Đưa Luật Phòng chống bạo lực gia đình vào tiêu chuẩn xét công nhận các danh hiệu văn hóa

UBND tỉnh vừa ban hành quy định tiêu chuẩn và quy trình đăng ký, kiểm tra công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa (GĐVH), Ấp văn hóa, Khóm văn hóa trên địa bàn tỉnh. Theo đó, việc thực hiện Luật Phòng chống bạo lực gia đình (BLGĐ) sẽ là một trong những tiêu chuẩn để các địa phương xét công nhận GĐVH, tiến tới đạt được các danh hiệu văn hóa khác.

Phòng, chống BLGĐ như thế nào?

Thực tế cho thấy, để thực hiện tốt công tác phòng chống hiệu quả thì người cán bộ tuyên truyền phải “nhắm” trực tiếp vào đối tượng gây ra BLGĐ. Cán bộ địa phương phải phân tích cho được người bị BLGĐ sẽ gặp hậu quả gì, ảnh hưởng tới hạnh phúc gia đình ra sao… Một khi đã phân tích được nguyên nhân và phản ứng của nạn bạo hành gia đình, thì sẽ có từng lời khuyên hợp lý và can thiệp kịp thời (nếu trường hợp nghiêm trọng). Nguyên nhân đến với nạn bạo hành thường gặp ở một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, các đối tượng lạm dụng rượu chè, cờ bạc bê tha; và một số nguyên nhân khác như: chồng gia trưởng, nam giới nóng tính hơn, nữ giới hay càu nhàu; những gia đình vợ hơn chồng (về kinh tế); thực hiện các nghĩa vụ gia đình; quan hệ với bạn bè của nhau…

Ban chủ nhiệm ấp văn hóa Giá Tiểu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng chống bạo lực gia đình cho chị em phụ nữ trong ấp. Ảnh: C.T

Khi BLGĐ xảy ra, từng trường hợp gia đình sẽ có phản ứng khác nhau. Phụ nữ thường chấp nhận, chịu đựng; hoặc “chiến tranh lạnh” với chồng; hay nhờ họ hàng, hàng xóm can thiệp; nhờ Hội Phụ nữ, Ban hòa giải; tư vấn qua điện thoại nóng; hoặc ly hôn (ngày càng nhiều phụ nữ đứng đơn). Nhưng đa phần là họ thường giấu kín chuyện của mình. Còn người chồng thì thường có xu hướng tâm lý “đây là chuyện riêng gia đình chúng tôi, không cần người khác xen vào”. Không dám tố giác vì nếu lộ ra thì hoặc là “xấu chàng - hổ thiếp”; hoặc là sẽ bị bạo hành nhiều hơn vì cái tội “dám thưa chồng”… Chính vì thế, vai trò tuyên truyền của cán bộ địa phương thực hiện công tác gia đình phải thật sự hiểu rõ tâm lý, hoàn cảnh từng gia đình và có nhiều cách tiếp cận, thì công tác phòng chống BLGĐ mới thật sự hiệu quả.

Đưa vào tiêu chuẩn xét thi đua

Có nhiều tiêu chuẩn để xét công nhận GĐVH. Theo đó, ngoài việc thực hiện gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ, tương trợ, giúp đỡ mọi người trong cộng đồng thì bản thân mỗi gia đình đều phải thực hiện cho được Luật Phòng chống BLGĐ. Thực hiện quyết định của UBND tỉnh, Sở VH-TT&DL đã và đang triển khai các mặt công tác gia đình gồm nhiều nội dung. Trong đó, việc giáo dục và truyền thông được đưa lên hàng đầu. “Hiện chúng tôi đang phát hành các tờ rơi, tờ bướm có nội dung liên quan đến Luật Phòng chống BLGĐ; một số nội dung gắn liền với việc xây dựng gia đình hạnh phúc… để các địa phương tuyên truyền rộng rãi trong dân”, bà Nguyễn Tố Quyên - cán bộ Sở VH-TT&DL cho biết. Thông qua các cuộc họp giao ban, họp dân ở xã, các nội dung của Luật Phòng chống BLGĐ sẽ được lồng ghép tuyên truyền đến từng hộ dân. Từ việc nắm rõ và nghiêm chỉnh chấp hành luật để rồi một gia đình hạnh phúc được nêu gương trong xóm, sẽ là hạt nhân để nhân rộng mô hình.

Theo báo cáo hàng năm ở một số địa phương trong tỉnh cho thấy, số vụ BLGĐ ngày càng giảm dần. Điển hình như các ấp Giá Tiểu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi), ấp Thị Trấn B (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình)… từ đầu năm đến nay chưa ghi nhận trường hợp BLGĐ nào xảy ra. Qua đó cho thấy mô hình phòng chống BLGĐ đã và đang được thực hiện khá tốt. Và một kết luận được rút ra rằng: Nâng cao hiểu biết của người dân, giúp họ có ý thức hơn đối với hạnh phúc gia đình của mình thì công tác phòng chống BLGĐ sẽ phát huy hiệu quả. Hơn nữa, khi quyết định của UBND tỉnh được ban hành, thì công tác này sẽ phải được chú trọng nhiều hơn vì có liên quan tới việc bình xét các loại danh hiệu văn hóa. Và, để danh hiệu GĐVH ngày càng đúng thực chất khi được xét công nhận, công tác phòng, chống BLGĐ rất cần được thực hiện đến nơi đến chốn.

Ngọc Vũ

* Các hành vi BLGĐ - Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng; - Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm; - Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng; - Ngăn cản việc thực hiện gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau; - Cưỡng ép quan hệ tình dục; - Cưỡng ép tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; - Chiếm đoạt, hủy hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên trong gia đình; - Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính; - Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở. * Nội dung thông tin tuyên truyền về Luật Phòng chống BLGĐ - Chính sách, pháp luật về phòng chống BLGĐ, bình đẳng giới, quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình. - Truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam. - Tác hại của BLGĐ. - Biện pháp, mô hình, kinh nghiệm trong phòng chống BLGĐ. - Kiến thức về hôn nhân và gia đình; kỹ năng ứng xử, xây dựng gia đình văn hóa. - Các nội dung khác có liên quan đến phòng chống BLGĐ. (Trích Luật Phòng chống bạo lực gia đình)