Truyền hình
Từ ngày 15- 3, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã triển khai mua tạm trữ 2 triệu tấn lúa (1 triệu tấn quy gạo). Ngay sau đó, giá lúa gạo tại thị trường ĐBSCL đã tăng nhẹ sau một thời gian dài sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, với giải pháp mua tạm trữ mà các địa phương xem là biện pháp tình thế thì bên cạnh việc xuất hiện những tín hiệu vui, vẫn còn đó những nỗi lo.
Những tín hiệu vui
Sau một thời gian có xu hướng giảm, khoảng một tuần trở lại đây, giá lúa gạo nguyên liệu xuất khẩu tại ĐBSCL đã tăng trở lại từ 200-300 đồng/kg. Nguyên nhân do hoạt động thu mua lúa gạo được đẩy mạnh sau khi Chính phủ có quyết định hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp thu mua lúa gạo tạm trữ.
Giá lúa tươi IR50404 tại nhiều tỉnh, thành ĐBSCL từ ở mức 4.100-4.200 đồng/kg hiện đã tăng lên ở mức khoảng 4.400 đồng/kg, lúa đã phơi sấy khô đang ở mức: 5.100-5.300 đồng/kg. Lúa hạt dài đã phơi sấy khô đang có giá khoảng 5.700-5.800 đồng/kg, lúa tươi 4.700-4.800 đồng/kg.
Trong khi đó, giá gạo lứt nguyên liệu xuất khẩu loại gạo làm thành gạo 25% tấm) đang được nhiều doanh nghiệp mua ở mức 6.750 -6.800 đồng/kg, loại 5% ở mức 7.300-7.400 đồng/kg.
Ở Đồng Tháp có năm doanh nghiệp tham gia chương trình tạm trữ 1 triệu tấn gạo đông xuân với chỉ tiêu 64.000 tấn quy gạo được phân bổ (tương đương khoảng 130.000 tấn lúa). Với chỉ tiêu được giao, hiện các doanh nghiệp địa phương đang tích cực cho việc thu mua.
Tại công ty lương thực Đồng Tháp ngay từ đầu năm nay đã đưa vào sử dụng hai dây chuyền chế biến gạo với tổng công suất 30 tấn/giờ và mở rộng thêm 40 ngàn tấn kho chứa. Do đó năng lực thu mua và tạm trữ đã tăng nhiều so với năm ngoái. Ước tính tốc độ thu mua của năm xí nghiệp thành viên vào khoảng 2.500 tấn/ngày. Do đó nhiều khả năng công ty sẽ hoàn thành sớm kế hoạch thu mua do Hiệp hội lương thực Việt Nam đưa ra.
Vụ lúa đông xuân này, ĐBSCL trúng mùa, ước tính sản lượng gần 11 triệu tấn. Đến thời điểm này có khoảng trên 700 nghìn ha trong tổng diện tích gần 1,7 triệu ha lúa đông xuân đã thu hoạch. Hiện nay, với chủ trương thu mua hai triệu tấn lúa, theo nhiều nông dân, đầu ra của lúa có phần dễ hơn trước, nông dân bớt lo lúa tồn đọng. Thương lái đã tìm đến tận ruộng để mua lúa tươi vừa thu hoạch. Tuy nhiên, giá lúa vẫn còn thấp nên lợi nhuận chưa bảo đảm, nhất là những nông dân làm giống lúa IR50404. Bên cạnh đó, so với vụ lúa trước, giá vẫn còn thấp hơn trong khi chi phí cho vụ lúa này cao hơn, nên tâm lý bà con muốn giữ lúa lại chờ tăng giá.
Bộn bề những khó khăn
Vấn đề được các ngành chức năng đặc biệt quan tâm hiện nay là sự gia tăng đột biến của giống lúa IR50404 với diện tích lên đến 435.00 ha. Dự báo sản lượng lúa IR50404 trong vụ Đông Xuân này sẽ đạt ngưỡng 3 triệu tấn. Theo nhận định của các chuyên gia thì trước tình hình tiêu thụ lúa gạo và xuất khẩu đang gặp khó khăn thì sản lượng lúa IR50404 quá nhiều là rất đáng lo ngại.
