Truyền hình
Sau nhiều vòng đàm phán căng thẳng, hai phái chính trị Pha-ta và Ha-mát ở Pa-le-xtin đã đạt thỏa thuận hòa giải, cử Tổng thống M.Áp-bát đứng ra thành lập chính phủ lâm thời chuẩn bị cuộc tổng tuyển cử được tổ chức giữa năm nay. Thỏa thuận được hy vọng thúc đẩy đoàn kết dân tộc, tiếp thêm sức mạnh cho nỗ lực thành lập Nhà nước Pa-le-xtin độc lập.
Thỏa thuận có tên Tuyên bố Ðô-ha được lãnh đạo Pha-ta, Tổng thống M.Áp-bát và người đứng đầu Phong trào Hồi giáo Ha-mát K.Mê-san ký tại Thủ đô Ðô-ha của Ca-ta hôm 6-2, với sự chứng kiến của Quốc vương Ca-ta A.Tha-ni. Ðây là bước cụ thể hóa thỏa thuận hòa giải hai bên đạt được hồi tháng 5-2011. Theo kế hoạch, chính phủ lâm thời do Tổng thống Áp-bát đứng đầu sẽ được thành lập vào ngày 18-2 tới. Các thành viên chính phủ lâm thời phải là những nhân vật độc lập và cả Pha-ta, Ha-mát cùng tất cả phe phái ở Pa-le-xtin được quyền đề cử. Chính phủ có nhiệm vụ chuẩn bị tổ chức các cuộc bầu cử tổng thống và QH tại các vùng lãnh thổ Pa-le-xtin vào tháng 5 tới và giám sát việc tái thiết dải Ga-da.
Tuyên bố Ðô-ha được đánh giá là bước đột phá nhằm thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc, chấm dứt những bất đồng lâu nay giữa hai phái đối đầu ở Pa-le-xtin. Cả Pha-ta và Ha-mát đều hoan nghênh thỏa thuận đã mở ra cơ hội đoàn kết, làm tăng sức mạnh cho chính quyền Pa-le-xtin trong nỗ lực thành lập Nhà nước độc lập. Kể từ sau cuộc bầu cử lập pháp tháng 1-2006, việc lập một chính phủ liên hiệp giữa Pha-ta và Ha-mát luôn gặp trắc trở do chia rẽ và bất đồng giữa hai phái. Sau tổng tuyển cử, Pha-ta và Ha-mát cùng thành lập chính phủ đoàn kết quốc gia vào tháng 3-2007. Tuy nhiên, do sức ép từ bên ngoài, phong trào Ha-mát không được trao quyền thật sự. Ðiều này khiến Ha-mát bất bình, rút khỏi chính phủ và kiểm soát dải Ga-da. Pha-ta và Ha-mát chia nhau cầm quyền ở Bờ Tây và dải Ga-da cho tới nay. Sự thiếu đoàn kết dân tộc ở Pa-le-xtin đã được Mỹ và phương Tây lấy làm cớ để phản đối việc thành lập Nhà nước Pa-le-xtin độc lập.
Lễ ký thỏa thuận được tổ chức tại Thủ đô Ðô-ha của Ca-ta. Ảnh CNTV
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận thành lập chính phủ liên hiệp giữa Pha-ta và Ha-mát là bước đi tích cực, nhưng thách thức tiếp tục đặt ra cho việc thực thi thỏa thuận. Nghi ngại về việc các nội dung hòa giải có được thực thi đầy đủ hay không khiến Tuyên bố Ðô-ha không được chào đón rầm rộ như khi lãnh đạo hai phong trào này ký hiệp ước hòa giải tại Ai Cập hồi tháng 5-2011. Nhiều ý kiến cho rằng, Tuyên bố Ðô-ha cũng giống nhiều tuyên bố, hiệp định được hai bên ký trước đây và hầu hết các thỏa thuận đó không được thực thi đầy đủ. Nhiều người chỉ trích việc chỉ định Tổng thống Áp-bát thành lập chính phủ lâm thời, lần đầu trong lịch sử Pa-le-xtin cả hai chức vụ cao nhất được trao cho một người. Bởi, điều này đi ngược sự đồng thuận dân tộc trong thực thi thỏa thuận giữa Pha-ta, Ha-mát và các đảng phái Pa-le-xtin đạt được hồi năm ngoái, cũng như vi phạm luật pháp Pa-le-xtin sửa đổi năm 2003, trong đó quy định tách biệt hai chức vụ tổng thống và thủ tướng. Một số thành viên lãnh đạo của Pha-ta không hài lòng để ông Áp-bát lãnh đạo chính phủ lâm thời, vì như vậy ông Áp-bát không thể ra tranh chức Tổng thống trong cuộc bầu cử sắp tới... 
Trong khi Mỹ tỏ quan điểm không can thiệp đối với thỏa thuận hòa giải ở Pa-le-xtin, thì I-xra-en tiếp tục phản đối mạnh mẽ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ V.Nu-lan khẳng định, các vấn đề hòa giải giữa các phe phái là "chuyện nội bộ" của người Pa-le-xtin. Còn Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu tuyên bố rằng, chính quyền mới do Tổng thống Áp-bát đứng đầu phải lựa chọn giữa liên minh với Ha-mát và hòa bình với I-xra-en. Ông Áp-bát buộc phải từ bỏ "con đường hòa bình" nếu thực hiện thỏa thuận hòa giải. Lâu nay, Ha-mát bị I-xra-en và nhiều nước phương Tây liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố, nên không chấp nhận đại diện Ha-mát trong thành phần chính phủ ở Pa-le-xtin. Oa-sinh-tơn tuyên bố, bất kỳ chính phủ nào của Pa-le-xtin đều phải cam kết từ bỏ bạo lực, công nhận Nhà nước I-xra-en và tôn trọng các thỏa thuận đã ký với I-xra-en, cũng như các nghĩa vụ trong lộ trình hòa bình Pa-le-xtin - I-xra-en.
Thực tế chia rẽ phe phái kéo dài thời gian qua đặt ra nhiệm vụ khẩn cấp cho giới lãnh đạo Pa-le-xtin phải tìm lại và duy trì đoàn kết dân tộc. Người dân Pa-le-xtin đang chông chờ các phe phái thực thi đầy đủ các nội dung hòa giải trong Tuyên bố Ðô-ha.
Nguồn: NDOL
Xem thêm bình luận