Từng bước số hoá Bảo tàng và Thư viện

Bảo tàng và Thư viện tỉnh đang từng bước số hoá để phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân cũng như chuẩn bị nền tảng cho Tổ hợp công trình Bảo tàng - Thư viện tỉnh hoàn thành và đi vào hoạt động năm 2028 theo dự kiến.

• Xác định khâu đột phá trong chuyển đổi số
• Tập trung thực hiện chiến dịch tích hợp sổ sức khoẻ điện tử
• Ðảm bảo sự thành công của chuyển đổi số

Ứng dụng phần mềm mới

Công tác chuyển đổi số luôn được Bảo tàng tỉnh quan tâm thực hiện nhiều năm nay. Trong đó, việc triển khai phần mềm Quản lý hiện vật để cập nhật lý lịch của từng hiện vật trong kho, phục vụ công tác tra cứu, chỉnh lý hiện vật là nhiệm vụ thường xuyên. Trước đây, phần mềm này được một đơn vị ngoài tỉnh đầu tư. Sau đó, theo chỉ đạo, Bảo tàng tỉnh đã thay đổi, sử dụng phần mềm thống nhất của Cục Di sản văn hoá. Hiện nay, phần mềm này đáp ứng tốt việc cập nhật thông tin, tra cứu hiện vật phục vụ kiểm kê, bảo quản, trưng bày.

Tuy nhiên, phần mềm trên chỉ xây dựng trên nền tảng quản lý hiện vật nên không có các liên kết, không có các công cụ để chỉnh lý những hiện vật phục vụ trưng bày hiện nay. Thế nên, trong năm 2025 này, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch được UBND tỉnh cho chủ trương xây dựng phần mềm quản lý hiện vật theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu trưng bày của Bảo tàng trong tương lai.

Ông Lê Minh Sơn thường xuyên kiểm tra thông tin và dữ liệu trên phần mềm.

Ông Lê Minh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh, cho biết: “Trên cơ sở phần mềm đang quản lý, sẽ nhúng phần mềm dữ liệu mới và cập nhật chỉnh lý từng hồ sơ hiện vật nhanh chóng, hiệu quả, đồng thời có thể bổ sung thêm mảng quản lý di tích. Ðơn vị sẽ có bộ phận cập nhật hồ sơ di tích và tất cả hoạt động giáo dục truyền thống thường xuyên diễn ra tại di tích, giống như trang thông tin”.

Ngoài ra, phần mềm mới này sẽ đáp ứng việc cập nhật và lưu trữ thường xuyên các hoạt động lễ hội của tỉnh, cũng như cho phép quản trị tin tức, hoạt động thường xuyên của Bảo tàng hiện nay.

Ông Lê Minh Sơn cho biết thêm: “Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của phần mềm mới này là số hoá một số hiện vật đặc biệt quan trọng của Bảo tàng, nghĩa là số hoá 3S. Người xem phải tương tác được, xem được hiện vật đa chiều. Ðây cũng là nhiệm vụ nhằm phục vụ cho số hoá của Bảo tàng tương lai khi đi vào hoạt động vào năm 2028. Thời gian qua, chúng tôi đã thống kê lại số lượng hiện vật cũng như lý lịch đi kèm, làm nền tảng của việc số hoá”.

Trong không gian trưng bày của Bảo tàng mới sẽ có ứng dụng công nghệ số 3D và ở không gian mạng cũng phải có 3D để người xem tham quan Bảo tàng Cà Mau đầy đủ các chủ đề. Dự kiến trong ứng dụng công nghệ số trưng bày sẽ có thêm các ki-ốt điện tử để tương tác trực tiếp. Khi hướng dẫn viên kể chuyện về lễ hội hay di lích nào đó, khách tham quan có thể chạm vào ki-ốt điện tử, giúp họ như bước vào không gian lễ hội thật, truyền tải hết không khí của sự kiện đó.

Hiện các nhân viên của Bảo tàng chỉ có thể hướng dẫn tham quan bằng hình ảnh có sẵn thay vì kĩ thuật công nghệ 3D như mong muốn.

