Nâng tầm thương hiệu thanh nhãn Bạc Liêu

Không chỉ là loại trái cây đặc sản gắn với vùng đất giồng ven biển, thanh nhãn Bạc Liêu còn mang theo sinh kế, kinh nghiệm canh tác và niềm tự hào của người dân địa phương. Hành trình xây dựng chỉ dẫn địa lý cho thanh nhãn đang mở ra kỳ vọng nâng tầm thương hiệu bằng nền tảng khoa học, hướng đến phát triển bền vững và gia tăng giá trị cho nông sản quê hương.

• Hỗ trợ hơn 2.000 cây giống Thanh nhãn cho hộ dân các xã Hiệp Thành, Vĩnh Trạch và Vĩnh Trạch Đông
• TP. Bạc Liêu: Hỗ trợ trồng 1.800 cây giống Thanh nhãn cho người dân
• TP. Bạc Liêu: Kiểm tra thủy lợi và phát triển cây thanh nhãn
• Hướng đến bảo hộ chỉ dẫn địa lý thanh nhãn Bạc Liêu

Tạo cơ sở khoa học

Những năm gần đây, thanh nhãn Bạc Liêu dần khẳng định vị thế nhờ hương vị đặc trưng. Trái nhãn có vị ngọt thanh, cơm dày, thơm nhẹ, thích nghi tốt với vùng đất ven biển nhiều nắng gió. Tuy nhiên, để loại trái cây đặc sản này có chỗ đứng vững chắc hơn trên thị trường, việc xây dựng thương hiệu và xác lập chỉ dẫn địa lý là yêu cầu cấp thiết.

Dù thanh nhãn được trồng ở nhiều tỉnh, thành khác nhưng thanh nhãn Bạc Liêu vẫn cho chất lượng vượt trội nhất.

Tại phường Hiệp Thành, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau vừa phối hợp cùng Ðại học Cần Thơ tổ chức hội thảo tổng kết đề tài “Nghiên cứu đặc tính dòng, khả năng thích nghi và nâng cao giá trị trái thanh nhãn Bạc Liêu”. Sau 2 năm triển khai, đề tài đã khảo sát vùng trồng, phân tích đặc tính di truyền, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và khả năng thích nghi của cây thanh nhãn tại địa phương.

Ðây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo cơ sở khoa học phục vụ xác lập chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm đặc sản địa  phương. Ðồng thời, kết quả nghiên cứu cũng góp phần chuẩn hoá quy trình canh tác, nâng cao năng suất, chất lượng trái và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo các nhà khoa học, chính điều kiện tự nhiên đặc thù vùng ven biển tạo nên sự khác biệt cho thanh nhãn Bạc Liêu. Ðó không chỉ là yếu tố về khí hậu, thổ nhưỡng mà còn là sự tích luỹ kinh nghiệm canh tác của người dân qua nhiều năm gắn bó với loại cây này.

Cán bộ Hội Nông dân phường Hiệp Thành tham quan vườn thanh nhãn của gia đình anh Trần Lê Khánh Vũ.

Gia đình anh Trần Lê Khánh Vũ, khóm Biển Ðông B, phường Hiệp Thành, trồng thanh nhãn gần chục năm nay. Hiện, gia đình anh sở hữu khoảng 300 gốc thanh nhãn trên diện tích khoảng 15.000 m²; mỗi năm thu hoạch 1 vụ với sản lượng ổn định từ 10-12 tấn/năm. Từ chỗ làm theo kinh nghiệm nay đã canh tác cải tiến, khoa học hơn.

Anh Vũ chia sẻ, thanh nhãn rất phù hợp với vùng đất giồng ven biển, chất lượng trái ngon hơn nhiều nơi khác nên gia đình tôi vẫn tiếp tục mở rộng diện tích canh tác. Với nông dân, việc sản phẩm được xây dựng thương hiệu và có chỉ dẫn địa lý cũng đồng nghĩa với thêm cơ hội nâng cao thu nhập, tăng giá trị nông sản và ổn định đầu ra.

Ðồng hành nâng tầm thương hiệu

Không dừng lại ở nghiên cứu lý thuyết, đề tài còn trực tiếp chuyển giao nhiều giải pháp kỹ thuật cho người dân như: quản lý dinh dưỡng, cải tạo đất, chăm sóc cây và bảo quản sau thu hoạch.

Anh Quách Văn Chính, nông hộ trồng thanh nhãn (khóm Biển Tây B, phường Hiệp Thành), cho biết: Qua nghiên cứu của Ðại học Cần Thơ đã giúp nông dân tiếp cận thêm kiến thức về dinh dưỡng cho cây thanh nhãn, từ đó có điều kiện nâng cao năng suất và chất lượng trái.

Từ những dữ liệu khoa học về di truyền, thổ nhưỡng đến quy trình canh tác thực tế, đề tài đang từng bước tạo nền tảng quan trọng để địa phương hướng tới bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Thanh nhãn Bạc Liêu”.

Các đại biểu và nông dân trồng thanh nhãn thảo luận về giải pháp quản lý đất để cải thiện chất lượng, năng suất cũng như quy trình bảo quản và tồn trữ thanh nhãn.

PGS.TS Châu Minh Khôi, Phó Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp, Ðại học Cần Thơ, nhận định: “Kết quả nghiên cứu cho thấy thanh nhãn Bạc Liêu có những đặc điểm riêng được hình thành từ yếu tố di truyền và điều kiện thổ nhưỡng đặc thù của vùng trồng. Ðây là cơ sở quan trọng để chứng minh sự khác biệt của sản phẩm so với những địa phương khác”.

Theo ông, quá trình xây dựng chỉ dẫn địa lý không chỉ cần kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm mà còn phải gắn chặt với thực tiễn sản xuất. Vì vậy, ý kiến từ người dân - những người trực tiếp canh tác là dữ liệu quý để tiếp tục hoàn thiện cơ sở khoa học cho sản phẩm.

Nông dân phường Hiệp Thành thu hoạch thanh nhãn.

Từ những vườn nhãn ven biển đến các phòng nghiên cứu, hành trình xây dựng thương hiệu cho thanh nhãn Bạc Liêu đang cho thấy sự đồng hành chặt chẽ giữa nhà khoa học, nhà quản lý và nông dân. Khi nền tảng khoa học dần được hoàn thiện, kỳ vọng về vùng trồng thanh nhãn phát triển bền vững, có chỉ dẫn địa lý và đủ sức cạnh tranh trên thị trường cũng ngày càng rõ nét hơn.

Không chỉ nâng cao giá trị thương phẩm, việc xác lập chỉ dẫn địa lý còn là cách để gìn giữ đặc sản mang dấu ấn riêng của vùng đất ven biển cực Nam Tổ quốc; để mỗi mùa thanh nhãn không chỉ là mùa trái ngọt mà còn là hướng đi bền vững cho nông nghiệp địa phương.

Kim Trúc - Anh Tuấn