Thứ hai, 16-11-26 15:12:55
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Thương hoài hát bội

Báo Cà Mau

“Hát bội làm tội người ta”. Hát bội không làm tình làm tội ai cả, hát bội làm người ta quên cả giờ giấc. Nhưng thời vàng son của nó đã qua. Bây giờ hát bội chỉ xuất hiện trong những đình miếu mỗi dịp cúng Kỳ yên.

Hát bội là một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc ta. Nó là hình thức giải trí bác học mà ban đầu chỉ dành cho giới quý tộc. Về sau, hát bội đi vào đình làng Nam Bộ và được “thần thánh” hóa. Từ đó, người dân được “hưởng ké”. Muốn hiểu được một vở hát bội, người thưởng thức phải nắm được cốt truyện trước. Đến sân khấu, người ta “xem hát” nghĩa là xem diễn viên thể hiện có điêu luyện, có hợp cốt truyện không. Hát bội luôn ca ngợi trung, hiếu, tiết, nghĩa và cái nhân nghĩa luôn thắng cái tà ác.

Hát bội là một trong những hoạt động chính ở các lễ hội Kỳ yên. Ảnh: P.A

Đó là một sân khấu nhỏ hướng về điện thờ. Sân khấu nhỏ nhưng trang trí rực rỡ, trang trọng và ước lệ. Hai bên sân khấu có hai khán đài nhỏ. Ai đến đây cũng mang tâm trạng háo hức đợi xem. Phần đông là các ông, các bà, mỗi người thường dẫn đứa cháu đi theo. Và có một số thanh niên choai choai cũng đến xem. Hát bội diễn ra từ lúc 20 giờ đến gần 1 giờ sáng hôm sau nhưng ít ai rời chỗ. Điều đó cho thấy vẫn còn rất nhiều người còn yêu hát bội.

Những vở diễn có thể khiến người ta cười nghiêng cười ngửa, nhưng cũng có khi khiến khán giả gạt nước mắt. Diễn viên không cần hát hò như cải lương nhưng từng cử chỉ, điệu bộ lại khiến người xem cảm nhận được tấm lòng trung nghĩa của nhân vật. Chẳng hạn hình tượng Khương Linh Tá trong vở “San Hậu”, diễn viên cho thấy một tinh thần trung nghĩa đến chết vẫn không bị khuất phục. Sống thờ vua, chết cũng thờ vua. Giá trị nhân văn, giáo dục trong một vở hát bội là ở chỗ đó. Không ồn ào, điềm tĩnh ngồi xem, chúng ta mới thấy cái tinh tế, sâu sắc của ông cha mình.

Hát bội là nghệ thuật của ước lệ, tượng trưng. Ba tôi bảo thế. Nhìn lên sân khấu hễ nhân vật mặt màu xanh lá cây thế nào cũng chết yểu. Ở ngoài đời, gương mặt ai xanh xao thì đúng là gương mặt bị bệnh, tướng không thọ. Thế mới biết, cái ước lệ ấy đâu có phải vô lý. Nó xuất phát từ hiện thực cuộc sống được ông cha ta tái hiện, tô đậm lại trên sân khấu để gây ấn tượng. Hiểu biết được như vậy mới thấy hát bội đâu có xa lạ. Tôi cảm thấy chúng ta thật hạnh phúc khi có một bộ môn nghệ thuật giá trị như thế.

Mong sao mỗi năm tôi lại còn được xem hát bội, được thấy dân làng đi cúng Kỳ yên, ngồi xem hát cùng nhau. Những buổi xem hát bội đã làm cho tôi càng yêu thêm vốn văn hóa truyền thống của cha ông.     

Trần Phong

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.