Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước: Nhận diện vai trò của thanh niên

Năm mươi tám năm trưởng thành và cống hiến, bao thế hệ thanh niên Việt Nam đã xây dựng hình mẫu những người trẻ giàu lòng yêu nước, tự hào dân tộc, tự lực tự cường, đóng góp tài năng và sức trẻ cho nền độc lập dân tộc và CNXH vì dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh…

Thời kỳ mới hôm nay, trong lúc cả nước cùng “xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” - Nghị quyết Trung ương 9 (khóa XI), vai trò và vị thế mới của thanh niên cần được nhận diện rõ hơn lúc nào hết!

Tuổi trẻ Bạc Liêu quyên góp ủng hộ “Vì biển, đảo quê hương”. Ảnh: H.T

Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta là “Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Trong xây dựng văn hóa, trọng tâm là chăm lo xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp…”. Và muốn xây dựng nên một nhân cách đẹp, con người ấy phải được rèn luyện, uốn nắn ngay từ thuở ấu thơ. Không phải ngẫu nhiên mà ông bà ta truyền dạy rằng “dạy con từ thuở còn thơ…”, chính sự định hướng, giáo dục đúng đắn của ông bà, cha mẹ, thầy cô từ bé sẽ gầy dựng nên nhân cách một con người. Và khi trở thành thanh niên - lứa tuổi dễ tiếp thu những tác động xung quanh mình (có cái tốt, tích cực lẫn cái xấu, tiêu cực) thì việc định hướng để thanh niên sống hướng đến chân - thiện - mỹ quan trọng hơn bao giờ hết để hoàn thiện nhân cách một con người.

“Tuổi trẻ sống đẹp” - cụm từ này ai cũng đã từng nghe qua, nhưng sống thế nào là đẹp? Không phải chỉ là hừng hực khí thế ở từng phong trào, phần việc thanh niên mà là những cử chỉ, hành động, suy nghĩ ở chính trong “thâm tâm” mỗi bạn trẻ, có khi không cần ai biết đến. Bạn trẻ đã biết thế nào là sống đẹp khi chưa từng hiểu về chân giá trị của cuộc sống ấm no, hòa bình hôm nay, biết bao đau thương mất mát đã từng trả giá? Bạn trẻ đã từng đọc Nhật ký Đặng Thùy Trâm, Mãi mãi tuổi hai mươi để hiểu về nhân cách và lý tưởng sống của người trẻ hôm qua để soi rọi lại chính mình?… Những thanh niên Việt Nam ở thời “mưa bom bão đạn” đã đi vào sử sách như những tấm gương sáng ngời; những thanh niên Việt Nam ưu tú đã và đang bằng tri thức và sức trẻ cống hiến, làm rạng rỡ non sông; những trí thức trẻ âm thầm tận tụy với những công việc thầm lặng ở vùng quê nghèo nào đó… Tất cả đã góp phần trong việc xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam bằng nhân cách, lối sống đẹp.

...Đến “sống là cho…”

Không chiếm số đông, nhưng những “hạt sạn” pha trộn trong lớp thanh niên hôm nay chính là những băn khoăn! Những vụ án giết người dã man mà kẻ thủ ác là trí thức trẻ (sinh viên đang học đại học), thanh thiếu niên giết bạn, đau lòng hơn là giết chết cha mẹ ruột của mình vì nhiễm những trò chơi trên mạng… làm rúng động xã hội và trăn trở với thế hệ “rường cột của nước nhà”. Cuộc sống đủ đầy, dư dả, ngồi trên đống tiền, nhiều cậu ấm, cô chiêu đã ném thời thanh xuân của mình vào những cuộc vui vô bổ; trong khi chỉ một khoản phí ăn chơi của họ có thể là ao ước đến cháy lòng của những bạn trẻ khác đang thiếu thốn, khó khăn trăm bề trên con đường chinh phục tri thức!

Khi những “hạt sạn” ấy đang sống bằng tư duy hưởng thụ, không định được mục tiêu đời mình thì những chiếc áo xanh tình nguyện đứng ở chốt đèn giao thông, áo xanh đổ mồ hôi đầm đìa cất lại mái nhà cho dân nghèo, áo xanh bên ngọn đèn dầu cầm tay cho trẻ làm quen từng con chữ… đã hóa thành những tấm gương phản chiếu, đẹp và sáng lấp lánh! Thật ý nghĩa và xúc động biết mấy những hình mẫu thanh niên sống biết cống hiến, thấm nhuần lý tưởng “sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”. Các bạn có thể không mua một đôi giày đẹp, một bộ quần áo ưng ý, nhưng không tiếc tiền để giúp những người khó khăn hơn mình. Các bạn sẵn sàng vác ba lô lên miền núi, về vùng sâu chăm lo sức khỏe cho bà con hoặc gánh “nghiệp” gõ đầu trẻ đầy gian nan ở những nơi ấy thay vì “chọn việc nhẹ nhàng”, bởi các bạn hiểu nếu ngược lại thì “gian khổ sẽ dành phần ai”…

Tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất của đời người. Đó cũng là lúc chúng ta cống hiến, cùng góp phần nhỏ bé của mình để vun đắp quê hương ngày thêm giàu đẹp. Đảng và Nhà nước ta đang ra sức “xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, việc huy động mọi nguồn lực, đa nhân tố, sự cộng sức của từng địa phương, vùng miền đang được phát huy. Đây cũng chính là lúc mỗi thanh niên hãy suy nghĩ và hành động chín chắn, cùng góp sức mình cho sự phát triển bền vững ấy.

CẨM THÚY