Thứ ba, 17-11-26 09:27:26
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Cà Mau trước bài toán bảo tồn đa dạng sinh học 

Báo Cà Mau Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, Cà Mau sở hữu những đặc điểm riêng biệt với các hệ sinh thái nước ngọt độc đáo. Nổi bật là hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ và các vùng ngọt hoá nhân tạo. Thế nhưng, việc bảo vệ đa dạng sinh học (ĐDSH) khu vực này đã và đang đối diện với nhiều thách thức. 

Nhiều thách thức đặt ra

Tỉnh Cà Mau sở hữu mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt. Song, điểm đặc biệt quan trọng và mang tính quyết định đến đặc thù hệ sinh thái của khu vực tỉnh Cà Mau (cũ) chính là không nhận được nguồn nước ngọt bổ sung từ hệ thống sông Mê Kông như các tỉnh khác trong vùng ĐBSCL mà phụ thuộc gần như hoàn toàn vào lượng mưa tự nhiên. Điều đó, đặt ra những thách thức lớn trong công tác quản lý tài nguyên nước, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán kéo dài và xâm nhập mặn gia tăng.

Việc thiếu nguồn nước ngọt ổn định khiến cho các hệ sinh thái vùng ngọt tại Cà Mau trở nên cực kỳ nhạy cảm trước những biến động của khí hậu và các tác động từ hoạt động của con người. Điều này đòi hỏi các chiến lược bảo tồn phải đặt yếu tố thủy văn vào trung tâm trong mọi quyết sách.

Với diện tích hơn 8.500 ha, Vườn Quốc gia U Minh Hạ còn là nơi lưu trữ, bảo tồn và tái tạo nhiều nguồn gen động - thực vật nguy cấp, quý hiếm, có giá trị đặc trưng của hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn của vùng ĐBSCL. Vườn ghi nhận sự phân bố của 176 loài thực vật, 23 loài thú, 47 loài lưỡng cư - bò sát, 91 loài chim. Trong đó, có nhiều loài chim nước đã được pháp luật Việt Nam và quốc tế bảo vệ như: già đẫy Java; điên điển phương Đông; diệc lửa; diệc xám; cò trắng; còng cộc;…

Là nơi có nhiều giá trị về cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái và đa dạng sinh học, nhưng việc bảo tồn đa dạng sinh học ở Vườn Quốc gia U Minh Hạ đang gặp nhiều thách thức.

Theo đánh giá từ Vườn Quốc gia U Minh Hạ, chim nước là một phần thiết yếu của ĐDSH. Tuy nhiên, hiện nay, các loài chim nước đang đứng trước nhiều mối đe dọa nghiêm trọng. Nguyên nhân chủ yếu là việc tuyên truyền chưa đạt được như kỳ vọng, vẫn còn xuất hiện tình trạng mua bán, săn bắt và vận chuyển các loài chim nước trên địa bàn; công tác phối hợp giữa các ngành chức năng cũng chưa chặt chẽ, quyết liệt trong việc ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến động vật hoang dã.

Cùng với đó, biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan cũng ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của các loài sinh vật tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, làm thu hẹp không gian sống của các loài động vật dưới tán rừng, trong đó có các loài chim nước.

Cần sự chung tay vào cuộc của các bên

Ông Trần Văn Hùng, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau, cho biết: Cà Mau bao gồm 3 hệ sinh thái rừng chính: rừng ngập mặn ven biển, rừng tràm trên đất phèn và rừng trên các cụm đảo. Trong đó, hệ sinh thái rừng tràm với khả năng chịu úng, chịu phèn tốt có vai trò quan trọng trong việc ổn định môi trường đất, nước, điều hoà khí hậu và bảo vệ ĐDSH; giúp giữ nước ngọt và ngăn ngừa xâm nhập mặn, bảo vệ các hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân”.

Việc khai thác đi đôi với bảo tồn là yêu cầu quan trọng trong phát triển đa dạng sinh học trên vùng ngọt ở Cà Mau.

“Để vượt qua những thách thức trong công tác bảo vệ, phát triển bền vững hệ sinh thái rừng tràm quý giá này, cần có sự quan tâm, vào cuộc của các cấp, ngành, tổ chức và cộng đồng. Trong đó, chú trọng nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan chức năng, chủ rừng và người dân. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, viễn thám, hệ thống camera giám sát trong quản lý, giám sát tài nguyên rừng và ĐDSH. Hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đảm bảo tính đồng bộ, hiệu quả”, ông Hùng đề xuất.

