Tăng tốc gỡ "thẻ vàng" 

Là một trong những địa phương trọng điểm về khai thác thuỷ sản (KTTS), thời gian qua, tỉnh Cà Mau đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” của Uỷ ban Châu Âu (EC). 

• Cà Mau ra quân cao điểm chống khai thác IUU, hướng tới gỡ “thẻ vàng” EC
• Bộ đội Biên phòng Cà Mau kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn chống khai thác IUU
• Triển khai công tác chống khai thác IUU và phòng chống tội phạm ma tuý tại xã Tân Ân

Nằm ở cực Nam Tổ quốc, với 3 mặt giáp biển, bờ biển dài 310 km, Cà Mau có ngư trường lớn, với hơn 80 ngàn lao động tham gia đánh bắt, KTTS. Cũng như nhiều tỉnh ven biển khác, Cà Mau từng ghi nhận tình trạng tàu cá khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài (VBNN), khiến Việt Nam phải chịu cảnh báo “thẻ vàng” của EC từ năm 2017 đến nay. Những năm qua, với nhiều nỗ lực của tỉnh, nhất là từ khi thực hiện quyết liệt các giải pháp theo tinh thần Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao, nhiệm vụ chống khai thác IUU trên địa bàn đạt kết quả tích cực.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Gành Hào đẩy mạnh tuyên truyền đến từng hộ dân.

Tạo sự đồng thuận từ cơ sở

Tại cửa biển Gành Hào (xã Gành Hào), một trong những khu vực có hoạt động khai thác sôi động, phương tiện ra vào tại Trạm Kiểm soát biên phòng Gành Hào vẫn nhộn nhịp mỗi ngày. Tuy nhiên, khác với trước đây, việc chấp hành các quy định pháp luật về khai thác đã đi vào nền nếp, trở thành ý thức tự giác của ngư dân.

Lực lượng tặng cờ Tổ quốc cho các phương tiện để vừa bám biển khai thác vừa khẳng định chủ quyền biển, đảo của nước ta.

Hiện Đồn Biên phòng Gành Hào quản lý gần 400 phương tiện khai thác thuỷ hải sản, trong đó có 254 phương tiện từ 15 m đến dưới 24 m, 13 phương tiện từ 24 m trở lên. 100% phương tiện đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý cũng như khai thác của ngư dân trên biển.

Là đơn vị đóng vai trò nòng cốt trong công tác quản lý khu vực biên giới biển, Đồn Biên phòng Gành Hào đã xây dựng kế hoạch hành động toàn diện, tập trung vào 3 nội dung chính: tuyên truyền, tuần tra và phối hợp xử lý.

“ Chúng tôi xác định công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức là then chốt, để ngư dân hiểu rõ và chủ động tuân thủ quy định, từ đó giảm vi phạm, tiến tới chấm dứt khai thác IUU”, Trung tá Nguyễn Văn Nguyện, Đồn trưởng, cho biết.

Từ đầu năm 2024 đến nay, đơn vị đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến hơn 9.600 lượt thuyền trưởng, chủ tàu; phát hơn 2.600 tờ rơi, 4.700 lá cờ Tổ quốc. Đặc biệt, phối hợp với các ngành chức năng tổ chức 2 phiên toà giả định tuyên truyền về IUU, thu hút hơn 650 ngư dân tham dự. Đây là đơn vị đầu tiên của tỉnh tổ chức thành công phiên toà giả định, qua đó tạo sự răn đe, nâng cao ý thức thực thi pháp luật trong dân.

Tuyên truyền cho các phương tiện ra vào tại Trạm Kiểm soát biên phòng Gành Hào. 

