Hiểm họa từ những xe ô tô trốn đăng kiểm

Tình trạng xe quá hạn nhưng không thực hiện đăng kiểm tiếp tục, không đủ điều kiện lưu hành vẫn hoạt động trên tuyến giao thông luôn tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn. Trước thực tế này, cùng với công tác tuyên truyền, vận động, thì sự chủ động vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng là vấn đề cần kíp để loại trừ những mối nguy từ những chiếc xe không đảm quy chuẩn an toàn.

Cảnh sát giao thông kiểm soát xe trên đường. Ảnh: T.H

Gây tai nạn mới “lộ diện”

Ngày 4/3/2020, chiếc xe buýt biển kiểm soát 94B-006.98 bất ngờ gây tai nạn khi vừa xuất bến khoảng 300m làm 2 người tử vong và nhiều người bị thương. Điều khiến người dân bàng hoàng là chỉ khi tai nạn rất nghiêm trọng này xảy ra, một phương tiện hàng ngày đưa rước vài chục hành khách mới “lộ diện” đã hết hạn đăng kiểm, không có thiết bị giám sát hành trình, bảo hiểm. Và còn nghiêm trọng hơn, khi phương tiện này được chính người điều hành bến của Hợp tác xã (HTX) Đại Thắng II kiểm soát, cho xuất bến như những chiếc xe “hợp lệ” khác. Trong khi đó, tại báo cáo gửi Sở GT-VT về vụ tai nạn, HTX này đã để trống, không báo cáo được lệnh vận chuyển, số, ngày, tháng, năm, giá trị lệnh vận chuyển đến thời gian nào đối với việc điều hành xe buýt xuất bến.

Vụ tai nạn giao thông (TNGT) trên là điển hình cho tình trạng xe trốn đăng kiểm gây hậu quả nghiêm trọng. Thực tế, thời gian qua, xe hết niên hạn sử dụng, hết hạn đăng kiểm vẫn cố tình tham gia giao thông trên các tuyến đường, gây ra không ít vụ TNGT thương tâm. Tuy nhiên, việc phát hiện các phương tiện quá thời hạn kiểm định hầu như trông cậy hết vào… cảnh sát giao thông. Việc xử lý các phương tiện trốn đăng kiểm, né đăng kiểm cũng nhờ vào lực lượng này tăng cường tuần tra kiểm soát, phát hiện xử lý. Nhưng thực tế, nhiều xe vi phạm chỉ bị phát hiện khi đã gây tai nạn.

Trong khi đó, các chủ xe thường chỉ có một lý do là vì điều kiện kinh tế khó khăn nên chưa đi đăng kiểm theo quy định, dù họ luôn biết đó là sai quy định, có thể gây những sự cố mất an toàn, ảnh hưởng đến tính mạng hành khách…

Lơ lửng những mối lo

Đầu năm 2020, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã nhận được 3.700 phiếu đề nghị chặn đăng kiểm đối với phương tiện trốn nộp phạt vi phạm giao thông. Ngoài ra, đến hết năm 2019 còn khoảng 3.000 trường hợp khác cũng bị đề nghị chặn đăng kiểm, nâng tổng số xe ô tô bị chặn hiện nay lên hơn 6.700 chiếc. Tuy Bạc Liêu không phải là địa phương có lượng xe quá hạn kiểm định cao trên cả nước, song nguy cơ luôn tiềm ẩn và những mối nguy có thể rình rập bất cứ lúc nào.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trốn đăng kiểm chính là việc cho dù xe quá hạn kiểm định thời gian bao lâu thì vẫn có thể đến kiểm định bình thường, Chi cục Đăng kiểm không có quyền thực hiện bất cứ chế tài nào. Dữ liệu về xe quá hạn kiểm định được đăng tải công khai trên trang điện tử của Cục Đăng kiểm Việt Nam, tất cả các địa phương trên toàn quốc đều xảy ra tình trạng xe quá hạn đăng kiểm, trong đó có địa phương lên đến hàng ngàn xe. Tuy nhiên, theo ông Trần Quốc Thái - Giám đốc Chi cục Đăng kiểm Bạc Liêu, thì: “Chi cục không trích xuất được số phương tiện đã hết hạn đăng kiểm, vì công tác đăng kiểm được xã hội hóa trên toàn quốc, các phương tiện có thể kiểm định bất cứ nơi nào họ muốn, thậm chí rớt tại chi cục này, vẫn có thể đăng kiểm đạt ở các nơi khác”. Trong năm 2019, có hơn 1.000 phương tiện ô tô rớt đăng kiểm lần 1 tại Chi cục Đăng kiểm Bạc Liêu, tuy nhiên đơn vị này cũng không quản lý được trong số hàng ngàn phương tiện đó, có bao nhiêu phương tiện đã sửa chữa và đăng kiểm đạt vào lần 2, hay thả nổi an toàn kỹ thuật để lưu hành “chui” trên đường.

Việc kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho xe cơ giới là điều kiện bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn. Tình huống xấu xảy ra không chỉ ảnh hưởng tới chính phương tiện và những người ngồi trên xe, mà còn có những người xung quanh… Tuy nhiên, nếu chỉ trông chờ vào sự tự giác của chủ phương tiện sẽ rất khó kiểm soát.

Mai Mai