Đặc biệt, nâng cao nhận thức của cộng đồng, đây được xem là một giải pháp nền tảng, có tính chất quyết định để huy động sự tham gia chủ động và trách nhiệm của tất cả các bên vào công cuộc bảo vệ và phát triển bền vững ĐDSH.

Ông Mai Hữu Chinh, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau, cho biết: Ưu tiên các kênh truyền thông trực tiếp và dựa vào cộng đồng, kết hợp công nghệ số; rà soát và điều chỉnh quy hoạch theo hướng ưu tiên bảo tồn. Xây dựng và thực thi hiệu quả các chính sách hỗ trợ chuyển đổi sinh kế bền vững, tham gia bảo tồn. Nâng cao năng lực và trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước, nhất là tăng cường thực thi pháp luật, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm...

Văn Đum

Nông dân Xã Tạ An Khương đổi mới nghề nuôi tôm

Với hơn 90% hộ dân sống bằng nghề nuôi thuỷ sản, con tôm giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế Xã Tạ An Khương. Trước áp lực dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và những biến động của môi trường, địa phương đang từng bước định hướng người dân đổi mới phương thức canh tác, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Tôm Cà Mau gia tăng giá trị, nâng tầm thương hiệu

Nhắc đến tôm Việt Nam, Cà Mau là một trong những vùng đất được nhớ đến. Trên mỗi vuông tôm, mỗi đầm nước nơi đây đều in dấu sự cần cù, tâm huyết của người nông dân ngày đêm gắn bó với nghề, chắt chiu tinh tuý từ thiên nhiên, làm nên sản vật mang đậm “vị đất” và “tình người” nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Cà Mau trích ngân sách hơn 30 tỷ đồng hỗ trợ nông dân bị thiệt hại do mưa lớn

Nhằm kịp thời chia sẻ khó khăn với nông dân, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành quyết định phân bổ hơn 30 tỷ đồng từ nguồn ngân sách để hỗ trợ khôi phục sản xuất đối với hơn 4.500 ha cây trồng bị thiệt hại do đợt mưa lớn kéo dài vào cuối tháng 9/2026.

Ánh Kua - Đưa đặc sản Cà Mau vươn ra thế giới

Từ hương vị mắm tôm truyền thống trong căn bếp gia đình, chị Trương Ngọc Ánh, CEO Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ TA (Công ty TA), đã xây dựng thương hiệu Ánh Kua, đưa đặc sản quê nhà tiếp cận thị trường quốc tế.

Dịch tả heo châu Phi xuất hiện tại 3 xã Vĩnh Thanh, Phước Long và Vĩnh Phước

Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực Phước Long cho biết: Dịch tả heo Châu Phi đang diễn biến phức tạp tại các xã: Vĩnh Thanh, Phước Long và Vĩnh Phước, gây thiệt hại cho nhiều hộ chăn nuôi.

Nuôi đa con trên cùng diện tích, nông dân Xã Trần Phán thu nhập hàng trăm triệu mỗi năm

Thay vì chỉ nuôi tôm, cua như trước, nhiều nông dân ở Xã Trần Phán đã tận dụng tối đa mặt nước vuông tôm để nuôi kết hợp sò huyết và vọp. Mô hình đã giúp tăng thu nhập mà không cần mở rộng diện tích, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.

Phú Mỹ phát triển mô hình nuôi ghép cá rô phi trong vuông tôm

Tận dụng diện tích mặt nước sẵn có, nông dân xã Phú Mỹ đưa cá rô phi đơn tính vào nuôi ghép trong vuông tôm, tăng nguồn thu.

Đẩy nhanh xuống giống lúa đông xuân trước nguy cơ hạn mặn

Trước nguy cơ tác động của hiện tượng El Nino gây thiếu nước và xâm nhập mặn, ngành nông nghiệp Cà Mau yêu cầu các địa phương theo dõi sát diễn biến thời tiết, sẵn sàng xả bớt nước vùng ngọt để hỗ trợ nông dân đẩy nhanh tiến độ xuống giống vụ lúa đông xuân 2026-2027.

Xã Trần Văn Thời tập trung khống chế dịch tả heo Châu Phi

Dịch tả heo Châu Phi trên địa bàn Xã Trần Văn Thời đang diễn biến phức tạp, lan ra 7 ấp. Trước tình hình này, chiều 6/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã làm việc với địa phương để siết chặt các biện pháp phòng chống, ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Hội thảo tổng kết đề tài nghiên cứu phát triển mô hình nuôi tôm biển kết hợp trồng rong biển

Sáng 5/11, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau tổ chức hội thảo tổng kết đề tài nghiên cứu phát triển mô hình nuôi tôm biển kết hợp trồng rong biển theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh.