Dự thảo kiểm soát tài chính, thu nhập của người có chức vụ quyền hạn: Giải pháp hữu hiệu trong phòng ngừa tham nhũng

Thanh tra Chính phủ đang dự thảo Nghị định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị (gọi tắt là dự thảo). Dự thảo quy định kiểm soát tài sản, thu nhập để cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền biết rõ tình trạng và sự biến động về tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai nhằm phòng ngừa tham nhũng, phục vụ công tác quản lý cán bộ, kịp thời phát hiện tham nhũng, thu hồi tài sản tham nhũng, ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản.

Ảnh minh họa: T.L

Dự thảo quy định sẽ có 2 hình thức kê khai tài sản của cán bộ, công chức, đó là kê khai lần đầu và kê khai hằng năm. Kê khai tài sản lần đầu sẽ áp dụng với tất cả cán bộ, công chức, viên chức từ cấp phó phòng trở lên. Còn kê khai hằng năm sẽ áp dụng với chức danh giám đốc sở (hay tương đương) trở lên, hoặc các cán bộ, công chức làm việc ở những vị trí có điều kiện thuận lợi, nguy cơ cao về tham nhũng như quản lý tài sản công, tài chính công, làm công tác tổ chức cán bộ, nhóm tiếp xúc và giải quyết trực tiếp công việc cho người dân.

Vấn đề tài sản, thu nhập ai cũng biết là rất nhạy cảm. Không ít cán bộ, công chức luôn muốn né tránh việc kê khai để giảm mức độ giàu có của mình. Do đó, vấn đề quan trọng không phải là kê khai như thế nào, mà là việc tăng biện pháp kiểm soát tài sản và trách nhiệm giải trình khi tài sản tăng lên ở lần kê khai sau. Việc giải trình phải hợp lý, không thể giải trình kiểu mua nhà biệt thự nhờ ban ngày đi làm nhà nước, ban đêm chạy xe ôm, hay bất ngờ có của để dành từ cha mẹ trong khi trên thực tế, cha mẹ cũng không chứng minh được khối tài sản đó từ đâu mà có… Trường hợp có dấu hiệu cố tình che giấu tài sản, không trung thực sẽ lập tổ công tác điều tra, xác minh.

Ngoài ra, dự thảo còn quy định việc lập các cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập tại tất cả các bộ, ngành, địa phương. Dù không hình thành cơ quan mới nhưng sẽ có những cơ quan được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Trừ Thanh tra Chính phủ là cơ quan chuyên trách, có thể sẽ có thêm các cơ quan kiểm tra đảng, tòa án, kiểm sát, đại biểu Quốc hội chuyên trách. Dự thảo cũng đã tính đến chế tài nghiêm khắc nhất là miễn nhiệm chức vụ dành cho những trường hợp kê khai chậm, kê khai không trung thực, không kê khai, cố tình che giấu tài sản. Các ngạch công chức phải kê khai tài sản, thu nhập hàng năm theo dự thảo đưa ra gồm: chấp hành viên, điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, kế toán viên, kiểm lâm viên, kiểm soát viên ngân hàng, kiểm soát viên thị trường, kiểm tra viên thuế, kiểm toán viên, kiểm tra viên hải quan, kiểm tra viên của đảng, thanh tra viên. Các loại tài sản, thu nhập phải kê khai gồm: nhà, đất, kim khí quý, đá quý, tiền, ô tô, mô tô, tàu thuyền, giấy tờ có giá mà mỗi tài sản có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên ở trong nước và nước ngoài.

Phòng ngừa tham nhũng là một mệnh đề quan trọng trong đấu tranh phòng chống tham nhũng. Việc kiểm soát tài chính, thu nhập của cán bộ, công chức cũng như “vòng kim cô” để quản lý chặt chẽ hơn, hạn chế tham nhũng. Bởi, hơn bất cứ thứ gì, tham nhũng không chỉ gây mất lòng tin của dân với Đảng, với chính quyền, mà tham nhũng còn làm thoái hóa, biến chất một bộ phận cán bộ, ảnh hưởng đến việc xây dựng và phát triển đất nước.

Kim Phượng