Đối với Đồng Tháp, mặc dù tỉnh đã tích cực thực hiện các biện pháp vận động nông dân trồng lúa chất lượng cao, giảm các giống lúa chất lượng thấp nhưng quá trình thực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Theo ông Dương Nghĩa Quốc, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp, nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng của giống lúa này là do trong thời gian qua, việc thu mua và tiêu thụ lúa IR50404 không gặp nhiều khó khăn, mức chênh lệch về giá giữa lúa chất lượng cao và lúa IR50404 không quá cao, cộng với thời gian canh tác ngắn, nông dân có thể tranh thủ để sản xuất 3 vụ.
Theo nhận định của các doanh nghiệp khu vực ĐBSCL, giá lúa thời gian tới sẽ còn tăng. Tuy nhiên, chủ yếu là những loại gạo chất lượng cao. Còn những loại lúa thường, chất lượng thấp giá có thể chỉ tăng nhẹ.
Qua trao đổi, ông Dương Nghĩa Quốc cho rằng, trên thực tế không thể kiểm soát nổi việc có hay không doanh nghiệp dùng vốn vay hỗ trợ lãi suất vào mục đích khác. Tuy nhiên, điều cần quan tâm là hiện các doanh nghiệp chỉ tập trung mua vào gạo làm từ các giống lúa thơm, lúa hạt dài. Trong khi đó, nỗi lo hiện nay của nông dân chính là đầu ra cho lúa IR50404 khi nhiều nơi chiếm tới khoảng 60% diện tích xuống giống. Theo đó, lãnh đạo Sở Nông nghiệp cũng kiến nghị với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo các công ty đặt hàng thu mua để trên cơ sở đó, địa phương sẽ vận động người dân sản xuất các vùng nguyên liệu cung cấp cho công ty. Ông cho rằng, nếu làm tốt khâu gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ thì sẽ hạn chế được vấn đề nông dân tự phát trồng lúa phẩm chất thấp.
Hạn chế trồng lúa phẩm cấp thấp
Tại hội nghị sơ kết vụ lúa đông xuân 2011-2012 diễn ra tại Đồng Tháp mới đây, Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, trong năm 2012, lượng gạo xuất khẩu dự kiến từ 6,5 – 7 triệu tấn với các thị trường chính là: Phi-lip-pines, Ma-lay-sia, In-do-ne-sia, Bang-la-desh, Trung Quốc, Hồng Công, Ấn Độ, Pa-ki-stan, Cu-ba...
Theo nhận định của ông Phong, việc gia tăng của giống lúa chất lượng thấp sẽ gây khó khăn cho việc tiêu thụ trong thời gian tới. Trước xu hướng giá các loại lúa chất lượng cao sẽ tăng, ông khuyến cáo các địa phương nên vận động người dân chuyển đổi giống lúa phù hợp với nhu cầu của thị trường.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Bá Bổng cho rằng, trong sản xuất vụ lúa hè thu 2012, các địa phương không cần thiết phải loại bỏ giống lúa IR50404, nhưng phải kiềm chế dưới 10% diện tích gieo sạ; đồng thời không trồng lúa Jasmine và đẩy mạnh các loại lúa chất lượng cao.
Ông Bổng nhấn mạnh: Sản xuất lúa năm 2012 cần tập trung và có những bước đột phá mạnh mẽ trong khâu tổ chức sản xuất, chú trọng xây dựng cánh đồng mẫu lớn trong đó ưu tiên cơ giới hoá thu hoạch, phơi sấy, tồn trữ lúa để giảm thất thoát sau thu hoạch; giữ và gia tăng chất lượng lúa gạo.
Mục đích cuối cùng của việc hoàn thiện chuỗi sản xuất lúa gạo là xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam trong mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp thu mua lúa gạo. Đây là những khâu còn yếu và thiếu trong chuỗi sản xuất lúa gạo Việt Nam nói chung và Nam bộ nói riêng.
Nguồn: NDOL
Xem thêm bình luận