Chuyển đổi số: Nâng cao giá trị nông, thuỷ sản Cà Mau

Chuyển đổi số (CÐS) trở thành yếu tố then chốt, có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao giá trị nông, thuỷ sản của địa phương giai đoạn hiện nay.

• Đẩy mạnh khoa học - công nghệ và chuyển đổi số để tạo động lực phát triển
• Chuyển đổi số toàn diện và thực chất
• Thủ tướng Chính phủ chủ trì Phiên họp về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06

Chìa khoá tái cấu trúc sản xuất, nâng cao giá trị nông, thuỷ sản

Với hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng, diện tích nuôi trồng thuỷ sản hơn 300.000 ha, cùng lợi thế nổi bật về con tôm, Cà Mau đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, giá trị gia tăng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do sản xuất còn manh mún, phụ thuộc kinh nghiệm, thiếu liên kết chuỗi và hạn chế trong truy xuất nguồn gốc - yếu tố ngày càng bắt buộc khi hội nhập. Từ thực tế đó, CÐS trở thành hướng đi tất yếu nhằm tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Một trong những tác động rõ nét nhất của CÐS là nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Trong lĩnh vực nuôi tôm, ngành chủ lực của Cà Mau, năng suất đạt từ 20-40 tấn/ha, cao gấp nhiều lần so với phương thức truyền thống. Không chỉ tăng sản lượng, CÐS còn nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm thông qua truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế như: EU, Mỹ, Nhật Bản, qua đó mở rộng đầu ra và gia tăng giá bán.

Anh Dư Thái Bình, Giám đốc Công ty TNHH Dư Thái Bình, cho biết: “Việc ứng dụng mã QR, nhật ký điện tử, các nền tảng quản lý giúp minh bạch quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và nâng cao uy tín sản phẩm. Ðồng thời, các nền tảng số còn kết nối trực tiếp người sản xuất với thị trường, giảm khâu trung gian, tăng lợi nhuận, cung cấp dữ liệu dự báo cung - cầu, giá cả, giúp sản xuất theo nhu cầu thị trường".

Cua Cà Mau được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc, mang lại niềm tin cho người tiêu dùng.

Không chỉ vậy, CÐS giúp mở rộng kênh tiêu thụ và quảng bá sản phẩm cho doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX). Thông qua thương mại điện tử, livestream bán hàng và các sàn giao dịch trực tuyến, giúp HTX tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, giảm phụ thuộc trung gian, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho thành viên. Song song đó, các phần mềm quản lý tài chính, điều hành sản xuất, kết nối cung - cầu giúp nâng cao hiệu quả vận hành, tăng tính minh bạch, chuyên nghiệp, từng bước tiệm cận với mô hình kinh tế hiện đại.

Mở rộng thị trường, gia tăng giá trị bằng nền tảng số

Thực tế cho thấy nhiều mô hình phát huy hiệu quả rõ nét. Tiêu biểu như HTX Ba khía Ðầm Dơi: chủ động xây dựng Fanpage, tham gia các sàn thương mại điện tử, livestream bán hàng, kết hợp với truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ tiêu thụ tốt trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế; doanh thu tăng trên 30%, đầu ra ổn định quanh năm. Ðây là mô hình điển hình về CÐS trong tiêu thụ sản phẩm, có thể nhân rộng cho các HTX đặc sản, OCOP.  Tương tự HTX Nông nghiệp tổng hợp Ba Ðình cũng ghi nhận bước tiến rõ nét khi kết hợp CÐS với đổi mới truyền thông và quản trị. Bên cạnh nhật ký sản xuất điện tử và quản lý theo tiêu chuẩn, HTX còn ứng dụng AI để xây dựng nội dung quảng bá, tối ưu truyền thông và nâng cao hiệu quả tiếp cận khách hàng. Nhờ đó, hoạt động được chuyên nghiệp hoá, chi phí giảm và thương hiệu nông sản địa phương ngày càng được vang xa.

Theo chị Trần Thị Xa, Chủ nhiệm HTX Ba khía Ðầm Dơi, việc ứng dụng thương mại điện tử và mạng xã hội như: Zalo, Facebook, TikTok giúp HTX tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả kinh doanh, mở rộng tệp khách hàng và tăng tương tác. Ðồng thời, nền tảng số giúp minh bạch quy trình sản xuất, bảo đảm chất lượng, qua đó củng cố niềm tin và gia tăng sức tiêu thụ sản phẩm.

Các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh đã thay đổi khi ứng dụng công nghệ cao để đạt năng suất và chất lượng ngày càng vượt trội.

Một dấu ấn nổi bật là mô hình livestream trên Facebook Thời sự Cà Mau do Liên minh HTX tỉnh phối hợp với Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau thực hiện. Với tính chính thống và độ tin cậy cao, sản phẩm khi xuất hiện trên kênh này được “bảo chứng” về nguồn gốc, chất lượng, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Nhờ nền tảng có lượng theo dõi lớn, các phiên livestream giúp mở rộng nhanh thị trường, không chỉ trong nước mà còn lan toả đến cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Ông Nguyễn Văn Vũ, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: “Mô hình này góp phần nâng cao giá trị thương hiệu cho các HTX. Việc xuất hiện trên kênh truyền thông chính thống giúp các HTX từng bước xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, tạo niềm tin với đối tác, doanh nghiệp và người tiêu dùng, từ đó thuận lợi hơn trong kết nối tiêu thụ, ký kết hợp đồng. Bên cạnh đó, thông qua livestream, các HTX còn được hỗ trợ nâng cao kỹ năng CÐS, từ xây dựng nội dung, kỹ năng giới thiệu sản phẩm, tương tác khách hàng đến xử lý đơn hàng. Ðây là nền tảng quan trọng để các HTX từng bước làm chủ các nền tảng số trong dài hạn”.

Doanh nghiệp, hợp tác xã đẩy mạnh livestream bán hàng.

Mô hình livestream trên Facebook Thời sự Cà Mau không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại, mà còn là giải pháp kết hợp giữa truyền thông chính thống và công nghệ số, góp phần nâng cao uy tín, mở rộng thị trường và thúc đẩy CÐS trong khu vực HTX.

CÐS đang mở ra cơ hội lớn để Cà Mau nâng cao giá trị nông, thuỷ sản, qua đó khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế. Ðây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là con đường ngắn nhất giúp địa phương bứt phá, chuyển từ “vùng sản xuất” sang “trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại”. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, tận dụng hiệu quả CÐS sẽ là chìa khoá để nông, thuỷ sản Cà Mau không chỉ nhiều về sản lượng mà còn đạt chất lượng và giá trị cao.

Lam Khánh