Bài học về hụi chưa bao giờ hết nóng

Chỉ cần một dòng thông tin ngắn “bắt chủ hụi lừa đảo” trên công cụ tìm kiếm, người ta dễ dàng tìm hàng trăm thông tin của công an các địa phương trên khắp cả nước xử lý các đối tượng là chủ hụi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người tham gia chơi hụi.

TAND tỉnh xét xử vụ Nguyễn Thùy Trang “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” do làm chủ hụi. Ảnh: K.P

Ai cũng biết chơi hụi có nguy cơ bị giật hụi, mất tiền rất cao, thậm chí đến mức cộng đồng mạng xã hội còn ví von, đặt ra khái niệm chơi hụi là “rất nhiều người cùng gom góp tiền đưa cho một người, người này sau đó tuyên bố tiền không còn nữa, và những người kia phải chạy vạy đi kiện để đòi tiền”. Tuy nhiên, rất nhiều người vẫn lao vào chơi như những con thiêu thân.

Đáng nói hơn, khi Nhà nước, các tổ chức đoàn thể, chính quyền địa phương những năm gần đây đều tập trung tuyên truyền về những cách thức lừa đảo trong chơi hụi, nâng cao cảnh giác cho người dân, nhất là chị em phụ nữ về những thủ đoạn để chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức chơi hụi nhưng người dân vẫn rất chủ quan.

Chỉ cần nhìn thấy hình thức của chủ hụi có vẻ giàu có, nhiều tiền (biểu hiện qua việc ăn mặc, đeo nhiều vàng, ở nhà lầu…) hoặc người nhà của cán bộ, hoặc bản thân cũng có thể là cán bộ, công chức thì lập tức lấy được niềm tin, uy tín đối với nhiều người. Không ít tay em (người tham gia chơi hụi) khi được hỏi đã cho biết: “Chơi hụi là dựa vào niềm tin, nên thấy người nào kêu nhiều dây hụi, lại giàu có, uy tín thì dễ lấy lòng tin của người chơi”. Và đến khi bị giật hụi thì mới giật mình tỉnh ngộ. Bởi những chủ hụi có ý lừa đảo chiếm đoạt tài sản thường sẽ tạo “vỏ bọc” cho mình để xây dựng niềm tin, uy tín mới có thể kêu gọi được nhiều người cùng bỏ tiền ra chơi. Đặc biệt, trong các vụ án hụi bị khởi tố, điều tra, xét xử, những bị hại “lớn” (thiệt hại nhiều) thường là những người bỏ tiền chục triệu, trăm triệu đồng để “mua hụi” (thực chất đây là cách để các chủ hụi vay tiền của hụi viên).

Điển hình như vụ Nguyễn Thùy Trang (sinh năm 1988, thường trú ấp Nhà Việc, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) bị khởi tố, đưa ra xét xử về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản do làm chủ hụi và bị TAND tỉnh tuyên phạt 14 năm tù. Trong tổng số tiền hơn 6 tỷ đồng mất khả năng thanh toán, bị cáo Trang còn dựa vào các dây hụi đã có thông tin gian dối để bán hụi cho nhiều người với số tiền hơn 1,64 tỷ đồng. Trong đó có một số bị hại sẵn sàng bỏ số tiền từ 100 - 700 triệu đồng để mua hụi mà không hề nghi ngờ, vì sao lại có nhiều người chơi hụi muốn bán hụi đến thế? Trong vụ án của chủ hụi Nguyễn Thùy Trang, bị cáo còn là cán bộ, công chức nhà nước, nguyên là Phó Bí thư Huyện đoàn huyện Vĩnh Lợi, có chồng, có anh ruột cũng là cán bộ nhà nước. Chính nhờ những điều này mà hàng trăm bị hại, trong đó có nhiều người cũng là cán bộ nhà nước đã tin tưởng, tham gia chơi hụi và bị mất tiền oan.

Bài học chơi hụi và những vụ bể hụi chưa bao giờ hết “nóng”, nhưng vẫn có nhiều người vì ham lợi cao (hụi thường có lãi cao hơn so với các hình thức tiết kiệm khác) nên bất chấp nguy cơ mà tham gia. Để việc chơi hụi được đảm bảo, Nhà nước cũng đã ban hành nhiều quy định, trong đó luật dân sự về “hụi, họ, bêu, phường”, hướng dẫn các cách đúng pháp luật khi tham gia chơi hụi. Điều quan trọng vẫn là, những người chơi có tuân thủ đúng theo quy định hay vẫn tiếp tục chơi hụi theo kiểu dân gian và chẳng bao lâu thì lại khóc ròng vì trắng tay do bị giật hụi.

KIM PHƯỢNG