Truyền hình
Sự thiếu hụt kỹ năng sống, cách giáo dục thiên lệch về kiến thức đã làm một bộ phận thanh thiếu niên tỏ ra lúng túng khi bước vào đời, và từ đó dẫn đến những cách hành xử, lối sống không đúng chuẩn mực.
Thiếu nhi tham gia cuộc thi vẽ tranh nhân Tháng hành động vì trẻ em. Ảnh: Y.N
Sau khi ba mẹ ly hôn, N.Đ (phường 5, TP. Bạc Liêu) khi ấy đang là học sinh cấp 2, đã quyết định bỏ học. Với cú sốc tâm lý ở tuổi lớn, N.Đ lấy trộm tiền của gia đình rồi theo bạn bè đi lang thang lên Bình Dương làm bốc vác suốt 2 tháng trời. Mặc dù cuối cùng cũng quay về gia đình, nhưng sự khủng hoảng tâm lý khi gia đình xảy ra biến cố, thiếu sự quan tâm, động viên kịp thời của người thân, N.Đ đã tự mình khép lại cánh cửa tương lai. Thay vì trau dồi kiến thức trên ghế nhà trường, thì giờ đây N.Đ ngày ngày tụ tập với bạn bè ở quán cà phê, phì phèo khói thuốc… Chúng tôi cũng từng nghe câu chuyện về một nam sinh viên năm thứ 3 đại học sau khi chia tay bạn gái đã không thiết tha với cuộc sống, có ý định bỏ học. Khi ấy, ba mẹ nam sinh này đã khóc hết nước mắt, khuyên răn đủ điều, thậm chí bỏ cả việc đồng áng ở quê nhà để lên canh chừng không cho con làm điều dại dột… Hai trường hợp trên đều là những biểu hiện của tình trạng thiếu kỹ năng sống.
Sự thiếu hụt kỹ năng sống không chỉ có ở những thiếu niên tuổi mới lớn, mà còn rơi vào những bạn trẻ ở độ tuổi được xem là chín chắn, trưởng thành. Câu chuyện của nhóm bạn H.K là một ví dụ. Mặc dù có công ăn việc làm ổn định, nhưng H.K cùng hai người bạn của mình quyết định hùn vốn để thực hiện một mô hình kinh doanh nho nhỏ. Thế nhưng, cả ba bạn trẻ đều thiếu kỹ năng làm việc nhóm, không biêt cách phân chia công việc, kế hoạch không rõ ràng, chi tiết, do đó dẫn đến những mâu thuẫn không đáng có và sau hơn 3 tháng bắt tay vào kinh doanh, họ chính thức tuyên bố… giải tán. Rõ ràng, cả ba bạn trẻ đều có năng lực làm việc, nhạy bén trong cách kinh doanh nhưng đáng tiếc là họ không được trang bị những điều cần thiết trong cuộc sống. Chính K.T đã thừa nhận rằng: “Điều mình cảm thấy tiếc nhất là những năm tháng trên giảng đường đại học, mình như con mọt sách, cứ học và học, cứ nghĩ có kiến thức, có tấm bằng loại ưu là muốn làm gì mà chẳng được. Đến khi bước vào cuộc sống mới thấy mình thiếu hụt quá nhiều kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng phối hợp làm việc nhóm, cách ứng xử trong môi trường tập thể”.
Có thể nói, đời sống tâm lý giới trẻ ngày nay khá phức tạp với sự tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài, trong khi đó các bạn trẻ không được trang bị nhiều kỹ năng để ứng phó trước tình huống, biến cố trong cuộc sống cũng như học cách vượt qua áp lực, khó khăn. Hầu như năm học nào các địa phương, trường học, Đoàn Thanh niên cũng đề ra nội dung trọng tâm là giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho thanh thiếu niên, nhưng rồi những vụ việc tiêu cực liên quan đến đời sống, đạo đức của bạn trẻ, nhất là học sinh - sinh viên lại cứ tiếp diễn.
Trong nhiều hội thảo, hội nghị, tập huấn liên quan đến tình trạng bạo lực học đường, giáo dục đạo đức cho học sinh, phòng chống ma túy trong học đường… hầu như chỉ tập trung vào những báo cáo, tham luận. Rất ít giải pháp mang tính thiết thực được đưa ra trao đổi, cũng như áp dụng vào thực tiễn một cách bài bản và hiệu quả. Một vấn đề nữa, đó là sự thiếu gần gũi của gia đình, nhiều phụ huynh cứ nghĩ rằng tạo điều kiện đầy đủ cho con học tập là đã tạo ra được tương lai cho con em mình. Đặc biệt, các nội dung tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên của tổ chức Đoàn dường như cũng chưa bắt kịp với xu hướng của giới trẻ. Tất cả những điều này cho thấy, còn quá nhiều lỗ hổng trong việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho thanh thiếu niên.
Việc giáo dục kỹ năng sống cho bạn trẻ, nhất là học sinh - sinh viên không thể quy trách nhiệm cho một cơ quan, đơn vị nào, mà cần sự nhập cuộc của toàn xã hội, trong đó vai trò trọng yếu là ngành Giáo dục, Đoàn Thanh niên và gia đình. Một cái cây muốn phát triển tốt thì phải chăm sóc từ lúc còn non, tương tự như thế, giáo dục kỹ năng sống cho thanh thiếu niên phải bắt đầu từ khi các em còn nhỏ.
Tuấn Anh
Xem thêm bình luận