Hối hận muộn màng

Có lẽ đây là một trong những vụ tai nạn giao thông được đưa ra xét xử mà bị cáo cũng như là bị hại, bởi người tử vong trong vụ tai nạn ấy chính là em trai của bị cáo, cũng là người mà bị cáo chở cùng trên xe. Đây là vụ tai nạn hiếm hoi mà người điều khiển xe môtô phải chịu trách nhiệm hình sự về hậu quả do mình gây ra cho người đi chung xe.

Điều này vẫn còn khá mơ hồ với nhiều người, kể cả những người tham dự phiên tòa. Có nhiều người thắc mắc, người đi chung xe với mình, nếu có gì xảy ra, thì phải gánh chịu chung chứ sao bắt người lái xe phải chịu. Nếu quy định như thế, thì còn ai dám chở người khác đi cùng nữa.

Thắc mắc này không phải hiếm hoi, nó xuất phát từ suy nghĩ đơn giản của xã hội, không xuất phát từ quy định của pháp luật. Bởi pháp luật quy định, trong các vụ tai nạn giao thông, yếu tố lỗi là yếu tố quan trọng nhất. Người gây ra lỗi trong tai nạn giao thông và gây hậu quả nghiêm trọng (để có người bị thương nặng, chết người) thì phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình, không phân biệt đối tượng bị hại là người đi chung phương tiện với mình hay không. Chính vì thế, trên thực tế cũng đã xảy ra những trường hợp, người tử vong, người bị thương nặng trong vụ tai nạn chính là người thân, người quen của chính bị cáo, đi cùng xe với bị cáo. Những trường hợp như thế, bị cáo vừa phải bồi thường cho người bị hại, vừa phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình. Có bị cáo, chỉ vì cho quá giang (đi nhờ xe), không may xảy ra tai nạn do lỗi của mình, phải thở ngắn than dài: “Biết vậy không dại gì mà cho đi nhờ xe”. Đó là nói khi mọi việc đã xảy ra rồi, còn trên thực tế, ngoài xã hội, ít ai suy nghĩ thấu đáo mọi việc. Chẳng hạn như việc mình không có giấy phép lái xe thì không nên điều khiển phương tiện yêu cầu có giấy phép lái xe, nếu có thì cũng không nên chở thêm người khác (vì rất có thể, đó sẽ là gánh nặng cho chính mình) vì luật pháp luôn đặt rõ: quyền lợi và trách nhiệm. Trong một số trường hợp, quyền lợi chỉ là việc ơn nghĩa tình cảm, nhưng trách nhiệm thì rõ ràng với những quy định, những điều luật ràng buộc.

Khoảng 17 giờ 30 phút ngày 22/10/2011, Nguyễn Hoàng Thiện điều khiển xe môtô biển số 94L1-7032, trong người có nồng độ cồn vượt mức cho phép, trên xe Thiện chở em trai là Nguyễn Văn Út Thêm đi từ hướng Quốc lộ 1A đến Vĩnh Hưng. Khi đi đến đoạn đường thuộc ấp Tân Long, xã Long Thạnh, huyện Vĩnh Lợi thì tông vào một xe môtô khác đi ngược chiều. Vụ tai nạn làm 4 người đi trên 2 xe đều bị thương, riêng Út Thêm (là người ngồi sau xe do bị cáo Thiện chở) thì tử vong do chấn thương sọ não. Nguyên nhân được xác định là do bị cáo vừa điều khiển xe vừa nghe điện thoại, không chú ý quan sát dẫn đến việc lấn sang phía trái đường và gây tai nạn.

Sau tai nạn, bị cáo bị truy tố về tội “Vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ”, bị đưa ra xét xử. Bị cáo không kêu oan nhưng hết sức đau khổ về những gì mình đã gây ra. Ở cả hai cấp tòa, bị cáo chỉ một mực kể lại hành vi của mình, và không quên nhắc đi nhắc lại một điều: “Bị cáo đúng là người đã gây ra tai nạn, nhưng chính tai nạn đã cướp đi đứa em trai yêu quý của gia đình. Bản thân bị cáo cũng bị thương, và mất mát mà bị cáo phải chịu đựng không hề nhỏ”. Từ sau vụ tai nạn ấy, tinh thần của bị cáo luôn trong trạng thái hỗn loạn, căng thẳng.

Đúng là những gì bị cáo gây ra là hết sức nghiêm trọng, đã làm 1 người chết, 3 người bị thương. Nhưng những gì bị cáo trình bày trước tòa có một vẻ thành khẩn, cái thành khẩn làm cho người ta tin là đúng. Bởi hơn bất kỳ ai khác, bị cáo vừa là người gây ra tai nạn, vừa là người gánh chịu nỗi đau trước cái chết của người thân trong gia đình thì không gì có thể sánh bằng. Và ẩn hiện sau đôi mắt thất thần kia là một vẻ mặt tiều tụy, bởi bị cáo hối hận về hành vi của mình. Mức án 2 năm 6 tháng tù được hưởng án treo của bị cáo cũng xem như là đã rất được khoan hồng.

Giờ mà tham gia giao thông ngoài đường phố, thấy những “tay lái lụa”, phóng xe bạt mạng chở theo người ngồi sau, tôi chợt rùng mình lo sợ. Không biết họ - những tay lái bất chấp thần chết kia - có bao giờ kịp nhận ra, mình đang cầm luôn cả sinh mạng người thân của mình và của người khác không?

KIM PHƯỢNG