Chủ nhật, 1-2-26 04:36:36
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tây Nam Bộ lịch sử qua ống kính (1954-1975)

Báo Cà Mau Được phát hành vào tháng 4 vừa qua, tập sách ảnh đen trắng “Tây Nam Bộ kháng chiến - Lịch sử qua ống kính (1945-1975)” truyền đi thông điệp mạnh mẽ về khát vọng hoà bình, độc lập, tự do, thống nhất đất nước. Ðây là công trình kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025).

Tập hợp nhiều hình ảnh chân thực, sống động về cuộc sống, chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ và người dân Tây Nam Bộ, đây được xem là hành trình ôn lại quá khứ hào hùng của cha ông, nơi những trang sử kháng chiến được tái hiện qua ảnh.

Sách chia làm hai phần chính: Phần thứ nhất “Tây Nam Bộ - Thành đồng Tổ quốc (1945-1954)”, phần thứ hai “21 năm khói lửa - Những khoảnh khắc vàng (1954-1975)”.

Mỗi phần là những sự kiện, phong trào nổi bật, có sức tác động, ảnh hưởng lớn đến chiến trường Tây Nam Bộ và cả nước trong hai giai đoạn lịch sử kháng chiến, chống Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954-1975) xâm lược.

Trong lời giới thiệu, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Ðảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhấn mạnh: “Mỗi bức ảnh là khoảnh khắc quý giá, trường tồn cùng thời gian; là câu chuyện đầy ắp cảm xúc, mảnh ghép quan trọng dệt nên bức tranh lịch sử, văn hoá phong phú, giàu sức lay động; giúp các thế hệ hậu sinh thêm thấu hiểu, trân trọng quá khứ, mãi mãi khắc ghi công lao to lớn của cha ông, ra sức phấn đấu xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc”.

Cũng theo ông Nguyễn Trọng Nghĩa, điểm độc đáo của cuốn sách là ảnh được sáng tác bởi các phóng viên chiến trường, những người trực tiếp tham gia và trở thành một phần của cuộc kháng chiến, mang đậm dấu ấn cá nhân và cảm xúc chân thật, giúp người xem cảm nhận sâu sắc tinh thần kiên trung, bất khuất của những con người anh dũng, can trường, hồn hậu dưới bóng tràm, rừng đước, vững vàng vượt qua mưa bom, bão đạn, cùng cả nước đi đến ngày toàn thắng. Ðó là minh chứng sinh động, khẳng định vai trò, sức mạnh của nghệ thuật nhiếp ảnh - “nghệ thuật của khoảnh khắc” và sự hy sinh lớn lao của những chiến sĩ trên mặt trận văn hoá, nghệ thuật. Cuốn sách như nén tâm hương tri ân các anh hùng liệt sĩ hy sinh vì Tổ quốc, trong đó có các phóng viên - nghệ sĩ nhiếp ảnh tài hoa của đất nước. Các anh ngã xuống, nhưng cuộc đời và sự nghiệp của các anh sống mãi, trở thành bản hùng ca bất hủ về tình yêu quê hương, đất nước, về trách nhiệm cao cả, thiêng liêng của những người “nghệ sĩ - chiến sĩ”, để các thế hệ hôm nay và mai sau tự hào tiếp bước.

Sách in khổ 23.7x25.7cm, dày 275 trang, do Nhà Xuất bản Thông Tấn ấn hành, theo chỉ đạo biên soạn của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam.

Nhân dân Cà Mau mít tinh mừng thắng lợi của Hiệp định Giơ-ne-vơ và tiễn bộ đội tập kết ra Bắc. Ảnh: Bảo tàng Cà Mau

Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Thị Út - Út Tịch (1931-27/11/1968) trong Ðại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua lực lượng vũ trang toàn miền Nam năm 1965 (thứ hai từ phải sang). Bà nổi tiếng với câu nói “còn cái lai quần cũng đánh”. Ảnh: Bảo tàng Trà Vinh

