Vài nhận định về Giải báo chí tỉnh Bạc Liêu lần thứ 17 năm 2014

Là thành viên hội đồng chung khảo, tham gia chấm Giải báo chí tỉnh Bạc Liêu lần thứ 17 năm 2014 tôi có mấy nhận định về giải năm nay...

Phó Bí thư Tỉnh ủy Trương Minh Chiến, trao giải cho các phóng viên đoạt giải C. Ảnh: M.Đ

Về chiều rộng, quan sát trên 97 tác phẩm tôi thấy những người làm báo trong tỉnh (và cả ngoài tỉnh) ngày càng quan tâm đến đời sống xã hội của Bạc Liêu. Những đề tài thể hiện bước đi, sự vận động trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội của tỉnh. Nhìn đề tài trải rộng, có những mặt tập trung của các tác phẩm tham gia dự giải, cho thấy báo chí ngày càng tỏ rõ sự nhập cuộc, đồng hành cùng sự vận động đi lên của Bạc Liêu.

Về chiều sâu, báo chí đã khai thác tập trung nhiều mặt, đi theo dòng thời sự, theo sự vận động phát triển của tỉnh. Khi Tỉnh ủy Bạc Liêu có định hướng “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, hay sự kiện Festival Đờn ca tài tử (ĐCTT) quốc gia lần I… thì xuất hiện hàng loạt bài báo theo dòng thời sự này, trong đó có nhiều tác phẩm xuất sắc. Đó là tác phẩm truyền hình Cô gái đứng lên từ bài Dạ cổ của Thu Ngọc - Trần Út (Đài PT-TH Bạc Liêu), bài Đất tài tử của Cẩm Thúy (Báo Bạc Liêu), Đờn gáo còn ngân… của Nam Kha (Tạp chí Văn nghệ Bạc Liêu); truyền hình còn có tác phẩm Không gian ĐCTT của Thu Ngọc - Thanh Thế (Đài PT-TH Bạc Liêu), Cảm nhận của người Bạc Liêu sau Festival ĐCTT của Trần Quyền - Thanh Thế (Đài PT-TH Bạc Liêu)… Những bài báo này đã thể hiện một cách mới mẽ trong nhận diện vùng đất văn hóa Bạc Liêu cũng như thể hiện được chiều sâu, dòng chảy của đất ĐCTT.

Các nhà báo cũng đã dũng cảm chỉ ra những mặt chưa làm được bằng thái độ trách nhiệm rõ ràng. Đọc bài báo Làng “mười không” trong rừng phòng hộ của Trọng Duy (phóng viên thường trú Báo Nhân dân), tôi thấy trong cuộc vận động phát triển của Bạc Liêu còn một mảng đời sống nhức nhối để cùng nhau ra sức giải quyết. Nhà báo nói về cái chưa được bằng cái tâm chia sẻ, chứ không phải nói cho bỏ ghét. Đây là cái tâm cần có của các nhà báo lớn lên, trưởng thành từ nền báo chí cách mạng. Đọc tác phẩm Nuôi tôm sú hay tôm thẻ của Lư Dũng (Báo Bạc Liêu), Phước Long quê tôi của Tấn Phong (Đài Tiếng nói Việt Nam) tôi thấy các tác giả dõi theo, bám chặt những cuộc làm ăn lớn, những mục tiêu cần đạt được cho Bạc Liêu ngày một đi lên.

Có lẽ các nhà báo sẽ đồng ý với tôi rằng, một bài báo thành công, trước tiên cần hai yếu tố căn bản: tính phát hiện và cách thể hiện. Cách thể hiện xem ra quan trọng vô cùng, một bài báo đạt hiệu quả xã hội ngoài đề tài thì đọc vào độc giả cảm thấy cảm động, thấy cái hồn của sự kiện, thấy văn phong gợi cảm. Thế nhưng, đọc 97 tác phẩm báo in, báo nói và lời bình của báo hình, cảm giác chung của chúng tôi là văn từ thiếu sự trau chuốt, rèn luyện. Còn độc giả, trong thời đại bùng nổ thông tin họ cần đọc nhanh, hiểu liền, chứ không thể có thời gian đọc một bài 20 - 30 phút, có nhiều loạt bài kéo dài quá nhiều kỳ… Ban sơ khảo còn có một nhận xét mà tôi thấy cần nêu là loại hình phát thanh chỉ dừng lại ở tính phát hiện, thiếu phần đề xuất hướng xử lý. Đặc biệt, nhiều tác phẩm phát thanh chưa sử dụng triệt để lợi thế của loại hình này, đó là tiếng động hiện trường, âm thanh và nhạc nền minh họa…

Trên đây là những khiếm khuyết nhỏ, thuần túy về kỹ thuật. Cái bao trùm, lớn lao và sâu sắc hơn của Giải báo chí tỉnh Bạc Liêu lần thứ 17 năm 2014 là đã thể hiện được tài năng, tâm huyết của đội ngũ làm báo hôm nay là góp phần quan trọng làm rõ thêm, sáng lên một Bạc Liêu đầy bản sắc văn hóa, một Bạc Liêu đột phá…

PHAN TRUNG NGHĨA