Truyền hình
Chiều 24/10, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI, Tổ thảo luận số 12 tiến hành thảo luận về Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá; Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
- Đoàn ĐBQH tỉnh yêu cầu đẩy nhanh giải quyết các kiến nghị của cử tri
- Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tiếp xúc cử tri xã Đông Hải và xã Gành Hào
- Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tăng cường tiếp xúc cử tri theo chuyên đề
- Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đóng góp nhiều ý kiến thiết thực vào các dự án luật
- Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau góp ý hoàn thiện 3 dự thảo luật, nghị quyết
Tham gia thảo luận, các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tập trung đề xuất nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách, nâng cao tính khả thi của các dự án luật, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Phát triển công nghiệp văn hoá có trọng tâm, bảo đảm hiệu quả đầu tư và bảo vệ bản sắc dân tộc
Đối với Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá, các đại biểu cơ bản đánh giá cao sự cần thiết ban hành luật nhằm thể chế hoá chủ trương của Đảng, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy văn hoá trở thành nguồn lực nội sinh, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế quốc gia. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, dự thảo cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng lựa chọn đúng lĩnh vực có lợi thế, sử dụng hiệu quả nguồn lực, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.
Đại biểu Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị thu hẹp phạm vi điều chỉnh theo hướng trọng tâm, trọng điểm; xử lý chồng chéo pháp luật và tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hoá.
Đại biểu Phan Chí Hiếu, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, tập trung phân tích những vấn đề về phạm vi điều chỉnh, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và kỹ thuật lập pháp. Đại biểu cho rằng, do dự án luật chứa đựng nhiều chính sách mới, phức tạp, cần rà soát chặt chẽ mối quan hệ với Nghị quyết số 28/2026/QH16 và các luật chuyên ngành hiện hành, tránh chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình thực hiện.
Đại biểu đề nghị phạm vi điều chỉnh phải bám sát bản chất của công nghiệp văn hoá, lựa chọn những ngành có thế mạnh, khả năng tạo ra sản phẩm, thị trường và giá trị kinh tế thực chất; tránh mở rộng quá dàn trải, dẫn đến phân tán nguồn lực. Đồng thời, cần rà soát quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, nguyên tắc áp dụng pháp luật và việc sửa đổi các luật thuế, đầu tư để bảo đảm tính đồng bộ. Trước tính chất mới và phức tạp của dự án luật, đại biểu kiến nghị Quốc hội dành thêm thời gian nghiên cứu, hoàn thiện, xem xét thông qua tại kỳ họp tiếp theo.
Cùng quan tâm đến định hướng phát triển ngành công nghiệp văn hoá, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề nghị bổ sung chính sách ưu tiên đầu tư, hỗ trợ phát triển tại những địa bàn có tiềm năng về tài nguyên văn hoá, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hoá dân tộc, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đại biểu nhấn mạnh, việc khai thác các giá trị văn hoá truyền thống để phát triển sản phẩm thương mại cần đi đôi với bảo tồn tính nguyên gốc và quyền lợi của cộng đồng nắm giữ di sản. Theo đó, cần bổ sung quy định nghiêm cấm khai thác trái phép, giả mạo nguồn gốc hoặc làm sai lệch di sản tri thức truyền thống; tăng cường bảo vệ dữ liệu văn hoá số; xây dựng tiêu chí đánh giá sản phẩm có bản sắc văn hoá Việt Nam và yêu cầu các chủ thể đưa sản phẩm sử dụng di sản, tri thức truyền thống lên sàn giao dịch phải chứng minh nguồn gốc, căn cứ khai thác, sử dụng hợp pháp.
Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị lựa chọn ngành công nghiệp văn hoá có lợi thế cạnh tranh, bảo vệ bản quyền và kiểm soát chặt chẽ hiệu quả sử dụng ngân sách.
Từ góc độ lựa chọn lĩnh vực đầu tư và hiệu quả kinh tế, đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị xác định rõ những ngành có tiềm năng, lợi thế cạnh tranh để tập trung nguồn lực, thay vì áp dụng chính sách ưu đãi dàn trải.