Vệ quốc đoàn Long An ra mắt Nhân dân, năm 1946. Ảnh: Bảo tàng Long An

Tù binh trong trận La Bang. Ảnh: Tổ Nhiếp ảnh Khu 9

Nhân dân quyết tâm “Một tấc không đi một li không rời”. Ảnh: Bảo tàng Quân khu 9

Vĩnh Xuân giới thiệu

Thăm căn cứ xưa

Một sáng cuối năm 2025, tôi và anh Phạm Thạnh Trị - đồng đội từng công tác tại Văn phòng Tỉnh uỷ từ cuối năm 1960-1975, được anh Lê Minh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Cà Mau, mời về thăm lại Di tích Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Ðước (ấp Xẻo Ðước, xã Phú Mỹ), nhắc nhớ ký ức những năm tháng sống và làm việc ở nơi này.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài cuối: Nối tiếp truyền thống, dấn thân kiến tạo

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Cà Mau không chỉ là mảnh đất của những chiến công hiển hách mà còn là nơi lưu dấu những giá trị sâu sắc về dân chủ và pháp quyền. Ở đó, dòng chảy lập hiến luôn được tiếp nối giữa các thế hệ.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 3: Phát huy dân chủ - Kiến tạo phát triển

80 năm đã trôi qua kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội năm 1946, tinh thần “lấy dân làm gốc” vẫn luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong dòng chảy chính trị của đất nước. Tại vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, tinh thần ấy đang được cụ thể hoá bằng chính quyền gần dân, hiểu dân, vì dân, nơi quyền lực của Nhân dân được thực thi mạnh mẽ qua từng lá phiếu và tiếng nói phản biện tại diễn đàn HÐND các cấp.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 2: Từ lá phiếu đầu tiên đến nghị trường

Trải qua 15 nhiệm kỳ gắn liền với 80 năm lịch sử Quốc hội Việt Nam, các thế hệ đại biểu Quốc hội (ÐBQH) tỉnh Cà Mau (bao gồm cả giai đoạn thuộc tỉnh Bạc Liêu và Minh Hải) đã luôn khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa ý chí của Nhân dân vùng cực Nam với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Từ những ngày đầu sơ khai của nền dân chủ đến công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dấu ấn của người đại biểu nơi đây luôn đậm nét trong từng quyết sách hệ trọng của quốc gia.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ

LTS: Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội (6/1/1946-6/1/2026), chúng ta cùng ngược dòng lịch sử về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Giữa tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp, người dân Cà Mau biến ngày 6/1/1946 thành "mốc son chói lọi", khẳng định quyền làm chủ và khát vọng độc lập cháy bỏng của một dân tộc quyết không làm nô lệ.

Tiểu đoàn 307 - Huyền thoại và sự tiếp nối

Tiểu đoàn 307 không chỉ là cái tên đi vào những ca khúc cách mạng bất hủ, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường Nam Bộ. Trên vùng đất Cà Mau kiên trung, dấu ấn của Tiểu đoàn đã được khắc ghi đậm nét trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Khởi nghĩa Hòn Khoai - Biểu tượng anh hùng bất tử

Cách đây 85 năm, tại Hòn Khoai - đảo tiền tiêu phía Tây Nam Tổ quốc, diễn ra sự kiện lịch sử lừng lẫy: cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai, do Anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo ngày 13/12/1940 giành toàn thắng.

Nhớ mái trường thời chiến

Giữa năm 1967, tôi được địa phương chọn đưa đi học Trường Bổ túc văn hoá tu nghiệp sư phạm huyện Trần Văn Thời, đào tạo giáo viên cho cơ sở.

Nghĩa tình son sắt, vượt thời gian

Mối quan hệ kết nghĩa giữa Ninh Bình (miền Bắc hậu phương) và Bạc Liêu (miền Nam tiền tuyến, nay là tỉnh Cà Mau) là biểu tượng mẫu mực của tình đoàn kết Bắc - Nam, hưởng ứng phong trào kết nghĩa giữa các tỉnh do Trung ương Ðảng phát động năm 1960. Vượt qua khoảng cách địa lý, tình nghĩa keo sơn này được hun đúc và phát triển bền vững từ những năm tháng kháng chiến đến ngày nay.

Treo cờ dụ địch

Hướng tới ngày kỷ niệm Chiến thắng Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là (23/11/1963), tôi xin viết lại câu chuyện treo cờ dụ địch, ghi theo lời kể của đồng chí Châu Thái Biết, nguyên Tiểu đội trưởng Trinh sát đặc công, Tiểu đoàn 306 anh hùng (đã mất cách đây gần 3 năm), như sự tri ân những người trực tiếp làm nên chiến công bất tử trên mảnh đất Cà Mau giàu truyền thống cách mạng.