Thị trường vàng bước vào giai đoạn minh bạch hơn

Nghị định 232/2025/NĐ-CP vừa chính thức mở cửa thị trường vàng sau hơn 10 năm vận hành theo cơ chế độc quyền. Nguồn cung được mở rộng, giao dịch minh bạch hơn và quyền lợi người dân được bảo đảm tốt hơn. Đây được xem là bước điều chỉnh lớn nhất kể từ Nghị định 24/2012/NĐ-CP ra đời.

• Cà Mau tăng cường kiểm soát thị trường
• Tinh thần “6 rõ” trong phát triển thị trường bất động sản
• Chi cục Quản lý thị trường Cà Mau tiêu huỷ hàng hoá vi phạm

Quy định mới tạo quyền lợi và minh bạch

Trong hơn một thập kỷ thực hiện Nghị định 24/2012/NĐ-CP, thị trường vàng về cơ bản vẫn duy trì sự ổn định, nhưng từ năm 2022 đã xuất hiện nhiều bất cập cần được xử lý. Giá vàng trong nước liên tục chênh lệch lớn so với giá quốc tế, hoạt động buôn lậu vàng qua biên giới diễn biến phức tạp, gây sức ép lên tỷ giá và thị trường ngoại hối. Cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng cũng bộc lộ hạn chế khi Ngân hàng Nhà nước phải dùng dự trữ ngoại hối để nhập khẩu vàng nhằm bình ổn thị trường. Dù phần lớn doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, vẫn còn những trường hợp lợi dụng hoạt động kinh doanh vàng để hợp thức hoá vàng lậu, trốn thuế hoặc đầu cơ, gây nhiễu thị trường.

Nghị định 232/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP để minh bạch hoá hoạt động kinh doanh vàng và bảo đảm quyền lợi người dân.

Trước thực trạng đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 232 có hiệu lực từ ngày 10/10/2025 đánh dấu bước chuyển lớn nhất của thị trường vàng trong vòng 10 năm qua. Nghị định chính thức xoá bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp đủ năng lực tham gia sản xuất. Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cơ chế mới vẫn đảm bảo vai trò quản lý của Nhà nước nhưng giúp thị trường có nguồn cung đa dạng hơn, cạnh tranh minh bạch hơn, từ đó góp phần thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước và quốc tế.

Cùng với việc bãi bỏ khoản 3 Điều 4 của Nghị định 24/2012/NĐ-CP, nghị định mới cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về điều kiện cấp phép, đồng thời điều chỉnh phương thức thanh toán. Theo Điều 1 Nghị định 23, sửa đổi khoản 10 Điều 4 của Nghị định 24, mọi giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên đều phải thực hiện qua tài khoản thanh toán của khách hàng và doanh nghiệp. Quy định này nhằm quản lý dòng tiền lớn, xác thực thông tin, tăng cường minh bạch và tuân thủ các nguyên tắc phòng chống rửa tiền.

Song song với việc mở rộng quyền sản xuất vàng miếng, Nhà nước cũng tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm. Theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP, hành vi kinh doanh hoặc mua bán vàng miếng khi chưa được cấp phép sẽ bị xử phạt theo điểm a, khoản 8, điều 24, mục 7, với mức phạt lên tới 500 triệu đồng. Ngoài ra, tang vật vi phạm sẽ bị tịch thu và hoạt động kinh doanh có thể bị đình chỉ theo thời hạn quy định. Những quy định này góp phần ngăn chặn vi phạm, đảm bảo thị trường vận hành minh bạch và ổn định.

Để triển khai Nghị định mới một cách đồng bộ, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 34/2025/TT-NHNN, hướng dẫn chi tiết việc thực thi, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu về vàng và nghiên cứu mô hình Sở hoặc Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam. Đây là những bước đi quan trọng, tạo nền tảng để thị trường vàng phát triển bền vững, ổn định và ngày càng chuyên nghiệp trong thời gian tới.

NHNN ban hành Thông tư 34/2025/TT-NHNN để hướng dẫn thực thi Nghị định mới và nghiên cứu mô hình Sàn giao dịch vàng, nhằm hỗ trợ thị trường vàng phát triển ổn định.

Cà Mau chủ động bắt nhịp cơ chế mới

Hoà nhịp cùng thay đổi chung trong cả nước, thị trường vàng tại Cà Mau cũng nhanh chóng được điều chỉnh theo nghị định mới.

Theo ông Trần Văn Phước, Quyền Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 15, ngay sau khi Nghị định 232 có hiệu lực, chi nhánh đã triển khai phổ biến, giải thích kỹ các quy định mới đến hệ thống ngân hàng và cơ sở kinh doanh vàng trên địa bàn.

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, chi nhánh còn hỗ trợ doanh nghiệp rà soát điều kiện kinh doanh, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện theo quy đinh mới. Việc này giúp các đơn vị kinh doanh vàng thích ứng nhanh, tránh tình trạng vận hành sai quy định trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ông Phước cho biết: Thị trường vàng ở Cà Mau thời gian qua diễn biến theo giá cả thị trường trong nước, không xảy ra hiện tượng đổ xô mua vàng hay xếp hàng tại các cửa hàng giao dịch. Công tác quản lý cũng được triển khai đồng bộ hơn, từ kiểm tra điều kiện của các cơ sở sản xuất vàng trang sức - mỹ nghệ đến hoạt động thanh tra định kỳ theo kế hoạch hằng năm.

Nghị định 232 chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, tạo điều kiện  cho các ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia sản xuất.

Theo đánh giá của ngành Ngân hàng, khi nguồn cung vàng miếng được mở rộng cho nhiều chủ thể, thị trường sẽ dần cạnh tranh hơn, giá bán đến tay người dân hợp lý hơn và khoảng cách với thị trường thế giới cũng được thu hẹp. Người dân vì vậy có thêm sự yên tâm khi giao dịch trong môi trường được giám sát chặt chẽ, minh bạch và được bảo vệ tốt hơn.

Trong thời gian tới, NHNN Chi nhánh Khu vực 15 sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành tại Cà Mau để tăng cường công tác quản lý thị trường vàng. Hoạt động thanh tra - kiểm tra sẽ được duy trì thường xuyên nhằm phát hiện và xử lý kịp thời vi phạm, đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường để chủ động kiến nghị các giải pháp phù hợp khi cần thiết.

Nghị định 232 không chỉ thay đổi cách thức quản lý vàng mà còn mở ra giai đoạn mới: nguồn cung dồi dào hơn, giao dịch minh bạch hơn và quyền lợi của người dân được đặt ở vị trí trung tâm. Với sự chủ động của các địa phương, thị trường vàng trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ vận hành ổn định, cạnh tranh lành mạnh và bền vững hơn.

Hồng Phượng