Vì nghề cá bền vững

Khai thác thuỷ sản từ lâu đã là mạch máu kinh tế gắn liền với sinh kế của ngư dân. Tuy nhiên, việc Uỷ ban Châu Âu (EC) áp đặt “thẻ vàng” IUU từ năm 2017 đã trở thành rào cản lớn, tác động trực tiếp đến hoạt động khai thác và xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam. Ðể tháo gỡ nút thắt này, tỉnh Cà Mau xác định bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, yếu tố quan trọng vẫn là ý thức trách nhiệm của mỗi ngư dân khi vươn khơi, bám biển.

• Tăng tốc gỡ "thẻ vàng" 
• Quyết tâm gỡ "thẻ vàng", Cà Mau siết chặt quản lý tàu cá
• Kiên quyết gỡ thẻ vàng IUU Vì sự phát triển bền vững ngành thuỷ sản
• Nỗ lực gỡ "thẻ vàng" IUU vì lợi ích quốc gia

Siết chặt quản lý từ cửa biển

Cà Mau có bờ biển dài trên 310 km, với 75 cửa biển lớn nhỏ thông ra vùng biển rộng hơn 120.000 km2, có hơn 5.000 tàu cá hoạt động khai thác hải sản, trong đó hơn 1.500 tàu có chiều dài trên 15 m và có gần 1.700 tàu của các tỉnh lân cận hoạt động trên vùng biển của tỉnh. Ðể sớm tháo gỡ thẻ vàng IUU, công tác kiểm soát tàu cá ra vào cửa biển được triển khai chặt chẽ, kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện được ra khơi.

Tại các cửa biển: Nhà Mát, Gành Hào, công tác kiểm soát được thực hiện nghiêm ngặt. Ðại uý Nguyễn Hoài Nghi, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Nhà Mát, nhấn mạnh: “Trong mỗi chuyến biển, việc kiểm tra hồ sơ pháp lý và hệ thống trang thiết bị kỹ thuật, thiết bị giám sát hành trình (VMS) không chỉ là quy định bắt buộc mà còn là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an toàn trên biển. Ðối với ngư dân, việc chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ tuỳ thân, giấy phép khai thác, nhật ký hành trình và duy trì kết nối VMS đã trở thành thói quen không thể thiếu. Sự chuyển biến tích cực trong nhận thức này không chỉ giúp tàu cá vận hành thông suốt khi qua các trạm kiểm soát, mà còn góp phần quan trọng vào nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU và khẳng định chủ quyền biển đảo quê hương”.

Bộ đội Biên phòng tuyên truyền pháp luật cho ngư dân

Ông Kim Thái Minh Quân, ngư dân tại khóm Nhà Mát, phường Hiệp Thành, người có tàu cá hoạt động vùng khơi, chia sẻ: “Từ khi Nhà nước thắt chặt quy định, tôi luôn chủ động hoàn thiện các loại giấy tờ từ đăng kiểm, giấy phép khai thác, nhật ký hành trình cho đến chứng nhận an toàn thực phẩm. Các thiết bị định vị, bộ đàm cũng được bảo trì, vận hành xuyên suốt 24/24. Ðặc biệt, tôi tự nguyện ký cam kết không xâm phạm vùng biển nước ngoài, tuyệt đối không sử dụng xung điện hay thuốc nổ, vì đó là cách duy nhất để bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản lâu dài”.

Tăng cường tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm ngư dân

Hiện nay, các địa phương, các cấp, các ngành nghiêm túc, khẩn trương và nỗ lực triển khai thực hiện nhiệm vụ phòng chống khai thác bất hợp pháp, không theo quy định được Chính phủ giao. Tuy nhiên, tháo gỡ thẻ vàng không chỉ là trách nhiệm của ngành chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi ngư dân hành nghề trên biển. Bên cạnh xử lý nghiêm các vi phạm, các đồn, trạm biên phòng trên toàn tỉnh Cà Mau tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhằm thay đổi nhận thức của bà con về lợi ích và trách nhiệm đối với nghề biển.

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Gành Hào tuần tra trên biển.

Trung tá Nguyễn Văn Nguyện, Ðồn trưởng Ðồn Biên phòng Gành Hào, khẳng định: “Chúng tôi xác định tuyên truyền pháp luật là khâu then chốt, quyết định hiệu quả chấp hành pháp luật trên biển. Ðơn vị đặc biệt chú trọng phổ biến Ðiều 60 Luật Thuỷ sản với 14 nhóm hành vi khai thác bất hợp pháp như: đánh bắt không giấy phép, sử dụng ngư cụ cấm, hay xâm phạm vùng biển nước ngoài. Từ đó, giúp ngư dân hiểu rõ, nâng cao ý thức trách nhiệm và tự giác tuân thủ quy định khi vươn khơi”.

Với người dân xứ biển, nghề cá không chỉ là sinh kế mà còn là nghề cha truyền con nối. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nếu không sớm tháo gỡ “thẻ vàng” IUU, thuỷ sản Việt Nam nói chung và Cà Mau nói riêng sẽ tiếp tục đối mặt với những rào cản lớn khi vươn ra thị trường quốc tế. Việc tuân thủ các quy định hiện nay chính là cách bảo vệ quyền lợi kinh tế lâu dài của chính ngư dân.

Cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng Gành Hào kiểm tra hệ thống giám sát hành trình trên tàu cá của ngư dân tại cửa biển Gành Hào.

Ông Ðặng Quốc Thuỳ, Ấp 1, xã Gành Hào, chủ 2 tàu cá xa bờ, chia sẻ: “Ngoài giấy tờ đầy đủ, tôi yêu cầu tài công phải ghi chép nhật ký khai thác chi tiết, đầy đủ, từ vùng biển đánh bắt, sản lượng thuỷ sản đến từng loại hải sản bắt được cũng phải ghi chép để phục vụ truy xuất nguồn gốc thuỷ sản. Ðặc biệt, hệ thống giám sát VMS phải được bật liên tục 24/24. Chúng tôi kiên quyết không xâm phạm vùng biển nước ngoài và nói không với khai thác tận diệt. Ðó là trách nhiệm để cùng Nhà nước tháo gỡ “thẻ vàng” cho nghề cá”.

Khai thác thuỷ sản an toàn và có trách nhiệm là mục tiêu hàng đầu mà các ngành chức năng đang hướng tới. Việc gỡ bỏ “thẻ vàng” là trước mắt, nhưng sâu xa hơn chính là nâng cao ý thức của ngư dân trong bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, đảm bảo cho những chuyến tàu đầy ắp cá tôm trên vùng biển quê hương.

Thuỳ Liên - Duy Phong