tệ nạn xã hội, từ đó phát huy, gìn giữ bản sắc văn hóa của các dân tộc trên cả nước.

Hệ thống TCVH đáp ứng nhu cầu sáng tạo, học tập, trao đổi, hưởng thụ, gìn giữ văn hóa, luyện tập thể dục - thể thao của các tầng lớp nhân dân; từ đó hỗ trợ điều phối, kiểm soát hành vi của các cá nhân bằng các chuẩn mực, thủ tục, quy trình, quy tắc, bằng dư luận do những thế hệ con người trong tổ chức hệ thống TCVH xây dựng lên. Hệ thống TCVH là điểm tựa tinh thần, giúp các cá nhân phát huy trí lực để có những quyết định, sự lựa chọn đúng đắn. Xây dựng một hệ thống TCVH tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều giá trị văn hóa quý báu của dân tộc được các thế hệ sau giữ gìn, nuôi dưỡng, phát huy.

Hệ thống TCVH giữ vai trò quan trọng trong tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhiệm vụ chính trị, xã hội ở địa phương; đây chính là công cụ trực tiếp, đắc lực của cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo quần chúng thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Các quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước có đến được với đại đa số quần chúng nhân dân hay không một phần quan trọng là nhờ ở hệ thống TCVH cơ sở.

Cán bộ, đoàn viên và học sinh đọc sách tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã Định Thành (huyện Đông Hải). Ảnh: H.T

…Đến hội nhập, phát huy tốt trong đời sống văn hóa hiện đại

Các TCVH truyền thống, hiện đại đã và đang góp phần phát triển xã hội một cách bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống. Các TCVH trở thành nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân còn bảo tồn, phát huy những vốn văn hóa sống mang tính dân gian truyền thống, từ đó góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Khi tổ chức hoạt động của TCVH cần tạo ra những dư luận tích cực để hạn chế những nguy cơ mâu thuẫn, xung đột, biểu hiện tiêu cực trái với quy tắc, chuẩn mực thông thường của đạo đức; trong đó các TCVH truyền thống góp phần khắc phục, giải quyết xung đột trên nguyên tắc không để phá vỡ tính chỉnh thể.

 Hệ thống TCVH góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, nhất là trong việc xây dựng nông thôn mới. Tiêu chí nhà văn hóa, khu thể thao xã đạt chuẩn là một trong 19 tiêu chí đã thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới, tạo điều kiện để người dân nông thôn nâng cao mức thụ hưởng văn hóa. Mặt khác, đối với các di sản văn hóa của dân tộc hiện nay có một đội ngũ vừa có tâm, vừa có tầm cùng với nhân dân địa phương là chủ thể, khách thể để xây dựng các TCVH.

Xây dựng, hoàn thiện các TCVH là góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để đáp ứng nhu cầu bức thiết, một đòi hỏi chính đáng của nhân dân. Bản sắc văn hóa này chỉ có thể hiện hữu, phát triển mạnh mẽ, trường tồn trong điều kiện TCVH đầy đủ, vững mạnh, hoạt động hiệu quả.

Đình, chùa, đền thờ, nhà thờ... cũng là những yếu tố của TCVH truyền thống, các giá trị đạo đức, giá trị truyền thống của dân tộc được TCVH này bảo tồn, phát huy, thậm chí qua các mô hình hoạt động sinh động thì TCVH truyền thống vẫn có thể hội nhập, phát huy tốt trong đời sống văn hóa hiện đại.

Công tác quản lý các TCVH phải được tiến hành tổ chức các hoạt động văn hóa một cách sáng tạo, hiệu quả cần một đội ngũ cán bộ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ; mặt khác, mỗi địa phương, cơ sở cần bám sát vào chức năng, nhiệm vụ của hoạt động TCVH để đi sâu vào thực tiễn, nhằm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân, góp phần đa dạng hóa các loại hình hoạt động văn hóa, làm phong phú hơn đời sống tinh thần của người dân.

Hệ thống TCVH trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay, đặc biệt là trung tâm văn hóa xã, nhà văn hóa - khu thể thao ấp đã có những chuyển biến tích cực, trở thành các trung tâm hoạt động văn hóa, thể thao, bồi dưỡng nghiệp vụ, hạt nhân cho phong trào văn hóa, thể thao ở cơ sở; là địa chỉ thu hút đông đảo nhân dân đến vui chơi, giải trí, hưởng thụ, sáng tạo văn hóa, rèn luyện thể lực, tuyên truyền, phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị. TCVH là một chỉnh thể hội tụ đầy đủ 4 yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, quy chế hoạt động, nguồn kinh phí. Xây dựng nội dung, tổ chức hoạt động, phương thức quản lý hoạt động như thế nào để các TCVH có thể phát huy tốt vai trò, ý nghĩa, làm phong phú, giữ gìn tốt hơn những giá trị văn hóa cộng đồng, bản địa, mang thêm những điều hay, điều mới đến với cộng đồng là các vấn đề cần quan tâm trong việc củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các TCVH.

