Tưng bừng lễ hội tháng Giêng

Hòa cùng không khí tươi mới của mùa xuân, nhiều lễ hội đang diễn ra rộn ràng trên khắp mọi miền đất nước. Trong đó, Bạc Liêu cũng bước vào mùa lễ hội với không khí tưng bừng, nhộn nhịp. Đây là dịp để tôn vinh, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của đất và người Bạc Liêu, đồng thời cũng là dịp để bà con cầu mong một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa.

Nét đẹp lễ hội mùa xuân

Đầu năm mới, ngư dân huyện Hòa Bình đã tưng bừng đón chào Lễ hội Nghinh Ông Duyên Hải lần thứ 14. Với không khí vui tươi, phấn khởi đầu xuân, huyện Hòa Bình vẫn là địa phương đầu tiên mở đầu mùa lễ hội năm 2025. Từ sáng sớm 6/2, người dân trong và ngoài tỉnh đã được xem nghi thức diễu hành rước Ông từ biển vào lăng để làm lễ cúng tế. Sau đó, đoàn người vào vai bô lão, quân lính, công chúa, cung nữ… mang theo cờ hoa, võng lọng cùng hàng chục chiếc tàu cá được trang hoàng lộng lẫy tổ chức “diễu hành” trên biển. Hòa cùng tiếng reo hò, hòa tấu chiêng trống rền vang, các ngư dân gửi đến Ông những ước nguyện tốt đẹp về một năm đánh bắt trúng mùa, mưa thuận gió hòa. Lễ hội Nghinh Ông còn là dịp để cư dân miền biển tạ ơn đất trời và “Mẹ biển” vì đã ban lộc nuôi sống họ nhiều đời qua.

Không thể thiếu trong những ngày đầu năm là Lễ hội Kỳ yên - diễn ra từ trước Rằm tháng Giêng và kéo dài đến nửa đầu tháng 3 ở nhiều đình, chùa, miếu tại Bạc Liêu. Thông qua những nghi lễ trong Kỳ yên, mọi người cùng cầu mong quốc thái dân an, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Những tuồng cổ, tích xưa được trình diễn trên sân khấu không chỉ thu hút người lớn tuổi mà còn được giới trẻ nhiệt tình thưởng thức. Tại các đình, miếu như miếu Bà Địa Mẫu, đình An Trạch (Phường 5, TP. Bạc Liêu), miếu Đại Bác (Phường 5, TP. Bạc Liêu), miếu Vạn ban ngũ hành (Phường 2, TP. Bạc Liêu)… không khí luôn nhộn nhịp, vui tươi với những lễ tế gắn với những phong tục, khát vọng hạnh phúc như lễ xây chầu; tam tinh chúc thọ; nhật - nguyệt; gia quan tấn tước… Những vở tuồng mang nội dung đề cao nghĩa nhân, đức hiếu sinh, trung quân, ái quốc như: “Thần nữ dâng ngũ linh kỳ”, “Tiết Đinh San cầu Phàn Lê Huê”… cũng thu hút hàng trăm người dân đến xem bởi giọng ca ngọt lịm của nhiều nghệ sĩ, diễn viên các đoàn nghệ thuật tuồng cổ hoặc các nghệ sĩ TP. Hồ Chí Minh về biểu diễn.

Nghi thức “diễu hành” trên biển để nghinh Ông, nghinh đón lộc biển của ngư dân xã Vĩnh Thịnh (huyện Hòa Bình). Ảnh: T.N

Và những điều chưa đẹp

Không thể phủ nhận những giá trị tốt đẹp của những lễ hội tháng Giêng khi những giá trị truyền thống được gìn giữ trong đời sống hiện đại. Trong đó, nét đẹp của lễ hội tháng Giêng được thể hiện rõ nét khi góp phần gắn kết cộng đồng, phát triển những nét văn hóa hết sức độc đáo của 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa. Bên cạnh đó, lễ hội tháng Giêng còn mang giá trị bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc của đất và người Bạc Liêu trong hành trình phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những điều tốt đẹp thì những điều chưa được đẹp vẫn xuất hiện, làm ảnh hưởng đến tính trang nghiêm và văn minh của lễ hội. Vấn đề muôn thuở là việc giữ vệ sinh môi trường vẫn khó khắc phục triệt để, bởi điều này phụ thuộc phần lớn vào ý thức người dân. Đến những đình, miếu tổ chức Lễ hội Kỳ yên hay khu vực xung quanh nơi diễn ra Lễ hội Nghinh Ông, rác thải vẫn bị vứt bừa bãi, người bán hàng vô tư chất rác thành đống, nhiều hàng quán gần các con kênh thì rác được tuồn thẳng xuống kênh. Lễ hội cũng chưa thể “sạch” vì sự tấn công của các trò chơi giải trí mang tính chất đỏ đen, bát nháo. Chưa kể, vấn nạn bán vé số, xin ăn, móc túi, mua bán chèo kéo và “chặt chém” du khách cũng là những điều dễ thấy tại các điểm diễn ra lễ hội dân gian.

Có thể nói, việc tổ chức các lễ hội đã góp phần giữ gìn nét đẹp văn hóa trong không gian lễ hội và tạo sinh khí sôi nổi trong dịp đầu xuân. Bên cạnh việc bảo tồn các lễ hội nói chung, lễ hội trong tháng Giêng nói riêng bằng việc duy trì hằng năm, mở rộng quy mô tổ chức… thì hơn hết, cần sự chung tay của chính quyền và người dân trong việc loại bỏ những hành vi, hình ảnh không đẹp để giữ gìn sự trong sáng và phát huy giá trị của lễ hội tại Bạc Liêu.

BÙI TUYẾT