Truyền hình
Những năm gần đây, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, sa vào các tệ nạn xã hội có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, gây lo lắng trong cộng đồng. Không chỉ tập trung ở đô thị lớn, mà ngay cả vùng nông thôn, tình trạng này cũng đang len lỏi với nhiều hình thức mới, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của toàn xã hội.
- Đồng bộ và quyết liệt các giải phòng, chống tệ nạn xã hội
- Tiến tới loại bỏ tệ nạn ma tuý khỏi đời sống xã hội
- Đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng xã hội không tệ nạn
Theo thống kê của ngành Công an, tội phạm có xu hướng trẻ hoá. Đáng chú ý, nhiều vụ việc nghiêm trọng như trộm cắp, cố ý gây thương tích, đua xe trái phép, sử dụng và mua bán ma tuý... có sự tham gia của người chưa thành niên hoặc thanh niên trẻ tuổi.
Điển hình, rạng sáng 17/2/2025, lực lượng Công an tỉnh Cà Mau kịp thời ngăn chặn nhóm 23 thanh thiếu niên mang hung khí “giải quyết mâu thuẫn” tại một quán cà phê ở Khóm 4, Phường 6 (nay là phường Tân Thành). Vụ việc là hồi chuông cảnh báo về xu hướng bạo lực và hành vi lệch chuẩn trong giới trẻ hiện nay, khi chỉ vì mâu thuẫn nhỏ, nhiều em sẵn sàng dùng bạo lực để giải quyết, cho thấy sự thiếu kỹ năng sống và định hướng từ gia đình, nhà trường.
Một vụ việc trộm cắp tài sản được Toà án Nhân dân khu vực 2 đưa ra xét xử vừa qua, trong đó, có những bị can với tuổi đời còn khá trẻ.
Nếu trước đây, hành vi vi phạm chủ yếu do tụ tập trực tiếp, thì nay, với sự phát triển của mạng xã hội, không gian mạng trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho hành vi lệch chuẩn nảy sinh. Nhiều video bạo lực, “thử thách nguy hiểm” được lan truyền trên TikTok, YouTube, Facebook… thu hút hàng triệu lượt xem, khiến không ít bạn trẻ bắt chước để “câu like”, thể hiện bản thân, thậm chí vi phạm pháp luật.
Đáng lo ngại hơn, một bộ phận thanh thiếu niên bị cuốn vào các nhóm kín, diễn đàn xấu, nơi cổ súy lối sống buông thả, coi thường pháp luật. Không ít trường hợp bị lôi kéo tham gia cờ bạc trực tuyến, cá độ bóng đá, lừa đảo, vay tiền qua app… để rồi rơi vào nợ nần, khủng hoảng tinh thần.
Luật sư Quách Ngọc Lam (Đoàn Luật sư tỉnh Cà Mau) cho rằng, tình trạng “trẻ hoá” tội phạm là vấn đề đáng lo ngại. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu sự quan tâm, giáo dục từ gia đình và nhà trường.
“ Không ít bạn trẻ hiện nay thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc, dễ bị kích động, phản ứng bộc phát. Nguyên nhân do chưa được trang bị kỹ năng giải quyết mâu thuẫn tích cực, lại tiếp xúc quá nhiều với nội dung độc hại trên mạng mà không có định hướng phù hợp”, Luật sư Quách Ngọc Lam phân tích.
Cũng theo ông, tội phạm ma tuý đang hướng mục tiêu vào thanh thiếu niên, thông qua các chất gây nghiện “núp bóng” kẹo, thuốc lá điện tử… được bày bán công khai trên mạng, khiến việc kiểm soát ngày càng khó khăn.
Theo đánh giá của ngành chức năng, số người nghiện ma tuý trong độ tuổi từ 16-30 được quản lý hiện tại vẫn chiếm số lượng lớn.
Ông Nguyễn Tấn Lực, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau, cho biết: Ở tuổi mới lớn, các em thường tò mò, muốn khám phá, khẳng định cái “tôi”, nên dễ bị bạn bè rủ rê “thử cho biết cảm giác lạ”, không lường hết hậu quả. “Bên cạnh đó, nhiều trường hợp sa ngã xuất phát từ thiếu sự quan tâm, chia sẻ của cha mẹ. Khi gặp áp lực học tập, tình cảm hay khủng hoảng tâm lý, các em dễ tìm đến ma tuý như cách "giải toả" tạm thời”, ông nói.
Không chỉ ma tuý, cờ bạc trực tuyến, cá độ, vay tiền qua ứng dụng cũng là “bẫy ảo” khiến nhiều thanh niên lún sâu vào nợ nần, thậm chí phạm tội để có tiền trả nợ. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh trật tự mà còn để lại vết thương sâu sắc cho chính các em và gia đình.
“ Thanh thiếu niên vi phạm pháp luật là hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng, đặt ra thách thức lớn trong công tác giáo dục, quản lý thế hệ trẻ”, ông Ngô Đức Bính, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh Cà Mau, nhận định.
Theo ông, để ngăn chặn tình trạng này, cần chiến lược tổng thể, lâu dài, trong đó trọng tâm là giáo dục, quản lý và tạo môi trường lành mạnh cho người trẻ. Gia đình phải là “pháo đài đầu tiên” chống tệ nạn; nhà trường phải chú trọng giáo dục nhân cách, kỹ năng sống; xã hội cần xây dựng môi trường an toàn, nhiều cơ hội phát triển tích cực.
Bên cạnh đó, cần tạo việc làm, tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, tình nguyện để giới trẻ có môi trường rèn luyện, tránh xa cám dỗ. Cơ quan chức năng phải siết chặt quản lý các cơ sở kinh doanh nhạy cảm, không để “điểm đen” tệ nạn tồn tại gần khu dân cư, trường học.
Thanh thiếu niên là tương lai của đất nước. Một thế hệ trẻ khoẻ mạnh, nhân ái, sống có trách nhiệm sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Ngược lại, nếu để các em trượt dài trong tệ nạn, đó không chỉ là mất mát của gia đình, mà còn là sự thua thiệt của cả cộng đồng.
Cảnh báo về tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật hôm nay không chỉ là lời nhắc nhở, mà là lời kêu gọi hành động. Hơn bao giờ hết, mỗi gia đình, mỗi nhà trường và mỗi tổ chức xã hội cần chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và nhân văn, để người trẻ phát huy năng lực, nuôi dưỡng ước mơ và trưởng thành đúng hướng.
Văn Đum
Xem thêm bình luận