Tăng cường các giải pháp giảm tác hại của thuốc lá

Ngày 24/5/2023, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký Quyết định số 568/QÐ-TTg ban hành Chiến lược Quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030, với các mục tiêu và giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ, tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

• Nhiều chế tài về sử dụng thuốc lá
• Tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch từ hút thuốc lá
• Thuốc lá và môi trường

Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030 đặt mục tiêu chung “giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá, nhằm giảm bệnh tật và tử vong do sử dụng các sản phẩm thuốc lá gây ra”.

Các mục tiêu cụ thể được xây dựng phù hợp với các giai đoạn thực hiện chiến lược. Theo đó, phấn đấu đến năm 2030 đạt các mục tiêu cụ thể như sau: giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm nam từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 36%; nhóm nữ từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 1%; giảm tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá: tại nơi làm việc xuống dưới 25%, tại nhà hàng xuống dưới 65%, tại quán bar và cà phê xuống dưới 70%, tại khách sạn xuống dưới 50%; tiếp tục ngăn ngừa việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác trong cộng đồng.

Ðẩy mạnh các hoạt động tập huấn, truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá góp phần đẩy lùi tác hại thuốc lá trong cộng đồng dân cư.

Bên cạnh đó, chiến lược đề ra 7 nhiệm vụ, giải pháp thực hiện: hoàn thiện cơ chế chính sách, pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền và phối hợp liên ngành đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường và đổi mới hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về phòng, chống tác hại của thuốc lá; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hoàn thiện hệ thống giám sát về phòng, chống tác hại của thuốc lá; kiện toàn, nâng cao năng lực mạng lưới về phòng, chống tác hại của thuốc lá; hợp tác quốc tế.

Xây dựng lộ trình tăng thuế đối với các sản phẩm thuốc lá, đảm bảo đến năm 2030, mức thuế đạt tỷ trọng trên giá bán lẻ theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới. Quy định mức giá bán tối thiểu các sản phẩm thuốc lá, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả của phương án tính thuế các sản phẩm thuốc lá trên giá bán lẻ để đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá.

Hạn chế, kiểm soát chặt chẽ việc bán các sản phẩm thuốc lá tại cửa hàng miễn thuế. Ðề xuất ban hành quy định về ngăn ngừa các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác trong cộng đồng. Việc bán thuốc lá cho trẻ vị thành niên hoặc trẻ vị thành niên bán thuốc lá theo Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới.

Xây dựng chương trình, kế hoạch thông tin, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá phù hợp với từng giai đoạn. Kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Trung ương và tại các tỉnh, thành phố. Xây dựng, ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức từ Trung ương đến địa phương để đảm bảo triển khai hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá...

Ðể đạt được các mục tiêu đó, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, đề nghị các bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội cần phối hợp và quyết tâm thực hiện thời gian tới, trong đó tập trung một số nhiệm vụ quan trọng như sau: Thứ nhất, ngăn ngừa sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong thanh - thiếu niên, qua đó cũng trực tiếp hạn chế nguy cơ sử dụng các chất kích thích khác, các chất ma tuý thông qua hình thức này. Thứ hai, chính sách tăng thuế với các sản phẩm thuốc lá, phát triển các dịch vụ tư vấn và điều trị cai nghiện. Thứ ba, tăng cường sự chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền và phối hợp liên ngành trong thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; kiểm tra, xử phạt về phòng, chống tác hại thuốc lá. Thứ tư, tăng cường đổi mới, đa dạng hoá hình thức trong truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá; đẩy mạnh công tác giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá tại các cơ sở giáo dục...

Ngoài ra, trong Chiến lược được phê duyệt, vai trò, nhiệm vụ và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, đơn vị liên quan cũng đã được cụ thể hoá, làm cơ sở thuận lợi cho triển khai thực hiện./.

Huyền Trân