Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường: Những sai phạm gây bức xúc cho người lao động

Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường (KTTN&MT) trực thuộc Sở TN&MT. Đơn vị này có chức năng lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đo đạc, lập bản đồ. Đây là đơn vị sự nghiệp công lập, có tư cách pháp nhân và tự chủ về tài chính. Từ năm 2012 - 2014, những sai phạm xảy ra tại đơn vị này đặc biệt gây bức xúc cho nhiều người lao động làm việc tại đây.

Các bị cáo trước tòa. Ảnh: K.P

Sai phạm kéo dài nhiều năm

Sau kết luận của Thanh tra tỉnh về vấn đề thu chi tài chính, phát hiện 3 đội đo đạc tạm ứng số tiền hơn 12 tỷ đồng nhưng không thanh toán đủ, có nhiều dấu hiệu sai phạm, ngày 21/7/2015, cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

Từ năm 2014, những số liệu báo cáo tài chính của Trung tâm KTTN&MT dựa trên phiếu chi, ủy nhiệm chi, phiếu thu nhưng chưa có hồ sơ thanh toán theo quy định, trong đó, nhiều phiếu chi, phiếu thu không có chữ ký của người nào. Do đó, Sở Tài chính, Sở TN&MT không kiểm tra xét duyệt được. Việc không đủ chứng từ kế toán còn kéo dài sang các năm 2015, 2016.

Với cách thức hoạt động tự chủ về tài chính, được tạm ứng giá trị các công trình để chi, các đội trưởng của Trung tâm KTTN&MT có quyền tạm ứng đến 70% giá trị hợp đồng. Việc tạm ứng này mục đích nhằm để chi tiền cho các nhân viên trong đội trực tiếp thực hiện hợp đồng, và chi cho các hoạt động theo quy định của từng công trình. Tuy nhiên, qua điều tra và đối chiếu các chứng từ, trong 3 năm (từ 2012 đến 2014), tổng số tiền 3 đội (đội số 1, số 5 và số 7) chi thực tế có chữ ký của người nhận tiền là hơn 2,66 tỷ đồng, trong khi số tiền tạm ứng hơn 12,95 tỷ đồng. Đối trừ thì còn hơn 10,28 tỷ đồng đã chi hết nhưng không có giấy tờ chứng minh.

Theo kết luận điều tra, với vai trò đội trưởng, các bị can Lê Trung Kiên, Ngô Văn Tá, Bùi Mạnh Hòa đã lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao, tạm ứng tiền giá trị công trình của đội thực hiện, nhưng chi cho nhân viên số tiền rất ít so với số tiền họ được hưởng. Nhiều nhân viên của Trung tâm KTTN&MT bị nợ tiền công lao động, hoặc chỉ nhận phần tạm ứng ít hơn so với quy định của Trung tâm, gây bức xúc cho người lao động tại đây. Họ cũng đã nhiều lần yêu cầu được chi trả tiền công lao động đúng quy định, nhưng hầu hết đều nhận được câu trả lời là không có tiền.

Thu chi khống tiền tỷ

Một trong những lý do các hồ sơ quyết toán không thể thực hiện được là khi các đội yêu cầu nhân viên ký quyết toán các công trình đều bị từ chối. Những người lao động không chấp nhận ký khống các chứng từ, khi mà số tiền họ thực lĩnh chỉ là con số nhỏ hơn rất nhiều trong các giấy tờ hóa đơn.

Trong giai đoạn điều tra, các bị can còn khai ở một số công trình nhỏ lẻ, Trung tâm KTTN&MT không trả tiền cho người lao động; hoặc có lập phiếu chi tiền nhưng thực tế không giao tiền mà đồng thời lập phiếu thu tiền mặt của các đội để giảm trừ tạm ứng. Như vậy, quá trình lập phiếu thu chi tiền mặt nhiều khi chỉ là hình thức, trên thực tế khi thanh toán không diễn ra việc giao tiền mặt. Ngoài ra, các bị can Kiên, Tá và Hòa còn khai khi thực hiện công trình, đội đo đạc chỉ được hưởng 40% trên tổng giá trị công trình, số tiền còn lại đưa cho ông Bùi Quang Ánh (Giám đốc Trung tâm KTTN&MT) làm công tác ngoại giao nên không có tiền chi cho nhân viên và không có chứng từ thanh toán. Tuy nhiên, việc giao tiền cho ông Ánh không có gì chứng minh, bản thân ông Bùi Quang Ánh không thừa nhận nên cơ quan điều tra chưa đủ chứng cứ chứng minh.

Những sai phạm tại Trung tâm KTTN&MT đã phải trả giá bằng việc 3 đội trưởng phải liên lụy đến pháp luật, bị khởi tố, thậm chí có thời gian bị tạm giam để điều tra. Từ những việc làm trước hết là sai nguyên tắc tài chính đến những việc có thể xem là do cả nể nhau, thu chi không rõ ràng, không đúng quy định đã dẫn đến những hậu quả khôn lường. Bởi số tiền hàng tỷ đồng mà không có giấy tờ gì chứng minh, thì ai phải chịu trách nhiệm ngoài các bị can trên.

KIM TUẤN