Hướng tới một xã hội học tập

Ngay từ khi Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, Bác Hồ đã kêu gọi toàn dân tập trung diệt giặc đói, giặc dốt. Sau một thời gian dài sống dưới ách thực dân phong kiến, nhân dân ta sống trong cảnh lầm than, u tối. Tăng gia sản xuất, xóa nạn mù chữ, nâng cao dân trí để có nguồn nhân lực kiến thiết đất nước là công việc cấp bách lúc bấy giờ.

Bài học quý giá đó vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc CNH-HĐH đất nước hiện nay khi đòi hỏi phải không ngừng nâng cao dân trí, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để đáp ứng yêu cầu đó, mỗi người phải không ngừng học tập, hướng tới xây dựng một xã hội học tập, trong đó học tập phải trở thành công việc của toàn xã hội.

Có không ít người nghĩ rằng học tập chỉ diễn ra trong trường lớp, khi trong tay có bằng cấp và việc làm thì không phải học tập nữa. Thật ra, dù làm việc gì, ở cương vị công tác nào cũng cần, cũng đòi hỏi thường xuyên học tập. Kho tàng tri thức nhân loại thật đồ sộ và ngày càng lớn lên vô cùng, vô tận, để hiểu biết đâu chỉ có vài năm học ở trường là đủ. Trong thời buổi công nghệ phát triển như vũ bão, các phát minh, sáng chế diễn ra hàng ngày, nếu không chịu học thì không thể nắm bắt được cái mới. Nguồn nhân lực đã qua đào tạo mà không tiếp tục học tập dễ cạn kiệt và tụt hậu. Có một nghịch lý là hiện nay nhiều người thiếu việc làm trong lúc nhiều nhà máy, doanh nghiệp không tuyển được người làm việc phải qua đào tạo, phải là người có học, có kiến thức chuyên môn thích hợp với công việc. Muốn lao động có năng suất, chất lượng, hiệu quả thì phải thường xuyên học tập, không ngừng bổ sung kiến thức rồi từ đó mới có thể sáng tạo, phát minh. Học tập không chỉ nâng cao trình độ chuyên môn để làm việc mà còn học để làm người. Kho tàng tri thức trong lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn cũng rộng lớn, qua đó bồi đắp tình yêu nhân loại, tâm hồn cao đẹp, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, qua những tấm gương sáng của các danh nhân, để hoàn thiện nhân cách của mỗi người, góp phần xây dựng một xã hội phát triển văn minh, lành mạnh. Trong cuộc sống hàng ngày, sự lịch lãm, tao nhã, hành vi ứng xử có văn hóa, cũng đều do học tập mà có. Chính vì vậy, mỗi người chúng ta nên ý thức rằng học tập là công việc suốt đời, như Lê-nin nói: “Học, học nữa, học mãi!”.

Ngoài trường lớp ra có nhiều cách thức để học tập, trong đó hình thức tự học được mọi người rất coi trọng. Từ những kiến thức cơ bản của trường học, mỗi người tùy theo vị trí công việc, sở trường của mình để đi vào kho tàng tri thức qua sách báo, nay còn có thêm các phương tiện thông tin hiện đại và qua thực tiễn cuộc sống. Tự học đòi hỏi mỗi người phải tự nguyện, có ý chí quyết tâm và bản lĩnh cao, có niềm say mê, tìm tòi, khám phá. Thực tế đã có rất nhiều tấm gương tự học mà thành tài. Nhiều học giả, nhiều nhà nghiên cứu nổi tiếng có tinh thần tự học rất cao, trong đó có những người vốn Hán học uyên thâm nhưng còn tự học được vài ba ngoại ngữ nữa, rất thông thạo, có thể tham khảo sách, báo của nhiều nước trên thế giới. Nhiều kỹ sư, bác sĩ giỏi lại rất am hiểu văn học - nghệ thuật. Đã có những nông dân sáng chế ra máy làm cỏ, gieo hạt, tách hạt... không qua trường lớp nào mà do mày mò, tự học mà làm ra. Nhiều nghệ nhân làng nghề trẻ có “bàn tay vàng” cũng nhờ tự học trong quá trình lao động sản xuất...

Xây dựng một xã hội học tập, sẽ lôi cuốn tất cả mọi người, mọi thành viên của xã hội vào công việc học tập, giúp mọi người hiểu sâu, biết rộng là cách nâng cao dân trí tốt nhất, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để có một xã hội học tập, trước hết phải phát huy truyền thống văn hiến lâu đời, truyền thống hiếu học của dân tộc ta, thúc đẩy mạnh hơn nữa phong trào khuyến học, khuyến tài ở mọi nơi trong cả nước. Sự quan tâm của Nhà nước là yếu tố quyết định quá trình hình thành và phát triển của một xã hội học tập qua việc đầu tư các cơ sở giáo dục - đào tạo, chính sách khuyến khích mọi người học tập, chính sách sử dụng nguồn nhân lực, sử dụng nhân tài... Và nhân tố quan trọng không thể thiếu là ý thức học tập suốt đời, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh của mỗi chúng ta.

ĐẮC PHONG