Dư âm từ Liên hoan Đờn ca tài tử Nam bộ toàn quốc lần I - Bạc Liêu 2014

Liên hoan Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam bộ toàn quốc lần I - Bạc Liêu 2014 (gọi tắt là Liên hoan) đã khép lại, nhưng những dư vị ngọt ngào vẫn lắng sâu trong tâm khảm của giới mộ điệu, người dân Bạc Liêu và du khách xa gần. Dẫu rằng được giới chuyên môn đánh giá rất cao về tính chuyên nghiệp của đơn vị chủ nhà Bạc Liêu trong khâu dàn dựng, biểu diễn nghệ thuật, sáng tạo không gian ĐCTT… để các đơn vị tranh tài, nhưng cũng phải thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, thiếu sót để khắc phục cho những Liên hoan tiếp sau.

Phần thi diễn của đơn vị ĐCTT tỉnh Tiền Giang. Ảnh: Đ.K.C

Các đội đã tái hiện lại một không gian tài tử đậm chất “cây nhà lá vườn” với phục trang, phong thái biểu diễn giàu tính hình tượng, nghệ thuật. Ban tổ chức còn thấy được ý đồ nghệ thuật của các đội khi mang đến Liên hoan những nghệ nhân đờn cao tuổi (có cụ ông đã ngoài tuổi 80), bị khiếm thị hay những tài tử ca nhí (có em vừa tròn 9 tuổi). Điều này cho thấy tính đại chúng, bình dân của một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc vừa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đó còn là sự kế thừa, tiếp nối truyền thống đầy tính sáng tạo qua nhiều thế hệ; minh chứng một chân lý ĐCTT là loại hình nghệ thuật không phân biệt hèn sang, thứ bậc, địa vị xã hội, tôn giáo, dân tộc, hay khuyết tật… mà nó dung nạp tất cả những ai có tâm huyết, có đam mê, có tình yêu bỏng cháy với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Các đơn vị đánh giá cao quan điểm thẩm mỹ, tư duy sáng tạo của đơn vị đăng cai khi bố trí 21 chiếc nón lá cách điệu nghiêng nghiêng bên bờ Hồ Nam tạo nên một không gian tài tử thơ mộng và giàu ý nghĩa. Trong không gian cách điệu ấy, các đơn vị có thể thỏa sức trưng bày, giới thiệu những hiện vật, nghệ nhân có nhiều đóng góp cho sự phồn vinh của loại hình tài tử.

Tuy nhiên, nhiều đơn vị cũng thẳng thắn góp ý với Ban tổ chức để rút kinh nghiệm cho Liên hoan tiếp sau sẽ diễn ra tại tỉnh Bình Dương vào năm 2017. Đó là, Ban tổ chức cần thống nhất quy chế, quy định chặt chẽ về thể lệ trước khi gửi thông báo đến các đơn vị để họ chủ động hơn trong việc dàn dựng chương trình, tuyển lựa tiết mục thi diễn. Trưởng đoàn TP. HCM kiến nghị: cần phải siết chặt đối tượng dự thi để tạo ra sự công bằng, tránh việc mượn “quân” giữa các đoàn, hay thuê mướn nghệ sĩ chuyên nghiệp, điều này sẽ kích thích phong trào ĐCTT địa phương phát triển. Mặt khác, cần rút ngắn thời gian tổ chức để các đoàn ở xa linh hoạt hơn trong việc di chuyển, lưu trú…

Trưởng đoàn Bến Tre thì cho rằng, nếu Bạc Liêu đưa không gian ĐCTT đến gần với công chúng hơn thì sức lan tỏa sẽ còn mạnh mẽ hơn thế nữa. Hạn chế của Bạc Liêu là bó hẹp không gian ĐCTT trong những chiếc nón lá cách điệu, tài tử của 21 tỉnh, thành không thể cùng một lúc gặp gỡ, giao lưu trong không gian chật hẹp ấy. Thêm nữa, các chương trình thi diễn lại diễn ra trong Trung tâm tiệc cưới Khu du lịch sinh thái Hồ Nam, rạp Cao Văn Lầu thì bà con khó có thể đến xem, cổ vũ. Điều này thật đáng tiếc khi người dân Bạc Liêu rất “máu lửa”, mỗi khi nghe tiếng đờn, lời ca cất lên thì bà con lại tập trung đến xem, cổ vũ, thậm chí xin được đờn, được ca để giao lưu…

Ông Vương Duy Bảo, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở (Bộ VH-TT&DL) ghi nhận những góp ý chân tình của các đơn vị và hứa hẹn rằng sẽ cố gắng khắc phục tại Liên hoan lần sau. Khép lại Liên hoan, đơn vị chủ nhà Bạc Liêu đã xuất sắc đoạt giải A về Không gian trưng bày ĐCTT Nam bộ, Huy chương vàng về chương trình biểu diễn trong sự trầm trồ, thán phục của các đơn vị bạn. Nhưng dù kết quả thế nào thì hình ảnh đẹp về tình người, tình đất Bạc Liêu vẫn để lại ấn tượng khó phai trong lòng người mộ điệu và bạn bè gần xa.

KIM TRÚC