Tìm giải pháp phát triển bền vững nghề cua Cà Mau

(CMO) “Nghề nuôi cua của tỉnh Cà Mau đang gặp phải nhiều cái khó: Chất lượng cua giống bị thoái hóa; dịch bệnh trên cua ngày càng phức tạp, lặp đi lặp lại nhiều năm liền; nhãn hiệu tập thể chưa phát huy hết lợi thế; chúng ta sẽ làm gì đối với chỉ dẫn địa lý đã được chứng nhận; thực trạng cua Cà Mau bán đi không có nhãn hiệu nhưng cua nơi khác bán lại treo bảng “cua Cà Mau”... Nếu như chúng ta khắc phục được những khó khăn hiện nay sẽ tạo nên bước tiến quan trọng - tạo nên đột phá từ con cua”, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc Hội thảo “Giải pháp phát triển bền vững nghề cua Cà Mau”, chiều 25/12, một hoạt động trong Ngày hội Cua Cà Mau.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử phát biểu tại hội thảo.

Sinh sống trong điều kiện tự nhiên đặc thù, cua Cà Mau đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành cua Việt Nam. Con cua cũng được xem là đối tượng chủ lực của tỉnh và đã được cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý, đây là cơ sở pháp lý và công cụ để Cà Mau tăng cường việc quản lý, kiểm soát và quảng bá thương hiệu sản phẩm, khẳng định cua Cà Mau với thị trường trong và ngoài nước, góp phần nâng cao giá trị kinh tế địa phương.

Đại biểu tham dự hội thảo.

Trong những năm gần đây, diện tích, sản lượng cua nuôi của tỉnh Cà Mau không ngừng tăng. Từ năm 2016, diện tích nuôi cua đạt 240.000 ha, năng suất bình quân 0,07 tấn/ha, sản lượng 17.414 tấn/năm. Đến năm 2022, diện tích đạt khoảng 252.000 ha, năng suất bình quân 100 kg/ha/năm; sản lượng ước đạt khoảng 25.000 tấn/năm. Trong đó, diện tích nuôi cua kết hợp với tôm trong vùng rừng ngập được chứng nhận sinh thái, hữu cơ và các chứng nhận khác gần 20.000 ha (có 9 loại chứng nhận), sản lượng đạt khoảng 2.000 tấn. Phần lớn diện tích còn lại là nuôi theo hình thức tự nhiên, theo hướng sinh thái.

Hiện diện tích nuôi cua toàn tỉnh đạt khoảng 252.000 ha, sản lượng ước đạt khoảng 25.000 tấn/năm.

Qua nhiều năm chuyển đổi sản xuất, đến nay mô hình nuôi cua của tỉnh ngày càng đa dạng về hình thức như: Nuôi cua kết hợp với các loài thủy sản khác (vùng nuôi quảng canh, quảng canh cải tiến chuyên tôm, tôm lúa, tôm rừng) với diện tích khoảng 248.000 ha; nuôi thâm canh, bán thâm canh (nuôi cua hầm đất) bằng phương pháp nuôi cải tiến 2 giai đoạn khoảng 2.000 ha. Ngoài ra, có một số doanh nghiệp tại tỉnh cũng đang triển khai mô hình nuôi cua trong hộp nhựa.

Ở Cà Mau, hiện có một số doanh nghiệp triển khai mô hình nuôi cua trong hộp nhựa, trong đó có Công ty cổ phần CUAVN với quy mô 5.000 hộp.

Về hoạt động sản xuất giống, trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện nay có khoảng 523 trại sản xuất luân phiên giống tôm sú và cua; có 7 tổ hợp tác và hợp tác xã ương dèo, 300 cơ sở ương nhỏ lẻ. Trong đó, có khoảng 70 trại chuyên sản xuất cua giống, sản lượng khoảng 700-800 triệu con cua giống/năm, đáp ứng được 100% nhu cầu thả nuôi trong tỉnh, đồng thời cung cấp một phần ra các tỉnh lân cận.

Tuy nhiên, giống cua biển hiện nay chưa thuyết phục được người nuôi, do quy trình sản xuất giống cua biển tại Cà Mau chưa thật sự ổn định, chất lượng con giống càng ngày bị thoái hóa, kích cỡ cua nuôi khi thu hoạch nhỏ dần, tăng trưởng chậm, tỷ lệ sống thấp do sử dụng nguồn cua bố mẹ chưa qua chọn lọc, chất lượng không được cơ quan quản lý kiểm soát. Ngoài ra, đa phần các trại sản xuất cua giống kế thừa từ trại sản sản xuất tôm giống, nên chưa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật sản xuất với đối tượng này.

Tại hội thảo, đại biểu đóng góp nhiều ý kiến về giải pháp quảng bá, xúc tiến thương mại để phát triển sản phẩm cua thương phẩm tỉnh Cà Mau, như: Chính quyền địa phương và người nông dân cần có những hoạch định đường hướng phát triển lâu dài, hiệu quả cho con cua về quy hoạch vùng nuôi an toàn, mùa vụ nuôi, thời điểm thị trường có nhu cầu để bán được giá cao ..., đồng thời cần quan tâm đến công tác bảo quản, tồn trữ. Tổ chức quy hoạch lại vùng nuôi cua biển theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng gắn với thực hành sản xuất tốt, an toàn sinh học, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đáp ứng nhu cầu thị trường. Tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị; quản lý chặt chẽ việc sử dụng nhãn hiệu tập thể “Cua Năm Căn”, chỉ dẫn địa lý “Cua Cà Mau”. Phát triển sản xuất cua giống, khuyến khích các cơ sở sản xuất cua giống tham gia vào chuỗi sản xuất...

Khuyến khích các doanh nghiệp thu mua cua trên địa bàn tỉnh quan tâm, tập trung phát triển thị trường nội địa với các sản phẩm chế biến... để cung cấp cho các nhà hàng, khách sạn... trong và ngoài tỉnh, xa hơn nữa có những sản phẩm đạt tiêu chuẩn để xuất khẩu.

Từng bước xây dựng và phát triển các vùng nuôi chuyên canh quy mô lớn, tập trung, gắn với bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị trên cơ sở phát huy lợi thế sản phẩm và lợi thế điều kiện tự nhiên.

Tại hội thảo, ông Vũ Văn Thắng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Việt Thắng Cà Mau (thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn) cho biết, công ty đã có kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực ươm dèo cua, tôm giống; với những tính năng vượt trội của giống cua càng sen về tính kháng bệnh cao, tới đây công ty sẽ tập trung phát triển giống cua này. Ảnh: Ông Vũ Văn Thắng kiểm tra cua giống của công ty.

Đại biểu còn nêu giải pháp về hỗ trợ phát triển thương hiệu và cải thiện khả năng thương mại hóa sản phẩm; triển khai các dự án xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý, bảo hộ thương hiệu sản phẩm; thiết kế logo, nhận diện thương hiệu; hỗ trợ giới thiệu, quảng bá, tổ chức giao thương, kết nối cung - cầu giữa các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh; xúc tiến thương mại, tiêu thụ hàng hóa nhằm phát triển thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm./.

Phú Hữu