Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật đờn ca tài tử

Đờn ca tài tử (ÐCTT) Nam Bộ là một dòng nhạc dân tộc của Việt Nam, được hình thành và phát triển cuối thế kỷ XIX, bắt nguồn từ nhạc lễ, nhã nhạc cung đình Huế và dân ca Nam Bộ. Năm 2012, nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ được Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Ngày 5/12/2013, tại phiên họp Uỷ ban Liên Chính phủ về bảo vệ Di sản văn hoá phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO, ÐCTT Nam Bộ của Việt Nam đã được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.

Ngày 30/9/2015, UBND tỉnh Cà Mau ra Quyết định số 1438/QÐ-UBND ban hành Ðề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tỉnh Cà Mau” giai đoạn 2015-2020. Tiếp đó, ngày 26/4/2016, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch ban hành Kế hoạch số 43/KH-SVHTTDL về việc thực hiện Ðề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tỉnh Cà Mau” giai đoạn 2015-2020, trong đó giao Bảo tàng tỉnh thực hiện việc kiểm kê, sưu tầm về nghệ thuật ÐCTT trên địa bàn toàn tỉnh trong năm 2016.

Các em học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Ðình Chiểu tham quan trưng bày “Nghệ thuật Ðờn ca tài tử Nam Bộ” tại Bảo tàng tỉnh Cà Mau.

Thực hiện công tác kiểm kê và sưu tầm các hiện vật, tư liệu, hình ảnh liên quan đến nghệ thuật ÐCTT trên địa bàn tỉnh, Bảo tàng tỉnh đã nhận được sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân cũng như tập thể từ các câu lạc bộ ÐCTT trong toàn tỉnh. Ðến nay, Bảo tàng tỉnh đã sưu tầm được hơn 850 hình ảnh, tư liệu, tài liệu, hiện vật, băng đĩa, bài bản của các soạn giả. Trên cơ sở những tư liệu, hình ảnh đã sưu tầm được, Bảo tàng tỉnh Cà Mau thực hiện đề cương, trưng bày chuyên đề “Nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tỉnh Cà Mau” với các chủ đề như: Sự hình thành và phát triển nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ trên vùng đất phương Nam; Sự kết giao của nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tại 3 tỉnh Cà Mau - Bạc Liêu - Sóc Trăng; Bảo tồn và phát huy nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tại Cà Mau.

Khi đến xem phòng trưng bày, khách sẽ thích thú khi được thấy những hình ảnh về ban ÐCTT của ông Nguyễn Tống Triều, ban ÐCTT đầu tiên lưu diễn ở nước ngoài năm 1900. Qua đó, cho thấy ÐCTT đã nổi danh từ hơn một thế kỷ trước. Hàng chục loại nhạc cụ trong dàn nhạc tài tử như: đàn kìm, đàn cò, đàn tranh, đàn bầu, song lang, ghi-ta phím lõm… cũng được trưng bày.

Gian trưng bày về các nghệ nhân, nghệ sĩ Cà Mau đã làm vang danh ÐCTT, cải lương, để lại cho người xem ấn tượng sâu đậm nhất. Ðó là những hình ảnh, những bài ca tài tử viết tay của các nghệ nhân: Lâm Tường Vân, Tăng Phát Vinh, Nghệ sĩ Huỳnh Khánh, Soạn giả Trọng Nguyễn…

Trưng bày nhằm tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền bối, các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhạc sư, soạn giả, nhà nghiên cứu… đã có công sáng tạo, lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật ÐCTT ở Cà Mau nói chung và Nam Bộ nói riêng. Nhằm góp phần nâng cao nhận thức, khuyến khích cộng đồng chung tay giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá đặc trưng của loại hình nghệ thuật độc đáo này.

 Trưng bày chuyên đề “Nghệ thuật ÐCTT Nam Bộ tỉnh Cà Mau sẽ được khai mạc vào tháng 12/2016 kéo dài đến tháng 2/2017./.

Bài và ảnh: Mỹ Phượng