Vấn đề sửa đổi Hiến pháp Nhật Bản “nóng” trở lại

Vào thời điểm dư luận chống đối việc sửa đổi Hiến pháp đang nguội bớt trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt với những nguy cơ an ninh từ chương trình hạt nhân của CHDCND Triều Tiên, Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe) đã làm nóng lại vấn đề được đề xuất từ năm 2012 bằng việc khởi xướng các cuộc thảo luận liên quan đến cải tổ Hiến pháp tại Quốc hội…

Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê phát biểu tại cuộc họp ở Tô-ki-ô hôm 1/5 về vấn đề sửa đổi Hiến pháp. Ảnh: Kyodo

Thủ tướng Sin-dô A-bê có tham vọng thực hiện sự thay đổi có tính bước ngoặt đó ngay trong năm nay. Theo Thời báo Nhật Bản, phát biểu tại cuộc họp của các nghị sĩ liên đảng ủng hộ cải cách Hiến pháp hôm 1/5, ông khẳng định năm nay là thời điểm thích hợp để thực hiện “bước đi lịch sử” trong việc cải cách Hiến pháp hòa bình sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Thủ tướng Nhật Bản gọi đây là một hiến pháp lý tưởng, viện dẫn tình hình an ninh đang ngày càng trở nên nghiêm trọng là một trong những nhân tố dẫn đến việc sửa đổi đầu tiên đối với Hiến pháp Nhật Bản.

Bản Hiến pháp hiện nay của Nhật Bản có hiệu lực cách đây 70 năm. Ông Sin-dô A-bê coi đây là thời điểm chín muồi và điều chính quyền đang tìm kiếm là một kế hoạch cụ thể. Ông cho biết, những người coi Hiến pháp là một văn bản không thể sửa đổi giờ chỉ còn là thiểu số. Thủ tướng Nhật Bản cũng khẳng định, ông sẽ chứng minh với công luận việc chính phủ của ông sẽ có những kế hoạch như thế nào để bảo tồn “một nước Nhật hòa bình, thịnh vượng trong bối cảnh đối mặt với nhiều thách thức, từ nguy cơ an ninh khu vực cho tới tình trạng dân số và lực lượng lao động giảm”.

Việc sửa đổi điều khoản quy định từ bỏ chiến tranh để giải quyết các tranh chấp trong Hiến pháp là một trong những mục tiêu chính trị mà ông Sin-dô A-bê theo đuổi từ lâu. Chính ông là người đã phê chuẩn các điều luật cho phép Nhật Bản được dùng quyền phòng vệ tập thể mà không vi phạm Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản, đồng thời gỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí với Nhật. Nhật Bản đã chủ động khởi xướng một sáng kiến an ninh với ASEAN trong bối cảnh an ninh trong khu vực ngày càng đối mặt với nhiều thách thức. Mới đây nhất, hôm 1/5, lần đầu tiên kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản đã điều chiến hạm lớn nhất của mình hộ tống một tàu cung ứng của Mỹ hoạt động trong vùng biển Nhật Bản.

Việc sửa đổi Hiến pháp sẽ tạo ra những cơ sở pháp lý mạnh mẽ hơn cho các biện pháp quốc phòng gây tranh cãi của ông Sin-dô A-bê. Các điều khoản pháp lý mới sẽ dỡ bỏ hạn chế đối với việc triển khai quân đội Nhật Bản ra nước ngoài và mở rộng định nghĩa “phòng vệ” để bao hàm cả việc trợ giúp đồng minh. Bản dự thảo sửa đổi Hiến pháp của Nhật Bản do đảng cầm quyền đệ trình năm 2012 khôi phục những truyền thống Hoàng tộc tương tự với các giai đoạn trước chiến tranh, tập trung vào Nhật Hoàng và trong một số trường hợp đặt lợi ích quốc gia lên trên những quyền cơ bản của mỗi cá nhân.

Trong nhiều năm qua, đảng Dân chủ tự do của ông Sin-dô A-bê và những người ủng hộ luôn thúc đẩy những nỗ lực cải cách Hiến pháp. Họ cho rằng, bản Hiến pháp năm 1947 của Nhật là di sản của một nước Nhật thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ hai và là sự áp đặt ý chí của bên chiến thắng về các giá trị và trật tự thế giới. Bản Hiến pháp này tuyên bố từ bỏ việc sử dụng vũ lực trong các xung đột quốc tế và hạn chế khả năng phòng vệ của binh sĩ Nhật Bản, mặc dù Nhật Bản có một lực lượng quân đội hiện đại được vũ trang tối tân và hợp tác chặt chẽ với Mỹ.

C.Q.B (theo QĐND)