Xây dựng mô hình xử lý chất thải rắn phù hợp, hiệu quả

Những khó khăn, trở ngại trong triển khai các dự án xử lý chất thải rắn hiện nay đang đòi hỏi sớm tìm ra, xây dựng những mô hình có công nghệ phù hợp, cơ chế tài chính, kinh tế hiệu quả.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo nội dung trên trong cuộc họp tình hình triển khai thực hiện Quyết định 798/2011/QĐ-TTg về đầu tư xử lý chất thải rắn, chất thải sinh hoạt trên địa bàn cả nước.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về tình hình quản lý chất thải rắn, chất thải sinh hoạt (CTR), đến nay mới có 17 tỉnh, thành thành lập và phê duyệt quy hoạch quản lý CTR, 25 địa phương đang lập quy hoạch và 21 địa phương chưa triển khai nhiệm vụ đầu tiên, cấp thiết liên quan đến quản lý rác thải.

Hiện tổng lượng CTR phát sinh ở các đô thị ước tính 29.800 tấn/ngày, tỷ lệ thu gom và xử lý đạt 83%. Ở nông thôn là 30.500 tấn/ngày và tỷ lệ thu gom ước đạt 50-60% ở các thị trấn, thị tứ và 20-30% ở các khu vực khác.

Công nghệ xử lý CTR ở Việt Nam hiện chủ yếu là chôn lấp (80-85%), nhưng chôn lấp hợp vệ sinh chỉ đạt 20-25%. Hiện có trên 20 dự án xử lý rác thành các sản phẩm tái chế như phân hữu cơ, công nghệ đốt,... nhưng quy mô nhỏ, sản phẩm khó tiêu thụ,...

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp tham gia xây dựng các dự án xử lý chất thải với quy mô, công nghệ, nguồn đầu tư khác nhau triển khai ở nhiều địa phương trong cả nước. Tuy chưa có tổng kết đầy đủ nhưng nhìn chung công nghệ chưa phù hợp với tính chất rác thải cũng như thói quen phân loại tại nguồn của sinh hoạt dân cư hiện nay. Các cơ chế, chính sách ưu đãi về đầu tư xử lý CTR đã có nhưng việc áp dụng còn nhiều khó khăn.

Những vấn đề nói trên dẫn tới tình trạng kinh phí cho hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý CTR, chất thải sinh hoạt hiện nay chủ yếu trông chờ vào NSNN, mức thi phí vệ sinh còn rất thấp, chưa khuyến khích được các thành phần kinh tế tham gia, việc xã hội hóa khó khăn.

Trước thực trạng này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nêu rõ chủ trương thúc đẩy, triển khai quyết liệt hơn nữa các quy định trong Quyết định 798/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đầu tư xử lý chất thải rắn, chất thải sinh hoạt.

Trong đó, vấn đề lớn nhất, cần tập trung khắc phục là sự lúng túng trong việc tìm ra những mô hình thực sự phù hợp, hiệu quả trong xử lý CTR theo tính chất rác thải từng khu vực cũng như tập quán sinh hoạt của người dân. Bộ Xây dựng sớm tổng kết, xây dựng mô hình công nghệ, cho triển khai thí điểm một số dự án, công nghệ với các cơ chế, chính sách phù hợp để đảm bảo tính kỹ thuật, kinh tế, tài chính, nhất là bài toán hiệu quả để nhà đầu tư có thể thu hồi vốn, thực hiện được chủ trương xã hội hóa trong lĩnh vực.

Cùng với đó, Chính phủ sẽ sớm có văn bản đôn đốc các tỉnh, thành hoàn thành công tác quy hoạch quản lý chất thải rắn, kể cả ở nông thôn trong năm 2012 cũng như tiếp tục chỉ đạo một số dự án cấp vùng đã có trong quy hoạch xây dựng khu xử lý CTR các vùng kinh tế trọng điểm.

Các Bộ, ngành hữu quan tiếp tục xây dựng đề án huy động vốn để triển khai chủ trương quan trọng và cấp thiết này, xây dựng chương trình và tổ chức tuyên truyền, truyền thông nâng cao ý thức người dân trong bảo vệ môi trường, thói quen phân loại rác từ nguồn...

Cũng về vấn đề liên quan, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu các cơ quan hữu quan sớm tổ chức tổng kết, đánh giá triển khai việc quản lý, xử lý chất thải y tế, chất thải công nghiệp nguy hại trong thời gian tới.

Nguồn: Chinhphu.vn