Thực hiện quyết liệt, thực chất, hiệu quả việc giải ngân vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia

Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 368/TB-VPCP ngày 11/7/2026 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban chỉ đạo trung ương thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (Ban Chỉ đạo), tại Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo tại phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tại Thông báo kết luận, Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các cơ quan thực hiện tốt vai trò cơ quan thường trực Ban chỉ đạo, kịp thời chuẩn bị đầy đủ nội dung Phiên họp thứ nhất của Ban chỉ đạo.

Sau khi Quốc hội có các Nghị quyết thông qua chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, các ngành đã khẩn trương triển khai thực hiện, trong đó tập trung ban hành cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn thực hiện các Chương trình, phân bổ vốn và bước đầu triển khai các nhiệm vụ của Chương trình.

Tuy nhiên, việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia còn rất chậm so với yêu cầu, một số nhiệm vụ năm 2026 có nguy cơ không hoàn thành, đặc biệt là tiến độ giải ngân vốn năm 2026 của các Chương trình.

Lấy kết quả thực hiện, tiến độ giải ngân làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung thực hiện quyết liệt, thực chất, có hiệu quả, bảo đảm thực hiện và giải ngân. Cơ quan được giao chủ trì Chương trình phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện Chương trình. Các Bộ, cơ quan được giao chủ trì triển khai nội dung nào phải chủ động chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, chịu trách nhiệm về nội dung đó trong toàn bộ quá trình triển khai, không đùn đẩy, né tránh.

Phải có sự tổng hợp, điều phối chung cả 04 Chương trình mục tiêu quốc gia nhằm tạo động lực để phát triển; phân bổ và sử dụng nguồn lực đúng mục tiêu, đối tượng, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, trùng lặp, không để phát sinh thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Phấn đấu giải ngân 100% vốn ngân sách trung ương được giao trong năm 2026, bao gồm cả vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026.

Thực hiện đúng nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; lấy kết quả thực hiện, tiến độ giải ngân làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm của người đứng đầu. Giao Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban thường trực chỉ đạo điều phối chung, các đồng chí Phó Thủ tướng phải thường xuyên, trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc theo lĩnh vực được phân công.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc các Bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chuẩn bị danh mục nhiệm vụ, dự án và tổ chức thực hiện ngay sau khi được giao vốn; phối hợp với các Bộ kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thực hiện, giải ngân hết 100% vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài trong năm 2026; tăng cường kiểm tra cơ quan, địa phương có tiến độ chậm, tỷ lệ giải ngân thấp; kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo chấn chỉnh việc triển khai dàn trải, kém hiệu quả, không đúng đối tượng.

Đồng thời, khẩn trương tiếp thu ý kiến của các thành viên Ban chỉ đạo, hoàn thiện, trình ban hành Chương trình công tác của Ban chỉ đạo năm 2026 trước ngày 20/7/2026; tổ chức theo dõi, đôn đốc việc thực hiện; phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan chủ Chương trình theo dõi tình hình hoàn thiện thể chế, phân bổ, giao và giải ngân vốn; tổng hợp danh sách cơ quan chậm tiến độ, nguyên nhân và trách nhiệm để báo cáo lãnh đạo Ban Chỉ đạo theo quy định.

Phân bổ ngay vốn đầu tư công năm 2026 cho 3 Chương trình khi đủ điều kiện; không để tình trạng chậm, muộn

Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa, gửi Bộ Tài chính rà soát, tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước 25/7/2026. Đôn đốc các bộ, cơ quan hoàn thành các văn bản hướng dẫn còn thiếu trước 20/7/2026. Xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện Chương trình trong tháng 7/2026. Theo dõi, đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương phân bổ chi tiết và tổ chức thực hiện nguồn vốn năm 2026 đã được giao.

Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quan khẩn trương hoàn thành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách trung ương và tỷ lệ đối ứng ngân sách địa phương trước ngày 15/7/2026 của Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Đồng thời, hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và vốn ngân sách trung ương năm 2026, gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026. Hoàn thành Thông tư hướng dẫn thực hiện Chương trình trong tháng 7/2026. Theo dõi, đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện các nội dung, dự án thành phần được giao chủ trì; xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện Chương trình trong tháng 7/2026.

Thủ tướng giao Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong triển khai hợp phần của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo phân công; bảo đảm chính sách thực hiện đúng địa bàn, đúng đối tượng và đúng nhu cầu thiết yếu.

Bên cạnh đó, chủ trì, phối hợp với các Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026. Tập trung theo dõi việc giải quyết các nhu cầu cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và sinh kế của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bộ Tài chính tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự toán chi, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của 03 Chương trình, trình cấp có thẩm quyền phân bổ, giao cho các địa phương ngay sau khi đủ điều kiện, không để tình trạng chậm, muộn (Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phải giao vốn năm 2026 trước ngày 15/7/2026; giao vốn năm 2026 các chương trình y tế, giáo dục phải giao trong tháng 7/2026).

Đồng thời, phối hợp với các Bộ: Y tế, Giáo dục và Đào tạo, hoàn thiện, ban hành theo thẩm quyền các quy định quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí thường xuyên của Chương trình. Theo dõi tiến độ phân bổ, giao và giải ngân; hằng tháng tổng hợp rõ kết quả của từng Chương trình, từng cơ quan, vướng mắc, khó khăn, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và xử lý trách nhiệm, đề xuất giải pháp cụ thể gửi cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo để báo cáo tổng hợp, báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo.

Các Bộ, cơ quan được giao chủ trì nội dung, dự án thành phần: Khẩn trương hoàn thành các văn bản hướng dẫn, hồ sơ nhiệm vụ, dự án và dự toán thuộc phạm vi được giao. Chủ động giải quyết khó khăn, vướng mắc theo chức năng quản lý nhà nước; không chuyển cơ quan chủ Chương trình hoặc Ban Chỉ đạo những nội dung thuộc thẩm quyền xử lý của mình. Chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn và tính chính xác của số liệu báo cáo; thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo qua cơ quan chủ Chương trình; theo chức năng nhiệm vụ, quyền hạn được giao khẩn trương rà soát, tổ chức triển khai thực hiện ngay các nhiệm vụ nêu tại Phụ lục kèm theo Thông báo này.

Thống nhất tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình chung

Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương nghiên cứu phương án tích hợp 04 Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay (bao gồm: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển) thành một Chương trình chung để thực hiện hiệu quả, hoàn thành các nhiệm vụ của các Chương trình đã được Quốc hội quyết nghị.

Về tên gọi Chương trình mới phải mang tính tổng hợp, có ý nghĩa chính trị nhân văn sâu sắc, tập trung ưu tiên đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nâng cao chất lượng sống của người dân vùng nông thôn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu các vấn đề chuyển tiếp của các Chương trình mục tiêu quốc gia khi sau khi tích hợp, bảo đảm không gián đoạn, ngắt quãng các mục tiêu của từng Chương trình. Cần phân cấp mạnh cho địa phương tự quyết, tự chịu trách nhiệm; trung ương giám sát, đánh giá, hướng dẫn việc thực hiện việc thực hiện các mục tiêu trong toàn bộ quá trình triển khai.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Tổ công tác (do lãnh đạo Bộ Tài chính làm Tổ trưởng, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ phó, các Bộ, cơ quan liên quan là thành viên) nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay, hoàn thiện Báo cáo đề xuất tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia chung.

Bộ Tài chính tổng hợp kết quả nghiên cứu, đề xuất của Tổ công tác, báo cáo Chính phủ trước ngày 25/7/2026, hoàn thiện báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét chậm nhất trong tháng 10/2026.

Thủ tướng phân công Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chủ trì, phối hợp với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chỉ đạo việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia chung./.

Nguồn: Báo điện tử Chính phủ

Link bài viết gốc