Đại biểu gợi mở việc ưu tiên phát triển các lĩnh vực giàu tiềm năng của Việt Nam như văn hoá ẩm thực, du lịch biển gắn với danh lam thắng cảnh, âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn. Đối với chính sách hỗ trợ các dự án văn hoá có yếu tố nước ngoài, cần xây dựng bộ tiêu chí minh bạch, đo lường được hiệu quả đóng góp cho nền kinh tế, trong đó chú trọng sử dụng nhân lực trong nước, đào tạo, chuyển giao công nghệ và quảng bá hình ảnh quốc gia.
Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ bản quyền tác giả, bản quyền số; hoàn thiện cơ chế hoạt động của sàn giao dịch công nghiệp văn hoá và quỹ đầu tư mạo hiểm. Việc hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, có tiêu chí sàng lọc chặt chẽ để tránh đầu cơ đất đai, lãng phí nguồn lực. Đối với chính sách Thuế văn hoá quốc gia, cần đánh giá kỹ khả năng cân đối ngân sách, xác định đúng đối tượng thụ hưởng và kiểm soát nguy cơ trục lợi.
Đại biểu Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội kiến nghị hoàn thiện chính sách thuế, định giá tài sản trí tuệ và tăng cường bảo vệ bản quyền trong môi trường số.
Đề cập đến yêu cầu tạo động lực tài chính cho các doanh nghiệp sáng tạo, đại biểu Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đề nghị hoàn thiện chính sách thuế, hỗ trợ đầu tư và cơ chế định giá quyền sở hữu trí tuệ để doanh nghiệp trong nước có điều kiện tiếp cận vốn tín dụng.
Đại biểu kiến nghị xây dựng tiêu chuẩn, phương pháp định giá tài sản trí tuệ, bản quyền tác giả và nhãn hiệu để tạo cơ sở cho ngân hàng xem xét nhận tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm. Cùng với đó, cần quy định rõ thời hạn giải quyết thủ tục thử nghiệm các mô hình kinh doanh, sản phẩm văn hoá số mới; tăng cường kiểm soát rủi ro khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo vệ bản quyền tác giả và an toàn thông tin. Đại biểu cũng đề xuất xây dựng nền tảng bảo vệ bản quyền số dùng chung, kết nối dữ liệu liên thông giữa các cơ quan chức năng, đồng thời đổi mới đào tạo nguồn nhân lực theo hướng liên ngành, đáp ứng yêu cầu của nền công nghiệp văn hoá trong thời đại số.
Quan tâm đến tính khả thi của các cơ chế ưu đãi và nguy cơ phát sinh thủ tục không cần thiết, đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đề nghị thiết kế quy trình đăng ký sử dụng không gian công cộng theo hướng một đầu mối điện tử liên thông. Cơ quan đầu mối có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị chuyên ngành giải quyết các yêu cầu về an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và môi trường, tránh để tổ chức, cá nhân phải thực hiện nhiều thủ tục riêng lẻ.
Đại biểu Trần Hoài Nam, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề xuất cơ chế một đầu mối liên thông trong đăng ký sử dụng không gian công cộng, lượng hoá hiệu quả đầu tư và kiểm soát nguy cơ trục lợi chính sách.
Đại biểu cũng đề nghị áp dụng cơ chế ghi nhận thời gian tiếp nhận hồ sơ tự động trên hệ thống điện tử để bảo đảm khách quan, minh bạch; xây dựng bộ chỉ số định lượng đánh giá hiệu quả hạ tầng công nghiệp văn hoá, làm căn cứ phân bổ ngân sách. Đồng thời, cần bắt buộc thẩm định giá độc lập đối với các sản phẩm, tác phẩm nghệ thuật được tính vào chi phí dự án xây dựng và thiết lập cơ chế kiểm tra chéo đối với các cơ sở công nghiệp văn hoá không vì mục tiêu lợi nhuận nhằm ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách ưu đãi thuế.
Ở góc độ thực tiễn hoạt động văn hoá, đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề nghị bổ sung cơ chế phản ứng nhanh để ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung xâm phạm bản quyền số trên các nền tảng trực tuyến; nghiên cứu cơ chế trọng tài chuyên biệt về sở hữu trí tuệ nhằm hỗ trợ văn nghệ sĩ, tác giả và các nhà sáng tạo giải quyết tranh chấp nhanh chóng, tiết kiệm chi phí.
