Truyền thông giáo dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản: Ngăn ngừa những hậu quả đáng tiếc cho tuổi vị thành niên

Mấy ngày qua, thông tin về nữ sinh đang học tại một trường THCS trên địa bàn tỉnh mang thai khiến dư luận xôn xao, nhất là các bậc phụ huynh có con em đang trong độ tuổi vị thành niên (VTN). Làm sao để trang bị tốt kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản (CSSKSS) cho con em mình nhằm ngăn ngừa những hậu quả đáng tiếc xảy ra, đang là vấn đề mà phụ huynh hết sức băn khoăn.

Thực trạng đáng buồn

Ngày nay, có những thực tế thật khó để chấp nhận nhưng chúng ta buộc lòng phải tin khi học sinh lớp 5 đã bắt đầu dậy thì, biết rung động với bạn khác giới, biết viết thư tỏ tình, thậm chí vô tư biểu lộ tình cảm với bạn khác giới trước nhiều người. Vào những quán trà sữa, mì cay, hay quán cà phê mang phong cách tuổi teen, không khó để bắt gặp những cử chỉ thân mật kiểu như “thế giới này chỉ có hai ta” của nhiều cặp đôi “mặt búng ra sữa”.

Không ít lãnh đạo trường phổ thông, giáo viên chủ nhiệm, Bí thư Đoàn trường, Tổng phụ trách Đội… bày tỏ sự lo lắng mỗi khi trường tổ chức các hoạt động cắm trại, sinh hoạt văn hóa - văn nghệ vào ban đêm. Vì ngoài chuyện quản lý các hoạt động, các thầy cô còn phải căng mắt quan sát, nhắc nhở và đặc biệt đưa vào tầm ngắm những đối tượng trong diện “theo dõi đặc biệt”. Có lần, trong hội diễn văn nghệ mừng xuân cuối năm, Bí thư Đoàn của một trường trên địa bàn TP. Bạc Liêu phải tranh thủ thời gian nghỉ giữa các tiết mục văn nghệ để nhắc nhở những cặp đôi “hẹn hò” tận lầu 2, lầu 3 của trường. Nhiều thầy cô còn than thở trẻ VTN ngày nay sao mà tự nhiên, vô tư quá, giáo viên vừa quay lên bảng là bên dưới đã tranh thủ nắm tay, ôm nhau…

Bác sĩ Quách Thị Kiều Dung, Phó trưởng Khoa Sản - Phụ khoa (Trung tâm Y tế TP. Bạc Liêu) chia sẻ: “Trong quá trình làm việc tại trung tâm, tôi đã gặp nhiều tình huống khó xử, đặc biệt là những hoàn cảnh éo le khi trẻ VTN, TN không được sống chung với cha mẹ, ông bà, thiếu sự quản lý chặt chẽ từ gia đình nên khi các em (khoảng 15 tuổi) đến nhờ hỗ trợ thì thai nhi có khi đã 5 - 6 tháng. Không chỉ vậy, chuyện tình dục đồng giới ngày càng có xu hướng tăng gây nguy cơ lây lan rất cao các bệnh truyền nhiễm vì QHTD không an toàn, lành mạnh. Riêng phòng khám của chúng tôi có tiếp nhận 3 cặp tình dục đồng giới (chủ yếu là đồng giới nam), nhưng hiện tượng này lại mang tính phong trào bởi khi định lượng về nội tiết tố thì các em ấy vẫn bình thường như mọi nam giới khác”…

Bác sĩ Dung còn cho biết thêm, khi thực hiện công tác truyền thông tại các trường THCS, THPT trên địa bàn, rất nhiều VTN, TN đặt câu hỏi, bày tỏ thắc mắc (chủ yếu ghi vào giấy tay) xung quanh vấn đề QHTD, các biện pháp phòng tránh thai an toàn, những dấu hiệu nhận biết khi mang thai… Điều này chứng tỏ các em đã từng, hoặc có ý định muốn thử qua “trái cấm”. Nếu không được tư vấn, chăm sóc từ sớm thì hậu quả đáng tiếc là điều khó tránh khỏi.

Quang cảnh buổi truyền thông CSSKSS tại Trường THPT Chuyên Bạc Liêu. Ảnh: Đ.K.C

Giúp VTN, TN có những hiểu biết đúng

Trước thực trạng đó, Thành đoàn TP. Bạc Liêu, Trung tâm Y tế thành phố và các trường THPT trên địa bàn đã phối hợp tổ chức các buổi truyền thông tư vấn, CSSKSS cho VTN, TN tại các trường. Buổi truyền thông đầu tiên lồng ghép vào buổi chào cờ đầu tuần tại Trường THPT Chuyên Bạc Liêu đã trang bị nhiều kiến thức bổ ích, thiết thực cho hơn 500 bạn ĐV-TN, VTN của trường.

Theo đó, các chuyên gia chọn cách nói thẳng, nói thật để các bạn trẻ nhìn thẳng vào thực tế, đặt mình vào những tình huống éo le nếu không may vấp phải, vì chỉ một lần không làm chủ được cảm xúc là các bạn nữ đã có thể mang thai ngoài ý muốn. Đồng thời, chia sẻ những kinh nghiệm, cách xử lý những tình huống phát sinh ở nhiều cấp độ để các bạn trẻ biết cách tự bảo vệ, CSSKSS của chính mình.

Bên cạnh đó, các buổi truyền thông còn trang bị cho các em nhiều kiến thức bổ ích về những thay đổi tâm sinh lý trong thời kỳ VTN; kỹ năng sống liên quan đến sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; hiện tượng kinh nguyệt, xuất tinh, mang thai và các biện pháp tránh thai VTN; tình dục đồng giới; các dịch vụ sức khỏe thân thiện với VTN, TN; hướng dẫn các bạn trẻ tìm địa chỉ tin cậy để được tư vấn, hỗ trợ nếu không may có những nỗi niềm thầm kín không tiện giãi bày với cha mẹ, gia đình…

Bạn trẻ Trần Thị Như Quỳnh (lớp 10 chuyên Anh, Trường THPT Chuyên Bạc Liêu) chia sẻ: “Buổi truyền thông đã trang bị cho chúng em nhiều kiến thức bổ ích, những kỹ năng về CSSKSS cho VTN. Từ đó, chúng em biết cách tự chăm sóc, bảo vệ bản thân, hướng đến lối sống lành mạnh, tích cực, tránh phát sinh những mối quan hệ không trong sáng khi còn đang ở lứa tuổi học đường”.

Kim Trúc