Còn đó, vuông trời hoa phượng đỏ

Thời gian đi qua tuổi học trò hồn nhiên và nhiều mơ ước giờ đây như chuyến xe trong đời đã đi vào quá khứ. Còn chăng là ký ức, kỷ niệm vui buồn không cách gì tìm lại được...

Chùm phượng vỹ bất chợt gặp lại trên đương, và tôi chợt nhớ đến một câu hỏi không có lời giải đáp, rằng: “Em chở mùa hè của tôi đi đâu?”. Có những mùa hè đã xa xăm, chìm trong dĩ vãng vô phương kiếm tìm. Tôi nhớ cánh phượng hồng trong trang lưu bút, nhạt nhòa cùng nét chữ bởi thời gian. Có lẽ, cánh phượng đi qua bao mùa mong nhớ nên đã úa tàn, héo hắt từ lâu. Trang lưu bút nhạt nhòa nhưng tôi đã nhận ra bao nhiêu gương mặt bạn bè đã cách xa bao năm tháng. Tôi nhớ giờ ra chơi cùng cô bạn nhỏ, vội vàng bên ly đậu xanh nước dừa nơi góc sân trường. Nhớ gương mặt nhăn nhó, lúng túng trước bảng đen vì một bài tập giải hoài không được. Gương mặt những thầy cô đau đáu, đăm chiêu trước cột điểm của những đứa học trò. Cặp kính trắng và nụ cười khoan dung của cô giáo khi có đứa đứng trước lớp không thuộc bài. Nhớ viên kẹo me lăn đường cát trắng trong bọc nylon nho nhỏ giấu trong hộc bàn, chuyền tay nhau với tiếng khúc khích cười nho nhỏ bên dãy bàn con gái. Nhớ cái “xóm nhà lá” cô chủ nhiệm đặt tên cho bốn dãy bàn cuối lớp bởi cái tật… nhiều chuyện, chuyên làm mất trật tự trong lớp khiến cây thước trên tay cô không ngớt nhịp trên mặt bàn.

Kiến thức cùng kỷ niệm buồn vui chúng tôi mang vào đời, tất cả cộng lại thành gói hành trang, và là tất cả những gì có được khi vào đời. Có ai, có giây phút nào trong đời lắng lòng nhớ đến những người từng gom góp, chắt chiu, mang đến cho mình gói hành trang ấy? Gần trọn một đời người, tôi cộng trừ với những bài toán thuở ban sơ, và sao tôi không nhớ bó đũa mẹ đã vót cho, 10 chiếc đũa tre thuở nào trong ngăn cặp nhỏ. Có 4 củ khoai - đếm đũa tre để qua bên đây, 4 chiếc. Cha tôi nói, cha cho con thêm 2 củ khoai nữa - lấy 2 chiếc đũa tre bỏ thêm vào bên 4 chiếc. Hỏi có tất cả bao nhiêu củ khoai? Đếm những chiếc đũa tre để tìm ra đáp số. Những bài toán thuở ban đầu đơn giản như vậy đó, tôi mang vào đời để cộng, trừ, nhân, chia trước bao thành bại, được mất, tranh đua. Xưa, cứ ngỡ cuộc đời giản đơn như vậy. Nhưng không, cuộc đời, không phải là củ khoai và cũng không dễ tính toán bằng những chiếc đũa tre hiền lành, dân dã ấy. Những toan tính, lời lỗ trong cuộc mưu sinh, sống còn khắc nghiệt và những con chữ trong bàn tay mình, tôi nhận ra, theo thời gian chồng chất lên cuộc đời, đâu còn là nét nguyên sơ, chân phương của những ngày vô tư nắn nót từng nét chữ.