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, Uỷ viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề xuất tăng cường bảo vệ bản quyền số, kiểm soát ưu đãi đất đai và phát triển sản phẩm văn hoá đặc trưng gắn với du lịch.
Đại biểu đồng thời kiến nghị siết chặt tiêu chí ưu đãi đất đai đối với các tổ hợp, cụm công nghiệp sáng tạo; quy định tỷ lệ diện tích dành cho hoạt động sáng tạo, sản xuất văn hoá và có cơ chế thu hồi đất đối với dự án sử dụng sai mục đích. Đối với dự án có vốn ngân sách nhà nước, cần phê duyệt phương án quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; quy định cam kết tái đầu tư doanh thu và sử dụng mã định danh tài sản trí tuệ để tăng cường tính minh bạch. Bên cạnh đó, cần ưu tiên phát triển sản phẩm văn hoá đặc trưng của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.
Hoàn thiện cơ chế quản lý an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khoẻ Nhân dân
Đối với Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), các ý kiến tập trung vào yêu cầu phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả hậu kiểm, kiểm soát thực phẩm kinh doanh trên môi trường mạng và bảo đảm quy định pháp luật phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề nghị tiếp tục chuẩn hoá các khái niệm, thuật ngữ khoa học trong dự thảo; rà soát, phân định rõ điều kiện hoạt động của tổ chức thử nghiệm thông thường với tổ chức được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước. Đại biểu cũng đề nghị làm rõ khái niệm “thực phẩm có khuyết tật” để bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời quy định tiêu chí cụ thể xác định “thực phẩm không phù hợp” làm căn cứ áp dụng biện pháp niêm phong, tạm dừng kinh doanh, tránh nguy cơ tùy tiện trong thực thi.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề nghị chuẩn hoá thuật ngữ, làm rõ trách nhiệm thu hồi "thực phẩm có khuyết tật" và cụ thể hoá tiêu chí hậu kiểm.
Từ yêu cầu tăng cường hiệu lực quản lý và xử lý vi phạm, đại biểu Hồ Việt Triều đề nghị thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, phân cấp, phân quyền rõ ràng và gắn trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan quản lý.
Đại biểu kiến nghị chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm gắn với mã định danh, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; quy định trách nhiệm pháp lý trực tiếp của chủ quản sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội trong kiểm duyệt hồ sơ sản phẩm, gỡ bỏ nội dung vi phạm trong thời hạn cụ thể. Đối với bếp ăn tập thể tại trường học, khu công nghiệp, cần xác định trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị và cơ sở cung cấp suất ăn; tăng chế tài đối với hành vi không lưu mẫu thức ăn, đồng thời xử lý nghiêm việc sử dụng hình ảnh bác sĩ, dược sĩ để quảng cáo sai sự thật về thực phẩm chức năng.
Quan tâm đến điều kiện thực thi tại địa phương, đại biểu Lương Văn Anh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng cơ chế hậu kiểm đối với nông sản, thuỷ sản tươi sống cần được quy định cụ thể về thời hạn, điều kiện và quy trình lấy mẫu. Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép phương tiện vận chuyển tiếp tục lưu thông sau khi lấy, niêm phong mẫu theo quy định, trên cơ sở chủ hàng cam kết chịu trách nhiệm nếu kết quả kiểm nghiệm xác định lô hàng không bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung lộ trình chuyển tiếp và cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các hộ kinh doanh thức ăn đường phố, cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Về phân công quản lý, cần làm rõ trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với khâu sản xuất ban đầu, của ngành Y tế, Công Thương và chính quyền địa phương đối với các công đoạn tiếp theo, bảo đảm đúng chức năng, không chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Đại biểu Trương Dũng Tiến, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh, đề xuất nâng cao hiệu quả cảnh báo, thu hồi thực phẩm không an toàn và phát huy vai trò giám sát của các đoàn thể ở cơ sở.
