Tận tâm với bệnh nhân tâm thần

Những con người vật vờ, gào thét… mà người bình thường nhìn thấy đều sợ hãi, xa lánh; nhưng vẫn được các cán bộ, nhân viên tại Trung tâm Nuôi dưỡng người tâm thần tỉnh Cà Mau (xã Khánh An, huyện U Minh) tận tình chăm sóc.

Những con người vật vờ, gào thét… mà người bình thường nhìn thấy đều sợ hãi, xa lánh; nhưng vẫn được các cán bộ, nhân viên tại Trung tâm Nuôi dưỡng người tâm thần tỉnh Cà Mau (xã Khánh An, huyện U Minh) tận tình chăm sóc.

Chăm sóc bệnh nhân bình thường đã khó, chăm sóc cho bệnh nhân tâm thần khó khăn hơn gấp trăm lần. Trung tâm là nơi tiếp nhận những bệnh nhân tâm thần đã qua điều trị nhiều lần nhưng không khỏi hoặc các đối tượng tâm thần lang thang từ khắp nơi được đưa về. Bệnh nhân đến đây đa phần là không thể phục hồi, không thể trở về cuộc sống của người bình thường. Các cán bộ y tế, nhân viên tại trung tâm vừa là bác sĩ điều trị, vừa là người thân của người bệnh. Bởi từ việc chăm sóc, chữa bệnh cho đến ăn uống, tắm rửa và mọi sinh hoạt khác, họ đều phải giúp bệnh nhân. Cái khó là bệnh nhân không thể ý thức được hành động, lời nói cũng như không thể nói được các triệu chứng hay tình trạng sức khoẻ của mình.

Nhân viên Trung tâm Nuôi dưỡng người tâm thần phát thuốc cho bệnh nhân.

Nhân viên tại trung tâm phải trực 24/24 phòng khi bệnh nhân lên cơn, quậy phá, bỏ trốn. Ông Triệu Hùng Tráng, Phó Giám đốc Trung tâm, chia sẻ, hiện tại trung tâm có 171 bệnh nhân, trong khi đó chỉ có 30 cán bộ. Khi bệnh nhân trở bệnh nặng phải chuyển ra ngoài điều trị thì phải có nhân viên y tế đi theo chăm sóc, lúc đó trung tâm lại thiếu người. Những khi bệnh nhân lên cơn quậy phá, chửi bới thì việc lãnh đạo cho đến nhân viên bị “ăn đòn” là chuyện bình thường.

“Thương các cán bộ nữ khi mang thai mà phải làm việc trong môi trường khó khăn như vậy. Các gia đình cán bộ, nhân viên có con nhỏ sống trong khu tập thể của trung tâm thường chỉ cho các cháu chơi trong nhà không dám cho các cháu ra ngoài tiếp xúc với bệnh nhân tâm thần vì sợ ảnh hưởng không tốt cho trẻ nhỏ”, ông Tráng bộc bạch.

Có bệnh nhân trước kia từng là giáo viên giỏi, mẹ mất, chồng ngoại tình dẫn đến tinh thần rối loạn. Giờ hằng ngày chị vẫn thao thao bất tuyệt về những bài giảng, những bài văn thơ mình sáng tác, rồi chị dạy cho những bệnh nhân khác đọc văn, đọc thơ, ca hát. Có bệnh nhân không nhớ nổi tên mình nhưng lại không thôi nhắc về đứa con gái của mình… Họ cũng có những ký ức đẹp, cũng muốn được chia sẻ và quan tâm trò chuyện như bao người bình thường khác.

Bởi vậy, ngoài chuyên môn thì yếu tố tâm lý rất quan trọng trong quá trình điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Hiểu được điều đó, các cán bộ, nhân viên trung tâm thường xuyên dành thời gian để quan tâm, chia sẻ với bệnh nhân. Họ thuộc lòng hết tên họ, quê quán cũng như những đặc điểm của từng bệnh nhân.

Anh Mai Văn Tiện, Phó Phòng Y tế, Phục hồi chức năng, bộc bạch: “Tôi gắn bó với trung tâm hơn 12 năm. Lúc mới vào nghề, cũng như nhiều cán bộ ở đây, tôi chỉ mong có được chỗ làm ổn định để lo cuộc sống. Nhiều lần chán nản, tôi muốn bỏ việc vì vừa cực khổ chăm sóc bệnh nhân mà còn bị chửi bới, bị đánh... Nghề này là phải kiên nhẫn, phải thật sự yêu thương bệnh nhân bằng cả tấm lòng và làm việc với cái tâm thì mới có thể gắn bó lâu dài”.

Nhưng rồi càng gần gũi với bệnh nhân, anh Tiện càng thấy thương họ hơn, gắn bó với nghề hơn. Chăm sóc bệnh nhân tâm thần cũng như chăm sóc một đứa trẻ vậy, không được la mắng, không được lớn tiếng. Ví dụ như khi bảo họ đi lao động phục hồi chức năng hoặc khi họ trở chứng quậy phá không chịu ăn cơm, uống thuốc thì cũng phải dỗ dành như dỗ dành trẻ con. 

Ông Triệu Hùng Tráng cho biết, ngoài mức quy định cho khẩu phần ăn là 25.000 đồng/ngày/người thì tiền quà và ủng hộ từ các nhà hảo tâm cũng được chia đều để thêm vào khẩu phần ăn cho bệnh nhân.

Dù cuộc sống của các cán bộ, nhân viên tại trung tâm vẫn còn nhiều khó khăn, chế độ chính sách vẫn còn hạn chế, đa số chỉ sống nhờ vào lương chứ không có các phụ cấp khác; song họ vẫn hết mình với nghề, âm thầm lặng lẽ chăm sóc và điều trị cho bệnh nhân tâm thần. Tình yêu nghề và trái tim ấm áp tình thương đối với bệnh nhân giúp họ tìm được niềm vui và hạnh phúc trong chính công việc lắm nỗi nhọc nhằn của mình./.

Bài và ảnh: Vân Anh