Song song đó, Bảo tàng tỉnh cũng đang nỗ lực đẩy mạnh truyền thông qua Fanpage Di sản văn hoá Cà Mau. Ðội ngũ quản trị duy trì tiếp cận du khách xa gần cũng như người dân trên địa bàn tỉnh qua kênh này, cũng như cập nhật thường xuyên clip và hình ảnh trong các lễ hội, sự kiện được tổ chức để thu hút, tạo nền tảng lượng người tương tác đông đảo khi Bảo tàng tỉnh mới được đưa vào hoạt động năm 2028.

Chủ động số hoá các đầu sách

Cùng với Bảo tàng, Thư viện tỉnh cũng đẩy mạnh việc số hoá các đầu sách tại đây, phục vụ nhu cầu đọc và tìm sách của người dân trong tỉnh, đặc biệt là các bạn trẻ. Mỗi ngày, nhân viên Thư viện scan các đầu sách để cập nhật, tổng hợp lên các phần mềm, nhằm giúp người đọc dễ dàng tra cứu đọc và mượn sách tại chỗ hay mượn về nhà.

Số lượng tài liệu địa chỉ ở thư viện là trên 1.000 đầu sách, trên 2.000 bản, nhưng đến thời điểm này số hoá chưa được bao nhiêu. Nhân viên tại đây đã cập nhật tất cả kỹ thuật để thao tác, nhưng chưa có máy chuyên dụng để sử dụng nhằm rút ngắn thời gian và tăng hiệu quả làm việc.

Thư viện lưu động của Thư viện tỉnh Cà Mau liên tục được trưng dụng.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Thư viện tỉnh, cho biết: “Chúng tôi đã có đề nghị, khi xây dựng trụ sở mới là mua một máy scan sách chuyên dụng, máy này giá khá đắt, cao nhất cũng 4 tỷ đồng. Hiện tại, anh em tại Bảo tàng chỉ scan thủ công vì máy móc thô sơ, một ngày scan được vài trang là nhiều. Chúng tôi nỗ lực làm thường xuyên. Trên phần mềm quản lý của thư viện đã cập nhật được kha khá, nhưng có máy chuyên dụng thì sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn”.

Bên cạnh đó, các xe thư viện lưu động cũng được chú trọng đầu tư thêm máy tính, thiết bị kết nối mạng và màn hình chiếu tại chỗ, tạo điều kiện cho các bạn nhỏ đam mê đọc sách tại các khu vực vùng sâu, vùng xa có cơ hội tiếp cận nhiều hơn.

Ông Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh: "Máy vi tính, các thiết bị khác cũng đã cũ và có phần hư hỏng do di chuyển. Chúng tôi kiến nghị để được duyệt thêm kinh phí đầu tư cho xe thư viện lưu động".

Ngày 14/2, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh, ký quyết định phê duyệt chủ trương xây dựng Tổ hợp công trình Bảo tàng - Thư viện tỉnh Cà Mau. Ðây là 1 trong 7 công trình chào mừng Ðại hội Ðại biểu Ðảng bộ tỉnh lần thứ XVII, tiến tới Ðại hội Ðại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Ðảng.

Dự án có diện tích sử dụng khoảng 10.079 m2. Trong đó, khối Bảo tàng diện tích sử dụng khoảng 6.522 m2; khối Thư viện diện tích sử dụng khoảng 3.557 m2. Bên cạnh xây dựng, việc đầu tư thiết bị công trình, thiết bị công nghệ cũng được chú trọng, nhằm hướng đến trưng bày, quản lý... số hoá tối ưu, hiệu quả nhất.

Dự án có tổng vốn đầu tư trên 410 tỷ đồng. Ðây là dự án thuộc nhóm B từ nguồn ngân sách tỉnh trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và giai đoạn 2026-2030. Thời gian thực hiện dự án trong giai đoạn 2025-2028, do Ban Quản lý dự án công trình Xây dựng tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư.

Lam Khánh