Không ai có thể nhớ hết tất cả những gì đã qua, cho dù đó là quãng thời gian nhiều kỷ niệm nhất trong đời. Thi thoảng tôi cũng gặp những khuôn mặt, những vóc dáng tựa hồ quen quen đâu đó khi đã khuất nhau trên những nẻo đường xuôi ngược trong dòng đời. Có thể, 1 - 2 ngày sau đó mới nhớ ra, là đứa bạn học cùng trường đã từng góp với nhau thành kỷ niệm. Và se sắt lòng, hôm nào đó trên đường nhận ra vóc dáng của thầy cô cũ. Mái tóc thầy cô đã bạc màu phấn trắng, từng bước chân chầm chậm trên đường, như một cội cành chơ vơ. Bao năm, bao lớp học trò như đàn chim nhỏ, vội bay vào vuông trời bao la, sương gió mịt mùng…

Nụ cười tươi tắn, cái gật đầu chào giữa vội vã cuộc đời, thoáng chốc kéo mình về kỷ niệm, thoáng chốc chợt thấy mình có lỗi và cũng trong thoáng chốc giúp mình nhung nhớ thật nhiều về những điều lẽ ra, trong đời mình không được quên. Tôi, có lần đưa con đến trường và để có lần đứng lặng thật lâu trước cổng. Nhìn con đi ngang qua sân trường cũ vào lớp học, giữa những tà áo trắng tinh khôi, vẫn hàng cây phượng vỹ ngày nào. Vẫn đây đó những vuông cửa sổ và thấp thoáng những dãy bàn với những tiếng ồn ào cố hữu của bao lớp học trò. Cuộc đời không dừng lại, thời gian đi qua sân trường mang theo bao nhiêu kỷ niệm thành ký ức khó mờ phai khiến mình được phút giây nhận ra tuổi thơ qua hình dáng của con mình.

Bao nhiêu năm trời xa vắng, buổi họp lớp lần đầu tiên như một phép màu tụ hội những khuôn mặt dạn dày sương gió cuộc đời. Những đứa học trò ngày xưa mang theo về những kỷ niệm để cùng nhau nhắc nhớ bao nhiêu câu chuyện, bao năm rồi kẻ nhớ người quên. Những đứa học trò hồn nhiên ngày nào mang theo cả những sóng gió, buồn vui, hạnh phúc của cuộc đời mình và những thành bại, được mất trong đời thành những câu chuyện không dứt thay lời hàn huyên trong chuyến hành trình đã qua trong cuộc đời nhiều trắc trở. Có thể theo thời gian có những điều không còn nhớ được. Nhưng, không ai quên vuông trường xưa và lớp học âm thầm tiễn đưa bao lớp học sinh tất tả vào đời. Như một chuyến xe đời, có thể bạn lên xe ở một trạm nào đó trên đường, có thể bạn xuống sớm hơn trước khi chiếc xe đến bến sau cùng. Nhưng dẫu nơi đâu trên dặm đường, chuyến xe vẫn giữ dùm bạn những kỷ niệm một lần bạn đến. Đã nâng niu, và tiễn đưa bạn đến mọi nơi trên mọi nẻo đường đời.

Có những giây phút bất chợt trong đời mình đã từng nhớ về mái trường xưa, lớp học cũ với bao kỷ niệm khó phai mờ. Có những khuôn mặt, vóc dáng còn giữ trong lòng mình hình ảnh của một thời học trò nhiều mộng mơ. Kiến thức là gói hành trang cứu cánh cho mọi cuộc mưu sinh mình đã nhận được từ tấm lòng bao la, sâu nặng của các thầy cô một đời không quên được. Nếu tuổi học trò là một quãng ngắn trên cuộc hành trình dài mà có thể bạn hay tôi đã dừng lại trên một bến đời nào đó. Có thể ai đó trong chúng mình còn nhớ hay đã quên bao điều trên chuyến hành trình nhiều nhớ thương, luyến tiếc ấy thì hãy dành một lần nào đó trong đời, trở về vuông trường cũ, hãy là một bông hoa phượng vỹ nhỏ nhoi trên sân trường cũ mà thắp sáng tình thương yêu với bao lớp học trò mang dáng dấp tuổi thơ mình ngày trước, cùng mớ hành trang chuẩn bị bước vào đời…

Hàng phượng vỹ trước sân trường trong tuổi thơ mình dẫu đã cỗi cằn theo năm tháng, gió mưa. Dẫu thời gian đã qua đi mang theo bao điều mà giờ đây không có cách nào tìm lại được. Dẫu nhỏ nhoi trong không gian rộng mở, tôi cũng muốn được làm cánh hoa phượng đỏ, thắp lửa đi tìm tuổi học trò yêu thương bên cạnh các em thơ mà tôi chợt nhận ra từ mùa hè nào đó xa xưa tôi chưa lần quay trở lại…

Trần Xuân Linh