Đại biểu Trương Dũng Tiến, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh, đề nghị làm rõ mốc thời gian 24 giờ để cơ sở sản xuất, kinh doanh phải thông báo sự cố an toàn thực phẩm; đẩy mạnh công khai thông tin sản phẩm trên cơ sở dữ liệu điện tử, đồng thời cân nhắc quy định ghi số tiếp nhận bản công bố trên bao bì để tránh gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Đại biểu kiến nghị xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, quy định thời hạn báo cáo nhanh khi xảy ra ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng và phân cấp thu hồi sản phẩm theo mức độ nguy hại. Bên cạnh hoàn thiện quy định pháp luật, đại biểu nhấn mạnh cần tăng cường tuyên truyền đến tận cơ sở, phát huy vai trò giám sát của Mặt trận và các đoàn thể, nâng cao đạo đức kinh doanh, đồng thời đầu tư nhân lực, kinh phí, trang thiết bị kiểm nghiệm cho ngành Y tế địa phương để bảo đảm đủ năng lực phát hiện, xử lý vi phạm.
Sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ theo hướng bảo vệ quyền lợi và giảm chi phí cho doanh nghiệp
Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, đại biểu Lương Văn Anh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, nhấn mạnh vai trò chủ đạo của Nhà nước trong đầu tư nghiên cứu, chọn tạo, bảo tồn và phát triển nguồn giống cây trồng, nhất là các giống bản địa quý hiếm.
Theo đại biểu, việc hoàn thiện cơ chế xác lập quyền bảo hộ đối với giống cây trồng cần đi đôi với chính sách đầu tư ngân sách tương xứng, bảo đảm lưu giữ nguồn gen có giá trị, phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực quốc gia. Nếu chỉ dựa vào động lực thị trường, những giống cây trồng bản địa khó bảo tồn hoặc chưa mang lại lợi nhuận trước mắt có thể không được đầu tư đúng mức.
Đại biểu Lương Văn Anh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong đầu tư, bảo tồn và phát triển nguồn giống cây trồng bản địa quý hiếm.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, tập trung vào việc bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp trong chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đại biểu cho rằng dự thảo cần làm rõ hậu quả pháp lý trong khoảng thời gian giữa lúc hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực giữa các bên và thời điểm cơ quan quản lý ghi nhận thay đổi chủ sở hữu trên văn bằng bảo hộ. Trường hợp một tài sản trí tuệ được chuyển nhượng theo nhiều hợp đồng hoặc cơ quan quản lý từ chối ghi nhận việc chuyển nhượng, cần có nguyên tắc xử lý cụ thể để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên và giải quyết tranh chấp với người thứ ba.
Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về xử lý trường hợp có nhiều giao dịch đối với cùng một quyền sở hữu công nghiệp; đồng thời rà soát thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ, làm rõ thành phần hồ sơ, quy trình, thời gian giải quyết và chi phí được cắt giảm so với quy định hiện hành. Việc sửa đổi luật cần hướng đến giảm thực chất gánh nặng thủ tục, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong xác lập, chuyển giao và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đề nghị làm rõ cơ chế bảo vệ quyền lợi các bên trong chuyển nhượng sở hữu công nghiệp, giảm chi phí và đơn giản hoá thủ tục cho doanh nghiệp.
Hướng đến chính sách đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển
Các ý kiến của đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tại phiên thảo luận cho thấy sự quan tâm đồng thời đến chất lượng thể chế, hiệu quả thực thi và những tác động trực tiếp của chính sách đối với người dân, doanh nghiệp.
Đối với công nghiệp văn hoá, yêu cầu xuyên suốt là lựa chọn lĩnh vực có lợi thế, bảo vệ bản sắc văn hoá và quyền sở hữu trí tuệ, sử dụng ngân sách đúng mục tiêu, tránh ưu đãi dàn trải hoặc bị lợi dụng. Đối với an toàn thực phẩm, trọng tâm là phân định trách nhiệm quản lý theo từng công đoạn, tăng cường truy xuất nguồn gốc, hậu kiểm và xử lý nghiêm hành vi vi phạm, đồng thời bảo đảm điều kiện thực thi tại cơ sở. Đối với sở hữu trí tuệ, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đổi mới sáng tạo, sản xuất, kinh doanh.
Những đề xuất cụ thể, gắn với thực tiễn quản lý và đời sống, là cơ sở để cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.
Lê Hằng
Xem thêm bình luận