Gắn bó với nghề truyền thống

Trải qua nhiều biến động, thăng trầm, sản phẩm thủ công phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của hàng công nghiệp hiện đại, thị trường tiêu thụ ngày càng thu hẹp, nhưng các nghề truyền thống của tỉnh như: đan đát, dệt chiếu, rèn dao… vẫn cố gắng vượt qua khó khăn để tồn tại. Góp phần quan trọng trong việc “giữ lửa” cho làng nghề chính là những con người cần mẫn, yêu nghề. Với họ, đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào về nghề truyền thống của quê hương.  

Khách hàng chọn mua sản phẩm dao Ngan Dừa (huyện Hồng Dân).

Bám trụ với nghề

Gắn bó với nghề rèn hơn 30 năm, bà Nguyễn Thị Giang (ấp Thống Nhất, thị trấn Ngan Dừa, huyện Hồng Dân) chia sẻ: So với các nghề khác thì nghề rèn rất vất vả, nhưng thu nhập lại không bao nhiêu. Trước đây, mỗi ngày bà bán lẻ được hàng trăm con dao, đó là chưa kể bỏ mối ở nhiều tỉnh, thành khác, nhưng hiện tại, các sản phẩm dao công nghiệp được người tiêu dùng ưa chuộng hơn nên quy mô sản xuất của gia đình cũng thu hẹp lại. Mặc dù vậy, vì lòng yêu nghề nên vợ chồng bà vẫn bám trụ để gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.

Ngoài nghề rèn thì tráng bánh tráng cũng là một trong những nghề truyền thống lâu đời ở huyện Hồng Dân. Cũng như nghề rèn, ở Hồng Dân chỉ còn vài hộ bám trụ với nghề làm bánh tráng. Để có được cái bánh tráng ngon, phải tỉ mỉ từ khâu chọn gạo, xay bột, ủ bột, tráng bánh đến canh thời gian phơi bánh. Bên cạnh đó, còn đòi hỏi người làm sự khéo léo, có kinh nghiệm thì mới có thể cho ra chiếc bánh mỏng có độ dai, không rách.

“Trước đây, khi làm thủ công, mỗi ngày cơ sở chỉ làm ra 2.000 cái bánh, còn giờ đây, khi đã đầu tư máy tráng bánh thì năng suất tăng lên 5.000 - 6.000 cái bánh/ngày. Bánh làm ra chủ yếu được phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời, nên nếu hôm nào trời mưa dầm thì coi như ở không. Cũng nhờ nghề cha ông truyền lại này mà tôi đã dần vượt qua năm tháng cơ cực, chắt chiu nuôi nấng các con ăn học đàng hoàng… Do đó, bằng bất cứ giá nào vợ chồng tôi vẫn thủy chung, không từ bỏ nghề của ông cha truyền lại”, ông Phạm Văn Chính - người gắn bó 30 năm với nghề làm bánh tráng, cho biết.

Ông Phạm Văn Chính phơi bánh tráng - đặc sản nổi tiếng của làng nghề Hồng Dân. Ảnh: T.Q

“Chắp cánh” cho nghề truyền thống

Toàn tỉnh hiện có 10 làng nghề (6 làng muối, 2 đan đát, 1 dệt chiếu và 1 nghề mộc); ngoài ra, còn một số nghề truyền thống được hậu nhân gắn bó, kế thừa, như: nghề làm nước tương, chao, bánh kẹo, bún, khô... Những sản phẩm này tồn tại đã lâu, truyền qua nhiều thế hệ, được các hậu nhân tích cực phát triển đến hôm nay. 

Nhằm hỗ trợ các sản phẩm truyền thống địa phương có điều kiện phát triển hơn, tỉnh đã có nhiều chính sách như: hỗ trợ phát triển các ngành nghề nông thôn đối với làng nghề sản xuất - kinh doanh có hiệu quả, được ưu tiên vay vốn từ các tổ chức tín dụng. Hỗ trợ cơ sở tiếp cận chương trình khuyến công, đăng ký thương hiệu, quảng bá sản phẩm qua các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ... Đồng thời, hỗ trợ xây dựng trang thông tin điện tử giới thiệu sản phẩm, bán hàng trực tuyến; thiết kế mẫu mã sản phẩm, bao bì đóng gói; xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý xuất xứ hàng hóa, bảo hộ sở hữu thương hiệu; khuyến khích áp dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất để tăng năng suất, nâng cao khả năng cạnh tranh gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa của nghề truyền thống...

Với sự trợ sức của tỉnh, nhiều sản phẩm truyền thống  đã có cơ hội vực dậy, vươn xa như: mắm cá trắm cỏ Hồng Dân, bánh phồng sữa Nông Sản Việt, bánh phồng tôm Ý Tám, tôm khô Đa Giàu... Tuy nhiên, hiện các làng nghề và nghề truyền thống của tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Cụ thể như sản phẩm làm ra có tính cạnh tranh thấp, thị trường không ổn định và gần như bị động về vốn và công nghệ. Một số cơ sở không chịu “lớn” mà chỉ sản xuất kiểu quy mô gia đình; nhiều nghề chỉ phát triển mang tính nhỏ, lẻ nên khó tiếp cận vốn vay ưu đãi hay thực hiện các chính sách hỗ trợ…

Minh Luân