Thông tin bẩn và sự chính trực của nhà báo

Gần đây, thông tin về “nước mắm nhiễm Asen” đã gây ra “giông bão” không chỉ cho thị trường nước mắm mà cho cả thế giới các phương tiện truyền thông đại chúng. Nếu lúc đầu những bản tin ào ạt thông tin về nước mắm nhiễm thạch tín, nước mắm chứa chất độc hại thì về sau các ngành chức năng lại chỉ ra rằng những bản tin đó mới chính là thứ độc hại!

Mọi thứ đã phơi bày trắng đen rõ ràng khi Bộ Y tế công bố kết quả kiểm nghiệm 247/247 (100%) các mẫu nước mắm được kiểm nghiệm không phát hiện Asen vô cơ vượt ngưỡng giới hạn tối đa cho phép của Bộ Y tế. Vậy là những thông tin mà trước đó Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Vinastas công bố có đến trên 67% mẫu nước mắm khảo sát không đạt quy định của quy chuẩn Việt Nam về hàm lượng Asen (thạch tín) cho phép có trong sản phẩm nước mắm là không đúng sự thật. Các nhà khoa học và ngành quản lý sau đó đã chỉ ra cho thấy công bố của Vinastas thực chất là chiêu “đánh lận con đen” khi nước mắm làm từ cá nên có chứa Asen hữu cơ là hoàn toàn bình thường và ít độc. Trong khi đó, Asen độc là Asen vô cơ.

Tuy nhiên, đằng sau sự lập lờ này của Vinastas là một cuộc chiến thông tin bẩn mà chính Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông - Trương Minh Tuấn cũng thừa nhận “là sự cố truyền thông không bình thường. Cùng một sự kiện mà một loạt các cơ quan báo chí đều cẩu thả và thiếu chuyên nghiệp hệt như nhau, thậm chí việc rút tít bản tin cũng na ná như nhau”. Đâu đó có mùi vị của tiêu cực khi các doanh nghiệp dùng truyền thông như một chiến dịch triệt hạ lẫn nhau, trong đó người tiêu dùng được sử dụng như một con tin. Điều đáng tiếc, báo chí lại tham gia một cách quá nhiệt tình và tích cực đến mức “có vấn đề” cho chiến dịch truyền thông bẩn này, để rồi người thiệt hại lại chính là công chúng. Bàng hoàng, sợ hãi, không còn niềm tin vào nền sản xuất thực phẩm trong nước, đó chính là cái kết đắng mà cuộc chiến mang tên “bảo vệ người tiêu dùng” này mang lại.

Trong các tư chất của nhà báo thì sự chính trực và cẩn trọng là những tư chất rất quan trọng và cần thiết. Là những người đại diện cho chính nghĩa, đấu tranh cho sự thật và bảo vệ sự thật, nhà báo phải là những người rất chính trực. Nhưng để làm đúng việc tốt thì nhà báo cũng phải hết sức cẩn trọng. Không đứng ngoài cuộc, thờ ơ với thực tế cuộc sống nhưng cũng không để bị lôi kéo vào những trò thông tin bẩn, nhà báo rất cần sự chính trực và khách quan. Rồi đây ngành quản lý sẽ vào cuộc trong vụ thông tin nước mắm bẩn, nhưng những nhà báo tiếp tay cho sự tiêu cực này trước hết sẽ phải đối diện với lương tâm của chính họ.

N.L