Ông Đặng Văn Nhì, ngư dân từ địa phương khác đến vùng biển Cà Mau khai thác, chia sẻ: “Là ngư dân thì phải chấp hành đúng quy định của Nhà nước, đánh bắt trong vùng biển nước mình, không được vi phạm vùng biển nước bạn”. Còn ông Lâm Văn Sơn, ngụ Ấp 4, xã Gành Hào, cho biết: "Bà con ở đây giờ rất có ý thức chấp hành pháp luật. Chính quyền địa phương, cán bộ biên phòng tổ chức họp dân, nhắc nhở thường xuyên, nên không ai vi phạm nữa”.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phương tiện ra vào hoạt động trên biển, Đồn Biên phòng Gành Hào đã tiến hành kiểm tra cố định 9.674 phương tiện/35.456 thuyền viên; tổ chức 92 đợt tuần tra lưu động, phát hiện và xử lý 16 vụ/15 phương tiện vi phạm IUU, thu phạt trên 150 triệu đồng nộp ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, các vụ việc vi phạm còn được công khai trên phương tiện truyền thông để tuyên truyền, răn đe và cảnh báo hậu quả của hành vi khai thác vi phạm VBNN. “Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP trực tiếp tác động đến việc chống khai thác IUU, bằng cách nâng cao mức xử phạt, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự, tạo ra khung pháp lý mạnh mẽ để răn đe, giảm thiểu tình trạng tàu cá Cà Mau vi phạm VBNN. Điều này không chỉ giúp gỡ "thẻ vàng" của EC mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên biển, khẳng định chủ quyền quốc gia”, Trung tá Nguyễn Văn Nguyện khẳng định.

Sẵn sàng cho đợt thanh tra lần 5 của EC

Thực hiện cao điểm thi đua với chủ đề “Nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, hiệp đồng, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)”, Đại tá Nguyễn Quang Hà, Phó Chính uỷ Bộ đội Biên phòng tỉnh, nhấn mạnh: “Các đơn vị tổ chức, duy trì nghiêm hệ thống trực, hệ thống chỉ huy của lực lượng các cấp; tăng cường hiệp đồng, trao đổi, phối kiểm thông tin tình hình liên quan đến tàu cá ngư dân, các vụ việc vi phạm IUU giữa các lực lượng chức năng trên biển và lực lượng chức năng của địa phương. Kịp thời thông báo, trao đổi thông tin, đặc biệt là về tình hình tàu cá hoạt động tại vùng biển giáp ranh với các nước Thái Lan, Malaysia, Indonesia nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn, chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm IUU”.

Đồn Biên phòng Gành Hào đã tổ chức phát động đợt thi đua cao điểm chống khai thác IUU trong toàn đơn vị. 

Hưởng ứng đợt thi đua, Đồn Biên phòng Gành Hào đã tổ chức lễ phát động trong toàn đơn vị, tạo khí thế thi đua sôi nổi, quyết tâm cao, góp phần thực hiện có hiệu quả mục tiêu ngăn chặn tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp.

“ Ngay sau lễ phát động, chúng tôi triển khai tuyên truyền theo hình thức phát loa tại cầu trạm và đến tận nơi cư trú của các chủ phương tiện để tuyên truyền, đồng thời tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển. Mục tiêu không để xảy ra bất kỳ trường hợp nào vi phạm, phục vụ tốt cho đợt thanh tra lần thứ 5 của EC sắp tới”, Thiếu tá Phạm Thanh Nhân, Chính trị viên Đồn, thông tin.

Theo đó, tại các ấp, lực lượng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Gành Hào chủ động phối hợp với địa phương tổ chức các buổi nói chuyện với dân; sử dụng hiệu quả "Tiếng loa Biên phòng" tuyên truyền tại các khu dân cư. ​Xây dựng, củng cố các mô hình tự quản như: "Tổ tàu thuyền an toàn", "Ấp điểm không có tội phạm và tệ nạn xã hội", qua đó khuyến khích ngư dân và người dân ven biển tham gia vào việc bảo vệ an ninh, trật tự, kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng. ​

Việc chống khai thác IUU và các hành vi huỷ diệt nguồn lợi, môi trường biển không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới biển. Với quyết tâm chính trị mạnh mẽ từ Trung ương đến địa phương, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, tinh thần hợp tác của người dân, nhất là những ngư dân trực tiếp khai thác trên biển, Cà Mau đang là một trong những tỉnh, thành đi đầu trong công tác phòng, chống khai thác IUU, cùng cả nước nỗ lực đạt mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của EC, vì một nghề cá phát triển bền vững và có trách nhiệm.

Kim Cương