Cảnh giác nguy cơ ngộ độc do nhầm lẫn sam và so biển

Sam biển và so biển là hai loài có hình dạng khá giống nhau nên dễ gây nhầm lẫn, nếu ăn nhầm so biển sẽ gây ngộ độc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, thậm chí đe doạ tính mạng.

• Cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ hàng quán trước cổng trường
• Chủ động phòng tránh ngộ độc rượu
• Kiểm soát chặt bếp ăn tập thể để ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh CàMau đã ghi nhận một số trường hợp nghi ngộ độc sau khi ăn con sam (thực chất là con so) phải nhập viện cấp cứu với các triệu chứng như tê lưỡi, buồn nôn, mệt mỏi, khó thở.

Các cơ sở y tế cũng từng tiếp nhận các trường hợp rối loạn tiêu hoá nghi liên quan đến việc sử dụng sam tự bắt ngoài tự nhiên.

Trong quá trình khai thác, đánh bắt thuỷ sản tại các vùng ven biển Cà Mau, bà con ngư dân thường bắt trúng con sam lẫn với các loài khác.

Theo ngành y tế, nguyên nhân ngộ độc chủ yếu là do người dân nhầm lẫn giữa sam biển và so biển vì hai loài có hình dạng khá giống nhau.

Sam là món ăn dinh dưỡng được nhiều người ưa thích. Trong khi đó, theo các chuyên gia, so biển chứa độc tố tetrodotoxin, loại độc tố thần kinh cực mạnh có khả năng gây liệt cơ, suy hô hấp. Độc tố này không bị phá huỷ ở nhiệt độ cao nên việc nấu chín, nướng hay hấp cũng không làm mất độc tính. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, việc điều trị ngộ độc do ăn phải so biển chủ yếu là hồi sức tích cực và hỗ trợ hô hấp.

Triệu chứng ngộ độc thường xuất hiện sau 10-30 phút với các biểu hiện như: tê môi, tê lưỡi, buồn nôn, đau bụng, chóng mặt, tay chân yếu, khó thở. Trường hợp nặng có thể dẫn đến liệt cơ, suy hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Theo khuyến cáo của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), người dân tuyệt đối không sử dụng so biển làm thực phẩm dưới bất kỳ hình thức nào và không nên ăn sam khi chưa phân biệt rõ với so biển.

Người dân không nên tự ý đánh bắt, mua bán hoặc chế biến sam nếu không có kinh nghiệm nhận biết; chỉ sử dụng hải sản có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp từ cơ sở uy tín. 

Sam nướng là món ăn yêu thích của nhiều người dân.

Bên cạnh sam và so biển, người dân cũng cần cảnh giác với các thực phẩm chứa độc tố tự nhiên khác như cá nóc, cóc, nấm lạ… vì có thể gây ngộ độc nghiêm trọng nếu sử dụng không đúng cách.

Bác sĩ CKI Hồ Thanh Đảm, Trưởng khoa Truyền thông - Giáo dục sức khoẻ, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, khuyến cáo: “Khi phát hiện người có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc sau ăn như: tê môi, buồn nôn, chóng mặt, khó thở, tê tay chân hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Người dân tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà hoặc áp dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng vì có thể làm chậm thời gian cấp cứu, tăng nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh”.

Ngộ độc thực phẩm do độc tố tự nhiên là nguy cơ khó lường nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi người nâng cao kiến thức và tuân thủ khuyến cáo của ngành y tế. Thận trọng trong lựa chọn và sử dụng thực phẩm không chỉ giúp bảo vệ sức khoẻ bản thân mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho gia đình và cộng đồng.

Minh Anh