Duy Thanh

Cà Mau sẽ tổ chức Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ từ 25/4-3/5

Tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ năm 2026 tại 2 điểm: Quảng trường Thanh Niên (phường Tân Thành) và Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu), kết hợp Hội chợ xúc tiến thương mại - sản phẩm OCOP và ẩm thực. Thời gian dự kiến từ ngày 25/4-3/5.

Hình ảnh Việt Nam nổi bật tại Lễ diễu hành Châteaudun của Pháp

Các tiết mục nghệ thuật, thời trang và võ thuật mang đậm bản sắc Việt gây ấn tượng sâu sắc tại lễ diễu hành Châteaudun, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người và văn hóa Việt Nam tại Pháp.

Sắc màu văn hoá Khmer nét chấm phá rực rỡ cho du lịch

Sở hữu hệ thống chùa Khmer với kiến trúc đặc sắc, cùng kho tàng lễ hội truyền thống và các loại hình nghệ thuật phong phú, Cà Mau đang có trong tay nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch văn hoá tâm linh.

Cà Mau đoạt 1 giải A, 3 giải B tại Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026

Tối 3/4 tại Quảng trường 30/10, phường Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh), Liên hoan Tuyên truyền lưu động toàn quốc năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức đã bế mạc. Theo đó, đoàn tỉnh Cà Mau đoạt 1 giải A và 3 giải B, ghi dấu ấn tại Liên hoan năm nay.

Nghề mưu sinh nhân văn trong tiết Thanh minh tảo mộ

Những ngày này, tại các nghĩa địa trên địa bàn phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau), giữa cái nắng oi bức tiết Thanh minh, có những người âm thầm miệt mài dọn cỏ, đắp đất, sơn sửa từng ngôi mộ. Họ là người làm nghề chăm sóc mộ thuê - một công việc vừa mưu sinh vừa đậm tính nhân văn.

Gìn giữ nét đẹp Lễ hội Vía bà Thuỷ Long

Trong 3 ngày (từ 2-4/4, nhằm 15-17/2 âm lịch), tại xã Thanh Tùng diễn ra Lễ hội Vía bà Thuỷ Long (Thuỷ Long cung thần nữ). Đây là nét đẹp văn hoá tâm linh đặc sắc của người dân vùng sông nước Cà Mau.

Chăm lo tết Chôl Chnăm Thmây cho học sinh dân tộc Khmer

Phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau) là địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Nhân dịp tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, vào ngày 3/4, nhiều trường học trên địa bàn phường tổ chức các hoạt động ý nghĩa, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc Khmer, vừa chăm lo thiết thực cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Làn gió mới của nhiếp ảnh Cà Mau

Tại Cuộc thi Ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức vừa qua, với gần 4.000 tác phẩm của hơn 400 tác giả, nhóm tác giả cả nước gửi tham dự; tác phẩm “Mạch xanh kinh tế biển” của tác giả trẻ Nguyễn Hoàng Huynh (sinh năm 2001, hội viên Hội Nhiếp ảnh tỉnh Cà Mau) xuất sắc đoạt giải B. Ðiều khá bất ngờ là anh chỉ mới tham gia nhiếp ảnh nghệ thuật khoảng 2 năm gần đây.

Những "bóng hồng" tài tử

Nếu như tỉnh Bạc Liêu (cũ) có tài tử Thu Tâm, tài tử Hoài Thương, diễn viên múa Mỹ Hằng, thì tỉnh Cà Mau (cũ) có tài tử Trâm Anh và tài tử Ngọc Nhịn. Cà Mau nay rộng lớn, tươi mới, 5 đoá hoa chung một khung trời, luôn khao khát góp bàn tay giữ gìn và lan toả những giá trị nghệ thuật truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Rộn ràng Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc

Ngày 2/4 (Rằm tháng 2 năm Bính Ngọ), tại xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau rộn ràng diễn ra Lễ hội Nghinh Ông - sự kiện tín ngưỡng tiêu biểu của cư dân miền biển.